Bữa cơm với chiến sĩ giữa rừng Trường Sơn

Thời gian: Tháng 3 năm 1973, sau khi Hiệp định Paris được ký kết
Địa điểm: Một sở chỉ huy tiền phương trên tuyến đường Trường Sơn (nay thuộc tỉnh Quảng Bình).

Mùa xuân năm 1973, sau khi Hiệp định Paris được ký kết, cuộc kháng chiến chống Mỹ vẫn chưa kết thúc. Trên tuyến đường Trường Sơn, hàng vạn cán bộ, chiến sĩ, thanh niên xung phong và lực lượng hậu cần vẫn ngày đêm vận chuyển vũ khí, lương thực vào chiến trường miền Nam, chuẩn bị cho giai đoạn quyết định của cuộc chiến.

Trong một chuyến công tác kiểm tra tuyến vận tải chiến lược, Đại tướng Võ Nguyên Giáp đến thăm một đơn vị bộ đội đang đóng quân giữa rừng sâu. Không báo trước, ông chỉ mang theo một số cán bộ tham mưu và đi bằng xe đến gần đơn vị rồi đi bộ vào doanh trại.

Lúc ấy đã gần trưa. Các chiến sĩ vừa hoàn thành nhiệm vụ sửa đường sau một trận bom và đang chuẩn bị bữa ăn. Bữa cơm rất đạm bạc: cơm độn sắn, một nồi rau rừng luộc, ít cá khô và bát nước mắm có vài lát ớt.

Thấy Đại tướng đến, đơn vị vội vàng xin chuẩn bị một mâm cơm riêng. Người chỉ huy đơn vị ái ngại nói:

– Báo cáo Đại tướng, bữa cơm của anh em đơn sơ quá. Chúng tôi sẽ chuẩn bị suất ăn khác cho đồng chí.

Đại tướng mỉm cười, xua tay:

– Không cần đâu. Các đồng chí ăn gì thì tôi ăn nấy. Tôi đến đây để xem đời sống của bộ đội chứ không phải để được tiếp đãi.

Ông cầm chiếc ca nhôm, tự mình xới cơm rồi ngồi xuống ăn cùng chiến sĩ trên những khúc gỗ kê làm ghế. Trong bữa ăn, Đại tướng hỏi từng người quê ở đâu, đã xa nhà bao lâu, có nhận được thư gia đình không.

Một chiến sĩ trẻ quê Nghệ An thành thật nói:

– Thưa Đại tướng, hơn một năm rồi em chưa được gặp bố mẹ. Nhưng anh em đều quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ để ngày thống nhất được trở về.

Đại tướng gật đầu, ánh mắt đầy xúc động:

– Đất nước sẽ thống nhất. Nhưng muốn đến ngày ấy, chúng ta phải giữ gìn sức khỏe, đoàn kết và hoàn thành tốt từng nhiệm vụ hôm nay.

Sau bữa cơm, ông không nghỉ ngơi mà đi kiểm tra bếp ăn, kho lương thực, nơi ở của bộ đội. Thấy mái lán bị dột, ông nhắc cán bộ đơn vị tranh thủ sửa ngay trước mùa mưa. Thấy một số chiến sĩ đi dép đã mòn, ông yêu cầu cơ quan hậu cần nhanh chóng bổ sung quân trang.

Điều khiến mọi người cảm động nhất là trước khi rời đơn vị, Đại tướng bắt tay từng chiến sĩ. Ông dặn:

– Các đồng chí là những người đang mở con đường đưa thắng lợi đến với Tổ quốc. Hãy giữ gìn sức khỏe, bởi mỗi người đều rất quý đối với đất nước.

Nhiều năm sau, những cựu chiến binh từng có mặt trong bữa cơm hôm ấy kể lại rằng họ không bao giờ quên hình ảnh vị Tổng tư lệnh ngồi ăn cơm độn sắn như một người lính bình thường. Không có khoảng cách giữa người chỉ huy cao nhất và chiến sĩ trẻ nơi tuyến lửa.

Đối với Đại tướng Võ Nguyên Giáp, sức mạnh của Quân đội nhân dân Việt Nam không chỉ nằm ở vũ khí hay chiến thuật mà còn ở tình đồng chí, sự gắn bó giữa người chỉ huy với bộ đội. Chính vì luôn sống gần gũi, chia sẻ gian khổ với chiến sĩ nên ông nhận được sự kính trọng và yêu mến đặc biệt của toàn quân.