Bức Ảnh Chưa Kịp Chụp

Ông Mai Văn Thịnh kể rằng cuối năm 1974, đơn vị của ông được bổ sung một chiến sĩ trẻ tên Lưu Quốc Hùng, quê ở Nam Định. Trước khi nhập ngũ, Hùng từng làm việc tại một hiệu ảnh của người quen nên rất biết cách sử dụng máy ảnh. Một hôm, đơn vị được cấp một chiếc máy ảnh cơ để ghi lại một số hoạt động phục vụ công tác tuyên truyền. Vì biết chụp ảnh, Hùng được giao quản lý chiếc máy. Mỗi lần nghỉ chân, nhiều đồng đội đều bảo: "Hùng chụp cho anh em một tấm đi!" Hùng chỉ cười rồi lắc đầu: "Bây giờ chưa được. Phim ít lắm. Đợi ngày hòa bình, mình sẽ chụp cả đơn vị trước khi ai về quê nấy." Lời hẹn ấy khiến ai cũng vui. Họ thường đùa rằng sau này già đi sẽ lấy tấm ảnh ấy khoe với con cháu. Đầu tháng 4 năm 1975, đơn vị nhận nhiệm vụ cơ động gấp. Chiếc máy ảnh được Hùng bọc cẩn thận trong túi vải, luôn mang theo bên người. Trong một lần kéo đường dây thông tin qua khu vực vừa xảy ra giao tranh, Hùng cùng một tổ công tác đi trước để khảo sát. Bất ngờ, một quả đạn pháo rơi gần đó. Khi đồng đội tiếp cận, Hùng đã hy sinh. Trong ba lô của anh vẫn còn nguyên chiếc máy ảnh và cuộn phim chưa dùng đến. Ông Thịnh là người nhận lại tư trang của bạn. Điều khiến ông day dứt nhất là lời hẹn chụp chung cả đơn vị đã không bao giờ thực hiện được. Sau ngày đất nước thống nhất, những người còn sống trở về với cuộc sống mới. Mỗi người một quê, một công việc, ít có dịp gặp lại nhau. Năm 2005, nhân dịp kỷ niệm ngày thành lập đơn vị, các cựu chiến binh tổ chức họp mặt đông đủ. Ông Thịnh mang theo chiếc máy ảnh của Hùng. Mọi người quyết định đặt chiếc máy ảnh lên hàng ghế đầu, ngay giữa đội hình, như thể Hùng vẫn đang có mặt. Một người thợ ảnh trẻ được mời đến chụp tấm hình lưu niệm. Khi bấm máy, cả đơn vị cùng đứng nghiêm. Không ai bảo ai, tất cả đều dành một khoảng trống bên cạnh chiếc máy ảnh. Sau khi rửa ảnh, ông Thịnh mang một bản đến thắp hương trước bàn thờ gia đình Hùng. Mẹ của Hùng đã ngoài tám mươi tuổi. Bà nhìn bức ảnh rất lâu rồi nói: "Vậy là cuối cùng con cũng có tấm ảnh cùng đồng đội." Ông Thịnh nghẹn ngào. Ông hiểu rằng lời hẹn năm xưa tuy không thực hiện theo cách Hùng mong muốn, nhưng cuối cùng vẫn được hoàn thành theo một cách rất đặc biệt. Đến nay, bức ảnh ấy luôn được treo trang trọng trong phòng truyền thống của hội cựu chiến binh địa phương. Bên dưới là dòng chữ: "Có những người không kịp đứng vào khung hình của ngày chiến thắng, nhưng họ mãi mãi là một phần của bức ảnh hòa bình." Mỗi lần nhìn bức ảnh, ông Mai Văn Thịnh lại nhớ đến người đồng đội trẻ với nụ cười hiền và chiếc máy ảnh cũ. Ông thường nói với thế hệ sau rằng chiến tranh đã đi qua, nhưng những lời hẹn, những ước mơ bình dị và tình đồng đội của một thời hoa lửa sẽ luôn còn mãi trong ký ức của những người ở lại.