Bức Ảnh Chưa Kịp Gửi Về Nhà
Một bức ảnh đen trắng nhỏ bé được giữ gìn suốt hơn nửa thế kỷ đã lưu giữ ký ức về tình đồng đội, lòng yêu thương gia đình và những ước mơ giản dị của những người lính trong những năm tháng chiến tranh ác liệt.
Bà Trần Thị Mai Lan nhớ mãi mùa xuân năm 1973, khi bà đang làm nhiệm vụ tại một trạm quân y dã chiến giữa rừng Tây Nguyên. Công việc của những y tá trẻ khi ấy là chăm sóc thương binh, chuẩn bị thuốc men và cùng đơn vị di chuyển liên tục để tránh các trận càn của địch.
Một chiều cuối tháng Ba, đơn vị tiếp nhận một chiến sĩ bị thương ở chân sau một trận đánh. Đó là anh Đặng Văn Khôi, 22 tuổi, quê ở Thái Bình. Dù đau đớn, anh vẫn luôn nở nụ cười và động viên những thương binh khác.
Trong ba lô của Khôi, bà Lan thấy một bức ảnh đen trắng chụp cả gia đình anh trước ngày lên đường nhập ngũ. Mặt sau tấm ảnh có dòng chữ nắn nót của người mẹ:
"Con đi giữ nước, cả nhà đợi ngày con trở về."
Khôi nâng niu bức ảnh ấy như báu vật. Anh tâm sự:
– Em định khi khỏe lại sẽ nhờ chị gửi tấm ảnh này về cho mẹ, để mẹ biết em vẫn bình an.
Những ngày sau đó, dù vết thương chưa lành hẳn, Khôi vẫn phụ giúp các y tá chăm sóc đồng đội. Buổi tối, anh thường kể chuyện quê nhà, chuyện cánh đồng lúa chín vàng và ước mơ sau chiến tranh sẽ trở thành thầy giáo.
Nhưng chiến tranh không cho người ta nhiều thời gian để chờ đợi.
Trong một đợt chuyển thương binh đến nơi an toàn, đoàn cáng bị máy bay địch phát hiện và oanh tạc. Anh Đặng Văn Khôi đã lao tới che cho một thương binh nặng đang nằm trên cáng. Người đồng đội ấy được cứu sống, còn Khôi mãi mãi nằm lại giữa đại ngàn.
Thu dọn di vật của anh, bà Mai Lan tìm thấy bức ảnh gia đình vẫn được cất cẩn thận trong túi áo ngực. Bà giữ lại tấm ảnh ấy, mang theo suốt những năm còn lại của cuộc chiến.
Sau ngày đất nước thống nhất, bà lặn lội về Thái Bình tìm gia đình anh Khôi. Khi trao lại bức ảnh, mẹ anh run run ôm chặt lấy nó, nước mắt lăn dài:
– Hơn hai mươi năm rồi, tôi cứ nghĩ chẳng còn gì của con để nhớ…
Bà Mai Lan nghẹn ngào kể lại những ngày cuối cùng của Khôi. Người mẹ già lặng im rất lâu rồi nói:
– Nó không về được, nhưng mẹ biết con mẹ đã sống xứng đáng.
Giờ đây, mỗi lần nhớ về đồng đội năm xưa, bà Trần Thị Mai Lan vẫn xúc động:
“Chiến tranh đã qua, nhưng những tấm lòng nhân hậu, tình đồng chí và tình yêu gia đình của những người lính thời hoa lửa vẫn còn nguyên vẹn trong ký ức của chúng tôi.”
