Bức ảnh chụp vội trước giờ ra trận

“Năm 1972, trước khi đơn vị tôi lên đường làm nhiệm vụ, có một buổi sáng rất lặng.

Không ai nói nhiều. Mọi người đều hiểu rằng có thể chuyến đi này sẽ rất dài, hoặc không phải ai cũng trở về.

Hôm đó, một người phóng viên chiến trường ghé qua. Anh mang theo chiếc máy ảnh cũ, xin chụp một tấm ảnh tập thể. Ban đầu, nhiều người ngại, vì ai cũng lấm lem, quần áo không lành lặn. Nhưng rồi ai cũng đồng ý.

Chúng tôi đứng thành hàng dưới một gốc cây. Người thì cười, người thì cố tỏ ra bình thản, nhưng ánh mắt ai cũng khác lạ – vừa kiên quyết, vừa xa xăm.

Trước khi chụp, một đồng đội của tôi – Tư – kéo tôi lại, nói nhỏ:
‘Chụp cho đẹp nha, biết đâu… đây là tấm cuối.’

Tôi bật cười, nhưng trong lòng thì nghẹn lại.

“Cạch.” Tiếng máy ảnh vang lên. Chỉ một khoảnh khắc thôi, nhưng đã giữ lại cả một thời tuổi trẻ.

Chiều hôm đó, chúng tôi lên đường.

Trận đánh diễn ra ác liệt hơn tôi tưởng. Rất nhiều người đã không trở về.

Tôi may mắn sống sót.

Nhiều năm sau, khi chiến tranh kết thúc, tôi được nhận lại tấm ảnh ấy. Nhìn vào đó, tôi thấy lại những gương mặt quen thuộc – những người đã nằm lại nơi chiến trường.

Tôi giữ tấm ảnh rất kỹ. Mỗi lần nhìn lại, tôi không chỉ thấy ký ức, mà còn thấy trách nhiệm phải sống tiếp thay cho những người đã không thể trở về.

‘Thời hoa lửa’ với tôi là như vậy – một khoảnh khắc tưởng rất bình thường, nhưng lại trở thành vĩnh viễn. Một bức ảnh nhỏ, nhưng chứa cả một đời người.”