Bức Ảnh Ép Trong Quyển Sách

Năm 1972, chiến trường Thừa Thiên mịt mù khói lửa. Các đơn vị thông tin phải kéo dây liên lạc xuyên qua núi rừng để giữ mạch chỉ huy không bị gián đoạn giữa những trận đánh ác liệt. Ông Mai Đức Thành khi ấy là chiến sĩ thông tin mới hai mươi mốt tuổi. Công việc nguy hiểm vì đường dây thường xuyên bị bom cắt đứt, buộc họ phải bò ra giữa làn đạn để nối lại. Trong tổ của ông có Phan Văn Lâm, quê ở Quảng Ngãi. Lâm gầy, da sạm nắng nhưng lúc nào cũng mang theo một quyển sách văn học cũ đã sờn gáy. Đồng đội thường trêu: — “Ra chiến trường còn mang sách làm gì?” Lâm chỉ cười: — “Có lúc đọc vài trang thấy lòng nhẹ hơn.” Bên trong quyển sách ấy, anh ép một bức ảnh chụp cả gia đình trước sân nhà. Tấm ảnh đã ngả màu nhưng được giữ rất kỹ giữa hai trang giấy. Mỗi lần nhớ nhà, Lâm lại mở sách nhìn thật lâu rồi cẩn thận cất đi. Có đêm nghỉ chân bên suối, anh kể: — “Má em bảo khi nào hòa bình nhớ đem ảnh về chụp lại tấm mới, đông đủ hơn.” Rồi anh cười: — “Lúc đó chắc em cao hơn bây giờ.” Những câu chuyện giản dị ấy trở thành niềm vui hiếm hoi giữa chiến trường khốc liệt. Một chiều cuối mùa hè, tổ thông tin nhận nhiệm vụ nối lại đường dây vừa bị pháo đánh đứt trên triền núi đá. Khi mọi người vừa bò tới khu vực đứt dây thì pháo địch bất ngờ dội xuống. Đất đá tung lên mù mịt, cây rừng gãy đổ liên tiếp. Ông Thành cùng đồng đội lao xuống hố bom tránh đạn. Đến khi tiếng pháo ngớt dần, họ mới hốt hoảng gọi tên Lâm. Không có tiếng trả lời. Mãi đến gần tối, đồng đội mới tìm thấy anh nằm cạnh cuộn dây thông tin còn dang dở. Trên ngực áo vẫn còn bụi đất đỏ và mảnh lá rừng cháy sém. Bên cạnh anh là quyển sách cũ rơi xuống đất. Khi mở ra, bức ảnh gia đình vẫn nằm nguyên giữa hai trang giấy như chưa từng trải qua bom đạn. Đêm ấy, ông Thành ngồi rất lâu dưới ánh đèn dầu nhỏ, nhìn gương mặt những người trong tấm ảnh mà không cầm được nước mắt. Sau chiến tranh, ông mang quyển sách và bức ảnh ấy trở về Quảng Ngãi trao lại cho mẹ Lâm. Bà cụ run run vuốt lên tấm ảnh cũ rồi nói trong nghẹn ngào: — “Nó đi lúc còn chưa kịp sống cho riêng mình…” Nhiều năm trôi qua, ông Thành vẫn nhớ người đồng đội luôn mang sách bên mình giữa chiến tranh. Ông nói rằng bom đạn có thể làm đổ núi, cháy rừng, nhưng không thể xóa đi tình yêu gia đình mà những người lính trẻ đã giữ trong tim suốt thời hoa lửa.