BỨC ẢNH KHÔNG CÓ NGƯỜI NHẬN

BỨC ẢNH KHÔNG CÓ NGƯỜI NHẬN

Ngày ấy, ở một thị trấn nhỏ có một hiệu ảnh cũ nằm bên con đường dẫn ra ga.

Chủ hiệu là một chàng trai tên Việt.

Việt không đi xa như nhiều người trẻ trong làng.

Anh ở lại làm nghề chụp ảnh.

Chiếc máy ảnh cũ là tài sản quý nhất của anh.

Mỗi khi có người chuẩn bị lên đường, họ thường ghé qua hiệu ảnh.

Có người chụp một tấm cùng cha mẹ.

Có người chụp với vợ.

Có người chỉ đứng một mình trước tấm phông vải trắng.

Việt luôn hỏi:

— Anh chị muốn lấy mấy tấm?

Người ta thường cười:

— Một tấm thôi.

Việt hiểu.

Họ muốn để lại một hình ảnh cho người ở nhà.

Một buổi chiều, một cô gái tên Hương đến hiệu ảnh.

Cô mặc chiếc áo nâu giản dị.

Trên tay cầm một chiếc khăn nhỏ.

— Anh chụp giúp tôi một tấm được không?

Việt gật đầu.

— Được.

Cô gái đứng trước máy ảnh.

Việt chỉnh lại ánh sáng.

— Cô muốn cười không?

Hương lắc đầu.

— Không.

— Vậy cứ đứng tự nhiên.

Tách!

Một tiếng máy ảnh vang lên.

Hương hỏi:

— Bao giờ lấy được?

— Ba ngày nữa.

Cô gật đầu.

Trước khi đi, cô nói:

— Nếu tôi không đến lấy thì anh giữ giúp nhé.

Việt hơi ngạc nhiên.

— Sao lại không đến?

Hương mỉm cười.

— Tôi cũng không biết.

Ba ngày sau, Hương không đến.

Một tuần.

Rồi một tháng.

Tấm ảnh vẫn nằm trong ngăn kéo.

Việt cẩn thận viết phía sau:

“Hương — quê bên bờ sông.”

Anh không biết họ của cô.

Không biết cô đi đâu.

Chỉ biết cô đã rời thị trấn.

Những năm tháng sau đó, hiệu ảnh của Việt trở thành nơi lưu giữ rất nhiều khuôn mặt.

Có những bức ảnh được người nhà đến nhận.

Có những bức không ai quay lại lấy.

Việt không bao giờ vứt chúng đi.

Anh cất tất cả vào những chiếc hộp gỗ.

Mỗi chiếc hộp đều ghi một năm.

Có người hỏi:

— Giữ những ảnh này làm gì?

Việt nói:

— Vì biết đâu một ngày người ta quay lại tìm.

Một mùa đông, Việt chụp ảnh cho một người lính trẻ tên Tâm.

Tâm đến một mình.

Anh mặc bộ quần áo đã bạc màu.

Việt hỏi:

— Không chụp cùng gia đình à?

Tâm cười:

— Tôi không kịp.

— Vậy chụp một mình?

— Vâng.

Tách!

Tâm nhìn bức ảnh thử.

— Trông tôi già quá.

Việt cười.

— Tại anh suy nghĩ nhiều.

Tâm lấy tiền trả.

Trước khi đi, anh hỏi:

— Nếu tôi không quay lại lấy ảnh thì sao?

Việt đáp:

— Tôi giữ.

Tâm gật đầu.

— Giữ giúp tôi.

Tâm không quay lại.

Bức ảnh của anh được đặt trong chiếc hộp năm ấy.

Cùng với bức ảnh của Hương.

Hai người không quen nhau.

Nhưng nhiều năm sau, Việt lại tình cờ biết họ từng ở cùng một đơn vị.

Một buổi sáng sau ngày đất nước yên bình, một người phụ nữ lớn tuổi bước vào hiệu ảnh.

Bà nhìn những chiếc hộp.

— Ở đây có ảnh của một người tên Hương không?

Việt đứng lặng.

— Hương nào ạ?

Bà lấy trong túi ra một mảnh giấy.

— Con gái tôi.

Việt mở chiếc hộp cũ.

Sau một lúc tìm kiếm, anh lấy ra tấm ảnh.

Người phụ nữ nhận lấy.

Bà nhìn thật lâu.

Rồi đưa tay chạm lên khuôn mặt trong ảnh.

— Đúng là nó.

Nước mắt bà rơi xuống.

— Bao nhiêu năm rồi...

Việt không nói gì.

Bà hỏi:

— Nó chụp ảnh này lúc nào?

— Trước ngày đi.

— Nó có nói gì không?

Việt lắc đầu.

— Chỉ bảo tôi giữ tấm ảnh nếu nó không quay lại.

Người phụ nữ ôm bức ảnh vào lòng.

— Cảm ơn anh.

Vài tháng sau, một người đàn ông tìm đến hiệu ảnh.

Ông đã lớn tuổi.

Trên tay cầm một mảnh giấy.

— Tôi muốn tìm một bức ảnh.

Việt hỏi:

— Tên ai?

— Tâm.

Việt mở chiếc hộp cũ.

Bức ảnh vẫn còn.

Người đàn ông nhìn thấy thì đứng im.

— Anh ấy là anh trai tôi.

Ông đưa tay nhận ảnh.

— Mẹ tôi đã chờ bức ảnh này suốt bao nhiêu năm.

Việt hỏi:

— Bà còn không?

Người đàn ông lắc đầu.

— Mẹ mất rồi.

Ông nhìn bức ảnh.

— Nhưng trước khi mất, mẹ cứ nói: “Không biết ngày đó nó trông thế nào.”

Ông cười buồn.

— Giờ tôi biết rồi.

Từ hôm ấy, Việt bắt đầu nghĩ về những bức ảnh trong hiệu.

Có lẽ chúng không chỉ là giấy.

Mỗi bức ảnh là một phần ký ức.

Một khuôn mặt.

Một ánh mắt.

Một khoảnh khắc trước khi người ta bước vào những năm tháng không ai biết trước.

Nhiều năm sau, Việt già đi.

Hiệu ảnh được giao lại cho người con trai.

Trước khi nghỉ, ông lấy những chiếc hộp cũ ra.

— Con đừng vứt chúng.

Người con hỏi:

— Những ảnh này chẳng còn ai đến nhận nữa đâu cha.

Việt mỉm cười.

— Con không biết.

— Biết đâu ngày mai có người tìm.

Một hôm, người con trai mở chiếc hộp cuối cùng.

Ở dưới đáy là một tấm ảnh đã ố màu.

Một cô gái trẻ đứng trước phông vải trắng.

Gương mặt bình thản.

Phía sau ảnh có dòng chữ của cha anh:

“Hương — quê bên bờ sông.”

Anh đặt tấm ảnh lên bàn.

Bên cạnh là một bức ảnh khác.

Một chàng trai trẻ.

Phía sau ghi:

“Tâm.”

Hai người trong hai bức ảnh đang nhìn về hai hướng khác nhau.

Nhưng cả hai đều có chung một điều:

Tuổi trẻ.

Nhiều năm nữa trôi qua.

Hiệu ảnh cũ được sửa thành một phòng lưu niệm nhỏ.

Những chiếc hộp ảnh được đặt trên kệ.

Người dân trong vùng đến xem.

Có người nhận ra người thân.

Có người tìm thấy bạn cũ.

Có người đứng rất lâu trước một khuôn mặt mà họ chưa từng gặp.

Một cô bé hỏi mẹ:

— Sao những người này đều chụp ảnh ngày xưa vậy mẹ?

Người mẹ trả lời:

— Vì ngày ấy người ta không biết tương lai sẽ thế nào.

Cô bé nhìn những bức ảnh.

— Thế tại sao họ lại chụp?

Người mẹ mỉm cười.

— Vì họ muốn nếu có một ngày đi xa, vẫn có thứ để người ở nhà nhớ về họ.

Chiều hôm đó, người con trai của Việt đóng cửa phòng lưu niệm.

Anh đứng trước bức ảnh của Hương.

Rồi nhìn sang bức ảnh của Tâm.

Anh chợt hiểu vì sao cha mình đã giữ chúng suốt cả đời.

Không phải vì những bức ảnh ấy có giá trị.

Mà vì mỗi khuôn mặt trong đó từng là cả thế giới của một ai đó.

Ngoài cửa, nắng cuối ngày rơi xuống con đường.

Những người trẻ đi qua.

Tiếng cười vang lên.

Một cuộc sống bình yên đang tiếp tục.

Trong căn phòng nhỏ, những bức ảnh cũ vẫn nằm im.

Không còn ai trong ảnh có thể bước ra.

Nhưng họ vẫn còn đó.

Trong ánh mắt.

Trong ký ức.

Trong những câu chuyện được kể lại.

Và ở đâu đó, có thể những người từng chụp những bức ảnh ấy cũng đang mỉm cười.

Bởi cuối cùng,

họ đã không bị thời gian xóa mất.

Một tấm ảnh có thể bạc màu.

Một khuôn mặt có thể mờ đi.

Nhưng nếu vẫn còn một người nhớ tên họ,

thì một phần tuổi trẻ của họ

vẫn còn ở lại với cuộc đời.