Bức ảnh "O du kích nhỏ" và tên giặc lái Mỹ

Tháng 9/1965, một chiếc máy bay Mỹ bị bắn rơi tại Hương Khê, Hà Tĩnh. Cô gái dân quân Kim Lai lúc đó mới 17 tuổi, cao vỏn vẹn 1m48 và nặng 37kg, được giao nhiệm vụ áp giải viên phi công Robinson cao tới 2m2. Sự đối lập hình thể cực lớn giữa "O du kích nhỏ" giương cao khẩu súng trường và tên tù binh Mỹ khổng lồ cúi đầu lê bước đã được nhà báo Phan Thoan chớp lấy. Bức ảnh ngay lập tức trở thành biểu tượng chấn động, thể hiện ý chí quật cường của một dân tộc nhỏ bé trước kẻ thù có sức mạnh quân sự khổng lồ. Nhà thơ Tố Hữu sau đó đã viết: "O du kích nhỏ giương cao súng / Thằng Mỹ lênh khênh bước cúi đầu". Nhiều năm sau, Robinson đã quay lại Việt Nam để gặp lại người con gái từng áp giải mình, hai người nắm tay nhau với tư cách là những người bạn yêu chuộng hòa bình.