BỨC ẢNH TRONG BA LÔ

Mùa thu năm 1952, giữa những ngày chiến dịch Tây Bắc diễn ra ác liệt ở Mường Lò – Nghĩa Lộ, người lính trẻ tên Vinh luôn mang theo bên mình một tấm ảnh nhỏ.

Đó là tấm ảnh chụp ba mẹ và cô em gái ở quê nhà.

Tấm ảnh đã cũ, góc ảnh bị quăn lại vì nhiều lần mở ra xem. Nhưng Vinh giữ nó cẩn thận trong một chiếc túi vải, đặt tận đáy ba lô.

Mỗi khi có những phút nghỉ hiếm hoi sau trận đánh, anh lại lấy ảnh ra.

Một người đồng đội trêu:

“Nhớ nhà à?”

Vinh cười:

“Nhớ chứ. Chỉ mong đánh thắng rồi về.”

“Về làm gì?”

“Về xem mẹ có còn khỏe không.”

Đó là điều Vinh thường nói.

Nhưng anh chưa bao giờ kể rằng trước ngày lên đường, mẹ đã dúi vào tay anh mấy đồng tiền và dặn:

“Con đi đánh giặc, đừng lo cho nhà. Khi nào hòa bình thì về.”

Những ngày chiến đấu ở Nghĩa Lộ ngày càng khốc liệt.

Đơn vị của Vinh liên tục hành quân, chiến đấu rồi lại di chuyển. Có những đêm mưa rừng lạnh buốt, cả tiểu đội phải nằm sát bên nhau dưới những tán cây.

Vinh vẫn giữ tấm ảnh trong ba lô.

Một trận đánh diễn ra dữ dội.

Trong lúc tiến lên, Vinh bị thương.

Đồng đội đưa anh về phía sau. Vết thương khá nặng, nhưng điều đầu tiên anh làm là tìm chiếc ba lô.

“Tấm ảnh…”

Anh lẩm bẩm.

Người đồng đội lấy tấm ảnh ra, đặt vào tay anh.

Vinh nhìn thật lâu.

“Giữ giúp tôi nhé…”

Người đồng đội nắm chặt tay anh:

“Cậu tự giữ. Rồi chúng ta cùng về.”

Nhưng Vinh đã không thể trở về.

Anh hy sinh khi tuổi đời còn rất trẻ.

Chiếc ba lô được người đồng đội giữ lại. Tấm ảnh gia đình cũng được gấp cẩn thận và gửi về quê theo địa chỉ ghi phía sau.

Nhiều tháng sau, mẹ Vinh nhận được.

Bà mở chiếc phong bì rất lâu mà không dám nhìn.

Đến khi nhìn thấy tấm ảnh, bà ôm vào ngực.

Bà không khóc.

Chỉ nói:

“Con tôi vẫn còn nhớ nhà…”

Nhiều năm sau, khi chiến tranh kết thúc, người đồng đội năm xưa tìm về quê Vinh.

Ông mang theo một vật nhỏ.

Đó là chiếc túi vải đã bạc màu.

Ông trao lại cho mẹ Vinh:

“Đây là thứ anh ấy giữ bên mình trong những ngày cuối cùng.”

Người mẹ cầm chiếc túi, áp vào ngực.

Bên ngoài, tiếng trẻ con đang chơi đùa.

Bà nhìn ra sân rồi nói:

“Ngày trước nó bảo đánh thắng sẽ về. Nó không về được, nhưng đất nước đã hòa bình.”

Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua.

Tấm ảnh ngày ấy đã phai màu.

Những người trong ảnh cũng đã già đi hoặc không còn nữa.

Nhưng câu chuyện về một người lính trẻ mang theo hình bóng gia đình vào chiến trường vẫn còn nguyên giá trị.

Bởi giữa những ngày bom đạn, người lính không chỉ chiến đấu vì một vùng đất.

Họ chiến đấu vì quê nhà, vì mẹ cha, vì những người thân yêu đang chờ đợi phía sau.

Một tấm ảnh nhỏ trong ba lô – một gia đình ở phía sau – và cả một quê hương trong trái tim người lính.