BỨC ẢNH TRONG BA LÔ

Trong ba lô của Hùng có một bức ảnh đen trắng.

Ảnh chụp bốn người: cha, mẹ, Hùng và cô em gái nhỏ.

Bức ảnh được chụp trước ngày Hùng nhập ngũ không lâu. Khi ấy, em gái anh mới mười tuổi, tóc tết thành hai bím, đứng nép bên mẹ.

Hùng cắt tấm ảnh nhỏ lại rồi cho vào túi nilon.

“Anh mang theo làm gì?”

Người bạn cùng đơn vị hỏi.

“Để nhớ nhà.”

“Nhớ thì có được về đâu.”

Hùng cười:

“Không về được thì càng phải nhớ.”

Câu nói ấy khiến người bạn im lặng.

Những ngày chiến đấu, bức ảnh theo Hùng qua rất nhiều chặng đường. Có lúc nó nằm trong túi áo. Có lúc được giấu dưới đáy ba lô để tránh mưa.

Mỗi khi có thời gian nghỉ, Hùng lại lấy ảnh ra.

Anh nhìn từng người.

Cha anh nghiêm nghị.

Mẹ anh cười hiền.

Còn cô em gái thì lúc nào cũng khiến anh bật cười vì vẻ mặt ngơ ngác.

Trước ngày đi, em gái từng chạy theo anh ra tận đầu làng.

“Anh đi nhớ mua quà cho em.”

“Em thích gì?”

“Em chưa biết.”

“Thế anh mua gì cũng được à?”

“Ừ.”

Hùng cười.

“Thế anh mua cho con bé một cái kẹo.”

“Em không thích kẹo.”

“Vừa nãy bảo gì cũng được.”

Hai anh em cãi nhau suốt đoạn đường.

Đến khi xe rời đi, cô bé đứng khóc.

Hùng nhìn thấy nhưng cố quay mặt.

Anh sợ nếu nhìn thêm, mình sẽ không muốn đi nữa.

Nhiều tháng sau, thư của gia đình gửi đến.

Em gái viết một dòng rất to:

“Anh nhớ mua quà nhé.”

Phía dưới là nét chữ của mẹ:

“Em con vẫn nhắc anh.”

Hùng cất thư cùng bức ảnh.

Có những ngày chiến trường căng thẳng, anh không dám lấy ảnh ra xem.

Anh sợ chỉ một khoảnh khắc mềm lòng cũng khiến mình nhớ nhà đến không chịu nổi.

Nhưng sau mỗi lần bình yên trở lại, anh lại mở ba lô.

Một lần, người bạn hỏi:

“Nếu sau này hòa bình, ông muốn làm gì?”

Hùng đáp ngay:

“Về nhà.”

“Rồi sao?”

“Xây lại cái chuồng gà cho mẹ.”

“Chỉ thế?”

“Ừ.”

Anh cười.

“Nhà tôi cái gì cũng nhỏ. Nhưng lâu rồi tôi không được tự tay làm việc đó.”

Người bạn nhìn Hùng.

Anh hiểu rằng ước mơ của người lính đôi khi giản dị đến mức không thể giản dị hơn.

Không phải danh vọng.

Không phải giàu sang.

Chỉ là được trở về căn nhà của mình.

Được nghe mẹ gọi.

Được nhìn cha ngồi trước hiên.

Được cãi nhau với cô em gái.

Nhưng chiến tranh không phải lúc nào cũng cho người ta cơ hội thực hiện ước mơ.

Có một ngày, Hùng không trở về.

Bức ảnh được một người đồng đội giữ lại và trao cho gia đình.

Nhiều năm sau, cô em gái đã trưởng thành. Cô vẫn giữ bức ảnh ấy.

Mỗi lần nhìn, cô vẫn thấy mình là cô bé mười tuổi đứng cạnh anh trai.

Cô từng nói:

“Anh tôi đi khi còn rất trẻ. Tôi lớn lên thay cả phần tuổi trẻ mà anh bỏ lại.”

Chiến tranh đã lấy đi một người anh.

Nhưng ký ức về anh không mất.

Nó nằm trong bức ảnh cũ.

Trong những câu chuyện gia đình.

Trong lời kể của người đồng đội.

Và trong cuộc sống bình yên của những người ở lại.

Có lẽ đó là cách một người đã khuất tiếp tục sống: bằng ký ức của những người còn nhớ đến họ.