Bức Ảnh Trước Giờ Ra Trận

BỨC ẢNH TRƯỚC GIỜ RA TRẬN

Tháng 8 năm 1972, tại chiến trường Quảng Trị, Đặng Văn Phúc, sinh năm 1952, quê ở một làng nhỏ thuộc Nghệ An, vừa tròn 20 tuổi.

Phúc nhập ngũ năm 1970. Trước ngày lên đường, anh được một người bạn chụp cho một tấm ảnh duy nhất. Trong ảnh, Phúc mặc quân phục, đứng bên gốc cây trước sân nhà, gương mặt còn nguyên nét trẻ trung.

Anh cất tấm ảnh vào túi áo và mang theo suốt những năm tháng chiến đấu.

Một đêm tháng 8, đơn vị nhận lệnh tiến vào một khu vực đang bị đối phương kiểm soát.

Trước giờ xuất quân, những người lính trẻ ngồi sát bên nhau trong chiến hào.

Không ai nói nhiều.

Phúc lấy tấm ảnh ra nhìn một lúc.

Người đồng đội hỏi:

“Nhớ nhà à?”

Phúc cười:

“Ừ. Tôi muốn sau này có một tấm ảnh khác, chụp lúc mình trở về.”

Người bạn vỗ vai:

“Nhất định sẽ có.”

Phúc gật đầu.

Tiếng pháo bắt đầu vang lên.

Đơn vị nhận lệnh.

“Tiến lên!”

Những người lính rời chiến hào.

Trận đánh diễn ra trong đêm tối. Pháo sáng liên tục rạch ngang bầu trời. Tiếng súng và tiếng hô xung phong hòa vào nhau.

Phúc cùng đồng đội tiến lên từng mét.

Một người lính phía trước bị thương. Phúc quay lại kéo bạn vào vị trí an toàn.

“Cậu ở đây. Tôi đi tiếp.”

Anh tiếp tục tiến lên.

Một tiếng nổ vang lên.

Phúc ngã xuống.

Người đồng đội chạy đến.

Phúc vẫn còn tỉnh.

Anh đưa tay vào túi áo, lấy tấm ảnh cũ đưa cho bạn:

“Nếu tôi không về... gửi cái này cho mẹ.”

Người đồng đội nắm chặt tay anh:

“Cậu tự đưa về.”

Phúc chỉ mỉm cười.

Đó là lần cuối cùng anh nói chuyện.

Sau trận đánh, đơn vị hoàn thành nhiệm vụ.

Người đồng đội giữ tấm ảnh của Phúc suốt nhiều năm.

Ngày trở về quê, anh tìm đến căn nhà nhỏ của Phúc.

Mẹ Phúc đã già.

Bà nhận tấm ảnh, đôi tay run run.

Bà nhìn thật lâu rồi hỏi:

“Nó có nhắc đến mẹ không cháu?”

Người đồng đội nghẹn lời:

“Có bác ạ. Trước giờ ra trận, anh ấy chỉ nói về một điều... là muốn được trở về.”

Người mẹ ôm tấm ảnh vào ngực.

Ngoài sân, tiếng trẻ con cười đùa.

Bà nhìn ra cánh đồng và nói rất khẽ:

“Nó chưa kịp chụp tấm ảnh lúc trở về.”

Nhiều năm sau, tấm ảnh của Đặng Văn Phúc được gia đình đặt trang trọng trên bàn thờ.

Trong ảnh, anh vẫn ở tuổi 20.

Vẫn là gương mặt của một chàng trai trẻ chưa kịp trải qua những năm tháng trưởng thành.

Đặng Văn Phúc là nhân vật hư cấu, nhưng câu chuyện ấy có thể là câu chuyện của rất nhiều người lính đã ra đi trong những năm tháng chiến tranh.

Họ mang theo những tấm ảnh gia đình, những lá thư chưa gửi, những lời hẹn trở về.

Có người trở về.

Có người mãi mãi dừng lại ở tuổi hai mươi.

Nhưng tất cả đều góp phần làm nên một ngày mà những thế hệ sau được sống trong hòa bình.

Và đôi khi, một bức ảnh cũ không chỉ lưu giữ hình bóng một con người. Nó lưu giữ cả một tuổi trẻ đã gửi lại cho Tổ quốc.