BỨC BƯỚC TRANH NỤ CƯỜI TRONG CĂN PHÒNG VERRIÈRES-LE-BUISSON
Câu chuyện ghi lại khoảnh khắc xúc động và bản lĩnh kiên cường của Bà Nguyễn Thị Bình (Madame Bình) tại ngôi nhà trụ sở ở ngoại ô Paris năm 1972. Giữa lúc chiến trường miền Nam hứng chịu những đợt ném bom khốc liệt của không quân Mỹ, vị nữ Trưởng đoàn đàm phán vẫn giữ trọn sự điềm tĩnh, biến tình yêu quê hương đau đau thành nguồn sức mạnh ngoại giao phi thường để bảo vệ lợi ích của dân tộc.
Trong suốt giai đoạn từ năm 1968 đến 1973, ngôi nhà số 49 đường Cambacérès tại thị trấn Verrières-le-Buisson (ngoại ô Paris) là nơi sinh sống và làm việc của Đoàn đàm phán Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam do Bà Nguyễn Thị Bình làm Trưởng đoàn. Đây không chỉ là "trụ sở ngoại giao" giữa lòng nước Pháp mà còn là nơi chứng kiến những giây phút lo âu, trăn trở và chí khí quật cường của những người con xa Tổ quốc.
Nhà báo Huỳnh Vân, người may mắn được theo chân ghi lại từng khoảnh khắc lịch sử của đoàn, vẫn nhớ như in những ngày cuối năm 1972 – thời điểm đế quốc Mỹ leo thang đánh phá ác liệt ở cả hai miền Nam - Bắc.
Mỗi buổi sáng, trước khi rời trụ sở đến Trung tâm Hội nghị Kleber để bước vào cuộc đấu trí căng thẳng, Bà Nguyễn Thị Bình đều dành ít phút đứng trước bản đồ chiến sự Việt Nam treo trong phòng làm việc. Qua những bản điện đài mật gửi từ chiến trường ra, Bà biết tin nhiều đồng chí, đồng bào, trong đó có cả những người bạn thân thiết của Bà, đã ngã xuống dưới làn bom pháo. Nỗi đau xé lòng giấu sau ánh mắt, nhưng Bà chưa bao giờ để lộ sự mệt mỏi hay dao động trước mặt bạn bè quốc tế.
Một buổi chiều mùa đông năm 1972, sau khi nhận tin đòn không kích dã man của địch vào vùng căn cứ miền Nam, bầu không khí tại trụ sở Verrières-le-Buisson chìm trong sự lặng đi vì đau thương. Giữa lúc ấy, một đoàn đại biểu phụ nữ Pháp và bạn bè quốc tế đến thăm, bày tỏ sự lo lắng cho vận mệnh của nhân dân Việt Nam.
Đón tiếp những người bạn phương Tây, Bà Nguyễn Thị Bình xuất hiện trong tà áo dài nhung đen giản dị. Nỗi đau giấu vào trong, Bà mỉm cười ấm áp, siết chặt tay từng người và nói bằng giọng Pháp truyền cảm:
"Cảm ơn các bạn đã chia sẻ đau thương với nhân dân chúng tôi. Bom đạn tàn phá có thể làm đổ nát xóm làng, nhưng không bao giờ bẻ gãy được chí khí của người Việt Nam. Càng trong gian khổ, chúng tôi càng tin tưởng mãnh liệt vào ngày chiến thắng."
Nụ cười kiêu hãnh và ánh mắt rực sáng niềm tin của Madame Bình thời khắc ấy đã làm rúng động trái tim của những người có mặt. Nhiều người bạn Pháp đã bật khóc vì thán phục trước nghị lực phi thường của người phụ nữ đại diện cho một dân tộc anh hùng.
Chính từ ngọn lửa niềm tin sắt đá ấy, Bà Nguyễn Thị Bình cùng các đồng chí trong đoàn đã kiên cường đi qua hàng trăm cuộc đàm phán cam go, buộc phía Mỹ phải chấp nhận ký kết Hiệp định Paris ngày 27 tháng 1 năm 1973. Tấm lưng thẳng, tà áo dài thướt tha và nụ cười rạng rỡ của Madame Bình đã trở thành một biểu tượng bất tử của trí tuệ và tâm hồn Việt Nam thời hoa lửa.
