Bức Điện Bị Trễ Và Sự Trấn An Của Vị Tổng Tư Lệnh

Trong tác chiến quân sự, cơ quan Mật mã được coi là "trái tim" của Tổng hành dinh. Mọi mệnh lệnh tác chiến của Đại tướng Võ Nguyên Giáp gửi ra mặt trận cũng như các báo cáo hỏa tốc từ các quân đoàn gửi về đều phải đi qua những cuốn sổ mã gian khổ, thầm lặng của các chiến sĩ mật mã.

Đại tá Nguyễn Diệp nhớ lại, trong Chiến dịch Điện Biên Phủ năm 1954, tại hầm chỉ huy Mường Phăng, làm việc dưới ánh đèn dầu tù mù, áp lực thời gian vô cùng nghẹt thở. Có những đêm, hàng chục bức điện mật dồn dập chuyển đến, đòi hỏi người dịch mã phải vừa thao tác cực kỳ nhanh, vừa không được sai sót dù chỉ một ký tự.

Một đêm giữa tháng 4/1954, trong đợt tiến công thứ hai đầy cam go, một bức điện hỏa tốc từ Đại tá Nguyễn Hữu An (Tư lệnh Trung đoàn 174 đang đánh đồi A1) gửi về báo cáo tình hình khẩn cấp. Do tình trạng nhiễu sóng đài đài vô tuyến và bản mã bị mờ dưới mưa rừng, đội mật mã phải mất thêm gần nửa giờ đồng hồ mới giải mã xong bức điện để trình Đại tướng.

Thấy mình làm trễ mất "thời gian vàng" của Bộ Chỉ huy, đồng chí Nguyễn Diệp lo sợ ảnh hưởng đến quyết định tác chiến ngoài mặt trận. Ông cầm bản dịch chạy xộc vào hầm Đại tướng, gương mặt tái đi, đứng nghiêm báo cáo và xin nhận kỷ luật:

"Báo cáo Đại tướng! Do sự cố mã dịch ban đêm bị chậm mất 30 phút, tôi xin chịu mọi hình phạt trước Bộ Tổng Tư lệnh!"

Đại tướng Võ Nguyên Giáp lúc đó đang xem bản đồ. Ông bình tĩnh nhận lấy bức điện, đọc lướt qua rất nhanh rồi ngẩng đầu nhìn người cán bộ mật mã đang ướt đẫm mồ hôi vì căng thẳng. Đại tướng không hề gắt gỏng hay trách phạt. Ông đứng dậy, rót một cốc nước ấm đưa cho đồng chí Nguyễn Diệp và nhẹ nhàng nói:

*"Anh Diệp, ngồi xuống đây hụm nước cho lấy lại sức đã!

Trong chiến trận, một phút chậm trễ đúng là có thể trả giá bằng xương máu. Nhưng tôi hiểu các anh đã làm việc hết sức mình trong điều kiện thiếu thốn này. Kỷ luật quân sự là sắt đá, nhưng sự thấu hiểu đồng chí mới là sức mạnh giúp chúng ta vượt qua khó khăn."*

Đại tướng vỗ nhẹ vào vai ông Diệp và nghiêm cẩn dặn dò một bài học xương máu:

*"Nghề mật mã của các anh là 'nghề thầm lặng'. Một chữ dịch sai hay lộ mật mã có thể làm tiêu tan cả một đại đội, một chiến dịch.

Tôi không cần các anh quá vội vã để rồi xảy ra sai sót. Điều tôi cần nhất ở cán bộ mật mã là: Chính xác – Bí mật – Tụy đối trung thực. Chậm một vài phút để kiểm tra lại tính chính xác còn hơn là nhanh một phút mà dịch sai một ký tự chiến lược!"*

Lời dặn dò điềm tĩnh, chan chứa sự thấu hiểu và bài học về tính chính xác tuyệt đối ấy đã trở thành "kim chỉ nam" cho Đại tá Nguyễn Diệp cùng toàn thể ngành Mật mã quân đội suốt những năm tháng kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ.

Nhờ nguyên tắc "chính xác và bảo mật tuyệt đối" mà Đại tướng đã rèn luyện, cơ quan Mật mã đã bảo vệ an toàn hàng vạn bức điện chỉ huy tối mật – bao gồm cả bức điện lịch sử "Thần tốc, thần tốc hơn nữa" năm 1975 – giúp Tổng hành dinh điều hành toàn bộ chiến trường đi đến thắng lợi cuối cùng.