Bức thư chưa kịp gửi

Năm 1972, giữa những ngày chiến tranh ác liệt, ở một vùng quê miền núi phía Bắc có một chàng trai trẻ tên Hoàng Văn Lâm, vừa tròn 20 tuổi. Lâm là con cả trong một gia đình nghèo. Nhà chỉ có vài sào ruộng, mẹ quanh năm đau yếu, dưới Lâm còn hai người em nhỏ.

Ngày nhận lệnh lên đường nhập ngũ, Lâm chỉ kịp nói với mẹ:

“Con đi vài năm rồi con về. Mẹ giữ gìn sức khỏe, chăm các em giúp con.”

Mẹ không nói gì, chỉ lặng lẽ gói vào ba lô của con mấy củ sắn luộc và chiếc khăn tay đã cũ.

Trước lúc đi, Lâm quay lại nhìn căn nhà nhỏ lần cuối. Cậu không biết rằng đó cũng là lần cuối cùng mình được nhìn thấy mẹ.

Những tháng ngày chiến đấu nơi chiến trường diễn ra khốc liệt. Lâm cùng đồng đội hành quân qua những cánh rừng, những con đường bị bom đạn cày xới. Có những đêm, cả đơn vị phải nằm im giữa rừng để tránh máy bay địch. Có những buổi sáng thức dậy, bên cạnh mình đã thiếu đi một người đồng đội.

Nhưng tuổi trẻ khi ấy không có nhiều lựa chọn. Họ chỉ biết động viên nhau:

“Còn người là còn chiến đấu. Đất nước chưa thống nhất thì chưa thể trở về.”

Một đêm cuối năm 1973, sau một trận chiến, Lâm ngồi dưới ánh đèn dầu leo lét và viết thư về cho mẹ.

“Mẹ kính yêu!
Con vẫn khỏe. Mẹ đừng lo cho con. Ở đơn vị, các anh em thương nhau như ruột thịt. Con nhớ nhà, nhớ mẹ và các em nhiều lắm.

Con chỉ mong chiến tranh sớm kết thúc để được trở về làm ruộng, được nghe mẹ gọi con dậy mỗi sáng.

Nếu một ngày con không trở về, mẹ đừng buồn. Con đã được sống những năm tháng đẹp nhất của tuổi trẻ để làm một việc có ích cho quê hương, đất nước.”

Viết xong, Lâm gấp lá thư lại, cẩn thận bỏ vào túi áo.

Nhưng bức thư ấy chưa bao giờ được gửi.

Vài ngày sau, trong một trận chiến ác liệt, Lâm đã hy sinh khi tuổi đời mới bước sang 21.

Đồng đội tìm thấy trong túi áo của anh một chiếc khăn tay cũ và bức thư đã được gấp ngay ngắn.

Người đồng đội thân nhất của Lâm đã giữ lại bức thư ấy và sau chiến tranh tìm cách mang về quê.

Nhiều năm sau, người mẹ già vẫn sống trong căn nhà năm xưa. Khi nhận được bức thư, bà cầm trên tay rất lâu mà không mở.

Bà nói:

“Con tôi viết cho tôi thì tôi phải tự đọc.”

Đôi tay run run mở từng nếp giấy.

Bà đọc từng dòng, nước mắt cứ thế chảy xuống.

Nhưng cuối cùng, bà mỉm cười.

“Mẹ biết rồi. Con không về được… nhưng con đã giữ lời với đất nước.”

Nhiều năm sau

Căn nhà nhỏ ngày ấy đã không còn. Những cánh rừng từng in dấu chân người lính nay đã xanh trở lại. Con đường làng đã được bê tông hóa. Những đứa trẻ ngày xưa đã lớn lên trong hòa bình.

Có một thế hệ trẻ hôm nay chưa từng nghe tiếng bom, chưa từng phải chia tay người thân để ra chiến trường.

Chúng ta may mắn được sinh ra khi đất nước hòa bình.

Nhưng chính vì chưa từng trải qua chiến tranh, chúng ta càng cần biết trân trọng những gì mình đang có.

Một buổi sinh hoạt truyền thống của Đoàn Thanh niên, một đoàn viên trẻ hỏi người thân của liệt sĩ Hoàng Văn Lâm:

“Bác ơi, nếu anh Lâm còn sống, bác nghĩ anh ấy sẽ mong muốn điều gì ở thế hệ trẻ chúng cháu?”

Người thân của anh im lặng một lúc rồi trả lời:

“Các cháu không cần phải làm điều gì quá lớn lao. Chỉ cần sống cho tử tế, học tập và làm việc thật tốt, biết yêu quê hương, biết giúp đỡ mọi người. Đừng để sự hy sinh của những người đi trước trở nên vô nghĩa.”

Câu nói ấy khiến cả căn phòng im lặng.

Bởi có lẽ, đó chính là điều mà những người đã nằm lại trong thời hoa lửa muốn gửi gắm cho thế hệ hôm nay.

Họ đã trao cho chúng ta tuổi trẻ của họ.

Còn chúng ta phải trả lời bằng cách sống xứng đáng với hòa bình.