Bức thư chưa kịp gửi

BỨC THƯ CHƯA KỊP GỬI

Chiều tháng Bảy, tôi trở về quê sau nhiều năm xa nhà.

Con đường làng vẫn vậy, hàng tre vẫn xào xạc trong gió, chỉ có mái tóc của bà ngoại đã bạc đi rất nhiều. Trong căn nhà cũ, khi dọn lại chiếc rương gỗ đã phủ một lớp bụi thời gian, tôi tình cờ tìm thấy một chiếc khăn tay màu xanh đã ngả vàng và một lá thư được gấp cẩn thận.

Bên ngoài phong thư chỉ có một dòng chữ:

“Gửi mẹ – nếu con không trở về.”

Tôi lặng người.

Bà ngoại nhìn thấy lá thư trên tay tôi. Bà ngồi xuống chiếc ghế gỗ, đôi mắt đã mờ đi vì tuổi tác nhưng ánh nhìn vẫn như đang trở về một thời rất xa.

“Đó là thư của ông con.”

Tôi chưa từng biết ông. Trong những câu chuyện gia đình, ông luôn được nhắc đến bằng một cái tên giản dị: ông ngoại. Tôi chỉ biết ông đã hy sinh khi còn rất trẻ, trước khi mẹ tôi kịp lớn.

Bà bảo:

“Ông con chưa bao giờ gửi lá thư ấy. Người ta tìm thấy nó trong ba lô của ông sau trận chiến.”

Tôi mở thư.

Nét chữ đã nhòe theo năm tháng.

“Mẹ kính yêu!

Nếu một ngày con không trở về, mẹ đừng khóc nhiều. Con biết mẹ sẽ buồn, nhưng xin mẹ hãy tự hào về con.

Con đi vì quê hương mình còn đang cần những người như con. Con đi vì con tin rồi sẽ có một ngày những đứa trẻ sinh ra sau này được lớn lên trong hòa bình, được đến trường, được nghe tiếng chim hót thay vì tiếng bom rơi.

Con chưa biết ngày mai sẽ thế nào. Nhưng con không sợ.

Điều con tiếc nhất là chưa kịp về sửa lại mái nhà cho mẹ, chưa kịp đưa mẹ đi một chuyến thật xa, và chưa kịp nhìn thấy những đứa cháu của mình.

Nếu sau này chúng nó hỏi con là người như thế nào, mẹ hãy nói rằng con chỉ là một người lính bình thường. Con đã làm điều mà con nghĩ mình phải làm.

Mẹ nhé, đừng chờ con.

Con của mẹ.”

Tôi đọc đến đó thì không thể đọc tiếp.

Ngoài sân, tiếng trẻ con hàng xóm vang lên trong veo. Một đứa bé đang chạy theo chiếc máy bay giấy, tiếng cười giòn tan giữa buổi chiều yên bình.

Tôi chợt nghĩ: Có lẽ ông đã từng mong được nghe những âm thanh như thế.

Một người lính ra đi khi tuổi đời còn rất trẻ. Ông không biết tương lai sẽ ra sao. Ông chỉ biết đặt niềm tin vào một ngày mai mà chính mình có thể không được nhìn thấy.

Bà ngoại kể rằng ngày ông lên đường, bà cố chạy theo đến tận đầu làng. Ông quay lại, cười rất lâu rồi nói:

“Con đi rồi con sẽ về.”

Nhưng ông đã không trở về.

Ngày nhận tin, bà cố không khóc. Bà chỉ ngồi trước hiên nhà, ôm chiếc áo ông để lại suốt cả buổi chiều.

Mãi nhiều năm sau, bà mới kể với mọi người:

“Con tôi đã hứa sẽ trở về. Nó không về được thì tôi sẽ thay nó sống tiếp.”

Tôi nhìn bà ngoại.

Bà đã sống gần cả cuộc đời cùng sự chờ đợi ấy.

Tôi hỏi:

“Bà có giận ông không?”

Bà im lặng rất lâu rồi mỉm cười:

“Không. Nếu ngày ấy ai cũng chọn ở lại, thì làm gì có ngày hôm nay?”

Câu nói ấy khiến tôi nhớ mãi.

Chúng tôi – những người trẻ được sinh ra trong hòa bình – đôi khi coi những điều bình thường là hiển nhiên. Một buổi sáng được đến trường. Một chiều được trở về nhà. Được ngồi bên gia đình ăn một bữa cơm. Được nghe tiếng cười của trẻ nhỏ. Được tự do lựa chọn ước mơ của mình.

Nhưng để có những điều bình thường ấy, đã có biết bao người trẻ từng gửi lại tuổi thanh xuân nơi chiến trường.

Họ ra đi khi chưa kịp yêu một người thật lâu.

Chưa kịp xây một mái nhà.

Chưa kịp nhìn con mình cất tiếng gọi cha.

Chưa kịp già đi.

Họ chỉ kịp để lại một lời hứa, một tấm ảnh, một chiếc khăn tay, một lá thư chưa gửi và một tuổi xuân mãi mãi nằm lại với đất nước.

Tối hôm đó, tôi đặt lá thư trở lại chiếc rương gỗ.

Trước khi đóng nắp, tôi nhìn thật lâu dòng chữ đã nhòe:

“Nếu một ngày con không trở về…”

Tôi bỗng hiểu rằng ông đã không trở về bằng hình hài của một người lính.

Nhưng ông trở về trong những con đường làng bình yên, trong tiếng trẻ thơ đến trường, trong màu cờ đỏ tung bay mỗi sớm mai và trong cuộc sống mà thế hệ chúng tôi đang được sống.

Thời hoa lửa đã đi qua.

Nhưng những câu chuyện về thời hoa lửa thì không bao giờ được phép mất đi.

Bởi có những người đã dùng cả tuổi thanh xuân để viết nên hòa bình.

Và trách nhiệm của chúng tôi – những người trẻ hôm nay – là sống sao cho xứng đáng với những mùa hoa mà họ đã gửi lại cho Tổ quốc.

Tôi khép chiếc rương.

Ngoài sân, một chiếc máy bay giấy bay lên trong ánh chiều.

Tôi chợt nghĩ:

Có lẽ, cuối cùng, lời hứa của ông năm nào cũng đã được thực hiện.

Ông đã trở về.

Chỉ là ông trở về trong một đất nước hòa bình.

Và trở về trong ký ức của những người chưa từng được gặp ông.

Xin cảm ơn những người đã đi qua thời hoa lửa.

Cảm ơn vì các bác, các anh, các chị đã gửi lại tuổi xuân của mình để chúng tôi có một ngày hôm nay.