BỨC THƯ CHƯA KỊP GỬI VỀ QUÊ MẸ

Năm 1967, khi cuộc kháng chiến chống Mỹ đang diễn ra ác liệt, bác sĩ trẻ Đặng Thùy Trâm rời miền Bắc vào chiến trường.

Chị khi ấy còn rất trẻ.

Là một bác sĩ mới trưởng thành, Đặng Thùy Trâm lựa chọn đến nơi gian khổ nhất để chữa trị cho những người đang chiến đấu.

Điểm đến của chị là chiến trường Quảng Ngãi.

Đó là vùng đất thường xuyên phải đối mặt với bom đạn và những cuộc càn quét.

Trong hoàn cảnh ấy, một bệnh xá dã chiến không thể giống một bệnh viện bình thường.

Không có những phòng bệnh đầy đủ.

Không có thiết bị y tế hiện đại.

Không có nguồn thuốc men ổn định.

Có khi bệnh xá phải di chuyển.

Có khi những người bị thương được đưa đến trong đêm.

Có người bị thương nhẹ.

Có người bị thương rất nặng.

Có người còn tỉnh táo.

Có người chỉ còn thoi thóp.

Với Đặng Thùy Trâm, mỗi thương binh là một con người cần được cứu chữa.

Chị cùng đồng đội làm việc gần như không ngừng nghỉ.

Có những ngày chị không được ngủ đầy đủ.

Có những đêm tiếng bom khiến cả bệnh xá phải di chuyển.

Có những lúc máy bay xuất hiện, mọi người phải tìm cách bảo vệ thương binh trước.

Trong hoàn cảnh ấy, người bác sĩ không chỉ cần kiến thức y khoa.

Còn cần lòng can đảm.

Cần sự bình tĩnh.

Và cần một tình thương rất lớn dành cho những người đang nằm trên bàn cấp cứu.

Đặng Thùy Trâm đã sống và làm việc như vậy.

Nhưng phía sau người bác sĩ chiến trường là một người con.

Một người con luôn nhớ gia đình.

Nhớ Hà Nội.

Nhớ mẹ.

Nhớ những người thân yêu.

Những cảm xúc ấy được chị ghi lại trong nhật ký.

Những trang nhật ký không chỉ có chiến tranh.

Trong đó có những lúc chị nhớ nhà.

Có những lúc chị buồn.

Có những lúc chị tự trách mình.

Có những lúc chị nhớ đến những người đồng đội đã hy sinh.

Và cũng có những lúc chị tự nhắc mình phải mạnh mẽ hơn.

Chính những trang viết ấy làm cho hình ảnh Đặng Thùy Trâm trở nên gần gũi.

Chị không phải một con người không biết sợ hãi.

Chị cũng có những phút yếu lòng.

Cũng có nỗi nhớ.

Có khát vọng được trở về.

Nhưng mỗi khi nhìn thấy thương binh, chị lại tiếp tục công việc.

Bởi phía trước chị là những con người đang cần được cứu sống.

Chiến trường Quảng Ngãi ngày càng khốc liệt.

Những cuộc hành quân, càn quét và đánh phá diễn ra liên tục.

Bệnh xá phải luôn sẵn sàng di chuyển.

Những người làm công tác y tế phải học cách tồn tại trong chiến tranh.

Họ vừa chữa bệnh.

Vừa tránh bom.

Vừa bảo vệ thuốc men.

Vừa tìm cách đưa thương binh đến nơi an toàn.

Trong những hoàn cảnh ấy, Đặng Thùy Trâm vẫn giữ thói quen viết.

Có thể chỉ là vài dòng.

Nhưng những dòng ấy trở thành nơi chị gửi gắm tâm tư.

Nếu không có những trang nhật ký, có lẽ nhiều suy nghĩ của người nữ bác sĩ trẻ ấy đã bị chiến tranh cuốn đi.

Những trang viết trở thành một lời trò chuyện với chính mình.

Và cũng như một bức thư gửi về gia đình.

Chị viết về những điều đang xảy ra.

Về những người đồng đội.

Về những thương binh.

Về những đêm nhớ mẹ.

Về mong ước ngày hòa bình.

Nhưng chiến tranh không cho chị cơ hội để viết lời chia tay cuối cùng với gia đình.

Ngày 22/6/1970, Đặng Thùy Trâm cùng một số đồng đội đang trên đường làm nhiệm vụ thì gặp lực lượng đối phương.

Trong cuộc chạm trán, chị bị bắn và hy sinh.

Chị mới 27 tuổi.

Tuổi đời còn rất trẻ.

Những năm tháng đẹp nhất của cuộc đời chị đã dành cho chiến trường.

Chị không trở về Hà Nội.

Không được gặp lại mẹ.

Không được bước qua cánh cửa ngôi nhà thân thuộc.

Không được nhìn thấy ngày đất nước thống nhất.

Nhưng những trang nhật ký chị để lại đã sống tiếp.

Trong chiến tranh, cuốn nhật ký từng nằm giữa một hoàn cảnh vô cùng đặc biệt.

Một người lính Mỹ là Frederic Whitehurst đã giữ lại cuốn nhật ký sau khi tìm thấy nó.

Thay vì tiêu hủy, ông bảo quản những trang viết ấy.

Nhiều năm sau chiến tranh, cuốn nhật ký được trao lại cho gia đình Đặng Thùy Trâm.

Từ đó, những trang viết của chị được biết đến rộng rãi.

Cuốn sách “Nhật ký Đặng Thùy Trâm” trở thành một trong những tư liệu đặc biệt về thế hệ trẻ Việt Nam trong chiến tranh.

Người đọc không chỉ nhìn thấy chiến trường.

Họ nhìn thấy một cô gái trẻ.

Một bác sĩ.

Một người con.

Một người đồng đội.

Một con người có những ước mơ rất bình dị nhưng phải sống giữa một cuộc chiến khốc liệt.

Đó chính là điều làm câu chuyện của Đặng Thùy Trâm trở nên xúc động.

Chị đã không kịp gửi một bức thư cuối cùng về quê mẹ.

Nhưng những trang nhật ký lại trở thành “bức thư” gửi về tương lai.

Nó kể cho những thế hệ sau biết rằng trong chiến tranh đã có những người trẻ sống, yêu thương, đau khổ và hy vọng như thế nào.

Họ không chỉ biết chiến đấu.

Họ còn biết yêu quê hương.

Yêu gia đình.

Yêu đồng đội.

Và khao khát hòa bình.

Ngày nay, khi đọc lại những trang nhật ký ấy, chúng ta không chỉ đọc câu chuyện của một nữ bác sĩ.

Chúng ta đang nghe tiếng nói của cả một thế hệ.

Một thế hệ đã đi qua chiến tranh bằng tất cả sức trẻ.

Một thế hệ mà nhiều người không có cơ hội trở về.