BỨC THƯ CUỐI CỦA NGƯỜI TIỂU ĐỘI TRƯỞNG VÕ THỊ TẦN - Năm ngày trước khi nằm lại ở Ngã ba Đồng Lộc

Tháng 7 năm 1968.

Ngã ba Đồng Lộc đang trải qua những ngày khốc liệt nhất.

Bom Mỹ liên tục trút xuống tuyến đường 15A. Những hố bom nối tiếp những hố bom, mặt đường nhiều lần bị cày xới. Mỗi khi bom vừa dứt, những nữ thanh niên xung phong lại lao ra mặt đường để san lấp, sửa chữa, bảo đảm cho những đoàn xe có thể tiếp tục đi qua.

Trong số đó có Võ Thị Tần, người Tiểu đội trưởng của Tiểu đội 4, Đại đội 552.

Chị mới 24 tuổi.

Ở tuổi ấy, đáng lẽ một cô gái có thể đang nghĩ về gia đình, về một mái nhà, về những ngày bình yên phía trước.

Nhưng với chị Tần và những người đồng đội, nhiệm vụ lúc này là giữ cho con đường ra tiền tuyến không bị đứt.

Ngày 19/7/1968, giữa những giờ phút hiếm hoi có thể ngồi xuống, chị Tần cầm bút viết thư cho mẹ.

Đó không phải một lá thư dài.

Chị không kể với mẹ rằng mình đang ở nơi nguy hiểm đến mức nào.

Chị cũng không than thở về những trận bom liên tiếp.

Trái lại, những dòng chữ của người con gái 24 tuổi lại đầy sự lạc quan.

Chị kể về cuộc sống của đơn vị, kể rằng ban đêm mọi người làm đường dưới ánh đèn, kể về những bài hát mới mà các cô gái vẫn tập giữa những ngày chiến tranh.

Rồi chị nhắc mẹ gửi thêm giấy vì cuốn sổ tay mẹ gửi đã gần hết.

Những điều rất nhỏ bé.

Nhưng chính những điều nhỏ bé ấy khiến lá thư trở nên đặc biệt.

Bởi đằng sau những dòng chữ bình dị là hình ảnh một cô gái trẻ đang sống giữa chiến trường mà vẫn giữ được sự trong sáng, yêu đời và niềm tin vào ngày mai.

Chị viết:

“Bom đạn của chúng có thể làm rung chuyển cả núi rừng nhưng không thể làm rung chuyển những trái tim của chúng con.”

Đó không chỉ là lời động viên dành cho người mẹ ở quê nhà.

Đó còn là lời khẳng định về ý chí của cả một thế hệ thanh niên Việt Nam.

Họ biết chiến tranh nguy hiểm.

Họ biết bom đạn có thể cướp đi mạng sống bất cứ lúc nào.

Nhưng họ không để nỗi sợ hãi khiến mình lùi bước.

Cuối thư, chị vẫn không quên nhắc mẹ giữ gìn sức khỏe và đừng quá lo lắng cho mình.

Một người con nhớ mẹ.

Một người mẹ nơi quê nhà chắc hẳn cũng từng mong con gái trở về.

Nhưng không ai biết rằng đó lại là những dòng thư cuối cùng chị Tần gửi về gia đình.

Chỉ năm ngày sau.

Chiều 24/7/1968, Tiểu đội 4 nhận nhiệm vụ san lấp hố bom, sửa đường tại khu vực Ngã ba Đồng Lộc.

Sau nhiều đợt máy bay đánh phá, các cô vẫn tiếp tục công việc.

Khoảng 16 giờ 30 phút, trận bom thứ 15 trong ngày trút xuống Đồng Lộc. Một quả bom rơi gần khu vực hầm trú ẩn nơi mười cô gái đang tránh bom.

Cả Tiểu đội 4 hy sinh.

Võ Thị Tần và chín người đồng đội đã không trở về.

Lá thư gửi mẹ ngày 19/7/1968 trở thành một trong những kỷ vật khiến nhiều thế hệ sau này xúc động khi tìm hiểu về mười cô gái Đồng Lộc.

Ngày nay, những dòng thư ấy được lưu giữ và khắc trang trọng tại Khu di tích Ngã ba Đồng Lộc.

Mỗi lần đọc lại, người ta không chỉ nhìn thấy một người nữ thanh niên xung phong anh dũng.

Người ta còn nhìn thấy một cô gái 24 tuổi với một trái tim rất đỗi bình thường:

Biết nhớ mẹ.

Biết lo cho mẹ.

Biết vui vì những bài hát mới.

Biết mong có thêm vài trang giấy để viết.

Và cũng giống như bao cô gái khác, chị từng có những ước mơ của riêng mình.

Chỉ tiếc rằng chiến tranh đã khiến những ước mơ ấy dừng lại quá sớm.

Điều còn lại sau câu chuyện

Có những lá thư được viết để chờ ngày hồi âm.

Nhưng cũng có những lá thư trở thành lời nhắn gửi cuối cùng của một thế hệ.

Bức thư của chị Võ Thị Tần đã vượt qua hơn nửa thế kỷ để đến với chúng ta hôm nay.

Đọc những dòng chữ ấy, chúng ta càng hiểu rằng những người đã hy sinh trong chiến tranh không phải những con người xa lạ hay những biểu tượng khô cứng trong sách lịch sử.

Họ từng là những chàng trai, cô gái rất trẻ.

Họ có cha mẹ để thương, có quê hương để nhớ, có những ước mơ chưa kịp thực hiện.

Nhưng khi Tổ quốc cần, họ đã lựa chọn bước lên phía trước.

Và có lẽ điều thế hệ hôm nay cần làm không chỉ là nhớ về họ, mà còn phải sống sao cho xứng đáng với những năm tháng tuổi trẻ mà họ đã gửi lại cho đất nước.

Tham khảo tư liệu: Đài Tiếng nói Việt Nam (VOV), Bảo tàng Phụ nữ Nam Bộ và các tư liệu về Khu di tích Ngã ba Đồng Lộc.