Bức thư gửi người mẹ Việt Nam

Thưa Mẹ,

Có lẽ Mẹ sẽ không nhớ con là ai. Trong những năm tháng chiến tranh, Mẹ đã gặp biết bao người lính, tiễn biết bao người con lên đường. Nhưng con vẫn muốn viết cho Mẹ bức thư này, như một lời tri ân mà con mang theo suốt cuộc đời.

Con đã đi qua nhiều chiến trường, chứng kiến nhiều trận đánh và nhiều chiến thắng. Người ta thường nhắc đến những bản đồ, những kế hoạch tác chiến và những quyết định của người chỉ huy. Nhưng với con, điều ám ảnh nhất không phải là tiếng súng, mà là những mái nhà có người mẹ đứng đợi con mình mãi không trở về.

Con còn nhớ lần đầu đến một ngôi làng ở miền Trung sau một trận càn. Ngôi nhà của Mẹ chỉ còn nửa bức tường. Mẹ ngồi bên hiên, trên tay là chiếc áo cũ của người con trai đã hy sinh.

Khi con đến, Mẹ đứng dậy rất chậm.

Mẹ không khóc.

Mẹ chỉ hỏi:

“Các đồng đội của nó còn sống không?”

Con trả lời:

“Còn, thưa Mẹ.”

Mẹ gật đầu:

“Thế là được.”

Câu nói ấy khiến con lặng người.

Mẹ không hỏi về huân chương.

Không hỏi về chiến công.

Mẹ chỉ hỏi về những người lính khác.

Con hiểu rằng trong trái tim của một người mẹ Việt Nam, nỗi đau riêng luôn nhường chỗ cho đất nước.

Sau đó, con đi nhiều nơi.

Ở đồng bằng Bắc Bộ, con gặp một người mẹ có ba người con đều ra trận.

Ở Tây Nguyên, con gặp một người mẹ ngày nào cũng nấu thêm một bát cơm rồi đặt lên bàn thờ.

Ở Nam Bộ, con gặp một người mẹ đã chôn giấu cán bộ trong hầm bí mật suốt nhiều năm.

Mỗi người mẹ là một câu chuyện.

Mỗi câu chuyện là một sự hy sinh.

Có lần, một cán bộ hỏi con:

“Điều gì làm đồng chí xúc động nhất?”

Con trả lời:

“Là khi một người mẹ mất con mà vẫn động viên người khác tiếp tục chiến đấu.”

Con từng nhiều lần tự hỏi, nếu không có những người mẹ ấy, liệu chúng ta có đủ sức đi đến ngày thắng lợi hay không.

Chiến tranh có thể được quyết định bởi những trận đánh.

Nhưng ý chí của một dân tộc được nuôi dưỡng từ những mái nhà như nhà của Mẹ.

Con biết không có lời nào có thể bù đắp được sự mất mát.

Không một chiến thắng nào có thể đưa người con của Mẹ trở về.

Điều con có thể làm chỉ là nhắc các thế hệ sau rằng nền độc lập hôm nay được xây bằng mồ hôi, nước mắt và cả cuộc đời của biết bao người mẹ Việt Nam.

Nhiều năm sau hòa bình, mỗi lần đến thăm các Bà mẹ Việt Nam anh hùng, con luôn thấy mình là người mang món nợ ân tình.

Có người mẹ nắm tay con và nói:

“Các con còn sống là mẹ vui rồi.”

Con không biết phải trả lời thế nào.

Bởi chính các Mẹ mới là những người đã cho đất nước những người con quý nhất.

Nếu có ai hỏi con điều gì lớn nhất mà chiến tranh để lại, con sẽ không nói về những chiến trường.

Con sẽ nói về những người mẹ.

Bởi các Mẹ đã dạy cho chúng con hiểu thế nào là lòng yêu nước, sự hy sinh và đức bao dung.

Thưa Mẹ,

Bức thư này có thể không bao giờ đến được tay Mẹ.

Nhưng con tin rằng ở bất cứ nơi đâu, những người mẹ Việt Nam đã hy sinh vì Tổ quốc đều xứng đáng được cúi đầu biết ơn.

Con mong rằng các thế hệ mai sau sẽ sống xứng đáng với những người đã nằm xuống và với những người mẹ đã tiễn con đi mà không đòi hỏi điều gì cho riêng mình.

Xin được gọi Mẹ bằng hai tiếng thiêng liêng nhất.

Và xin được nói lời cảm ơn từ tận đáy lòng.

Kính chúc Mẹ bình yên.

Người lính của Mẹ,

Võ Nguyên Giáp

Khi khép lại bức thư tưởng tượng ấy, tôi hiểu rằng ngọn hoa lửa đẹp nhất không phải là ánh sáng của chiến thắng, mà là ánh sáng từ trái tim của những người mẹ Việt Nam – những người đã âm thầm giữ ngọn lửa yêu nước để cả dân tộc đi qua chiến tranh và bước tới hòa bình.