Bức thư gửi những người trí thức giữa kháng chiến

VIỆT BẮC, 1947 – Trong những năm đầu của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, một bộ phận trí thức, giáo viên và sinh viên từ các thành phố phải sơ tán lên căn cứ. Cuộc sống ở chiến khu hoàn toàn khác với những nơi họ từng sinh sống và làm việc.

Năm 1947, cụ Nguyễn Văn Huyên và cụ Hồ Đắc Di cùng gia đình đưa sinh viên Đại học Y khoa tản cư lên Chiêm Hóa. Trong hoàn cảnh ấy, Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã gửi một lá thư tới hai nhà trí thức.

Bức thư được gia đình lưu giữ trong nhiều thập kỷ. Đó không chỉ là một tài liệu liên quan đến những năm đầu kháng chiến mà còn thể hiện cách Đại tướng nhìn nhận tình hình lúc bấy giờ.

Cuối thư có một câu ngắn nhưng thể hiện sự bình tĩnh trước hoàn cảnh chiến tranh. Đại tướng viết rằng nếu đối phương tiến vào với số lượng lớn thì điều đó không phải là điều đáng sợ.

Đọc lại bức thư nhiều năm sau, gia đình người nhận vẫn cảm nhận được sự kết hợp giữa tình cảm của một người đồng chí và sự điềm tĩnh của một người chỉ huy.

Trong hoàn cảnh chiến tranh, điều quan trọng không chỉ là sức mạnh quân sự mà còn là tinh thần của những người đang sống và làm việc trong vùng kháng chiến. Những lá thư như vậy góp phần cho thấy cách người lãnh đạo động viên trí thức và những người tham gia kháng chiến trong những năm tháng đầy thử thách.

Bức thư sau đó được gia đình giữ gìn như một kỷ vật. Khi Đại tướng qua đời năm 2013, lá thư lại được nhắc đến như một trong những tài liệu giúp người đọc hiểu thêm về con người và phong cách của ông trong thời kỳ kháng chiến.