Bức Thư Không Có Người Gửi

Trong một buổi gặp mặt cựu chiến binh do đoàn thanh niên tổ chức, ông Trần Văn Lộc—một người lính già đã ngoài tám mươi—lặng lẽ mở chiếc hộp gỗ nhỏ mang theo bên mình. Bên trong không phải huân chương hay giấy tờ, mà là một xấp thư đã ố vàng, buộc bằng sợi dây dù cũ. Ông nói, giọng chậm rãi: “Có những bức thư không bao giờ đến được tay người nhận. Nhưng người viết thì giữ suốt cả một đời.” Rồi ông kể. Ngày ấy, ông là bộ đội chủ lực, còn người yêu ông—cô gái tên Mai—là giao liên ở một xã miền núi. Họ quen nhau trong một lần đơn vị ông hành quân qua vùng căn cứ. Mai dẫn đường cho cả trung đội qua suối, qua rừng, tránh được một trận càn lớn. Sau lần đó, họ chỉ gặp nhau thêm vài lần ngắn ngủi, nhưng tình cảm thì âm thầm lớn lên giữa chiến tranh. Mỗi lần có người đi qua tuyến giao liên, ông đều viết vội vài dòng gửi cho Mai. Có khi chỉ là: “Hôm nay đơn vị vẫn an toàn.” Có khi là: “Nếu còn sống, anh sẽ về tìm em.” Nhưng chiến tranh không cho những lời hẹn dễ dàng. Một lần, đơn vị ông nhận nhiệm vụ đột xuất. Trước giờ xuất phát, ông viết một bức thư dài hơn mọi lần—viết về tương lai, về một mái nhà nhỏ, về ngày hòa bình sẽ không còn tiếng súng. Ông nhờ một đồng đội chuyển giúp qua tuyến giao liên của Mai. Nhưng rồi trận đánh ấy diễn ra ác liệt. Đơn vị bị chia cắt. Người liên lạc mang thư đi không bao giờ quay lại. Mai cũng mất liên lạc từ dạo đó. Ông tưởng bức thư ấy đã theo đất rừng mà mất. Nhiều năm sau hòa bình, trong một lần đi tìm hài cốt liệt sĩ tại một khu rừng cũ, ông Lộc cùng đoàn quy tập phát hiện một chiếc túi vải bị chôn nửa trong đất. Bên trong là một tập thư đã thấm ẩm, mực nhòe nhưng vẫn còn đọc được. Trong đó, có bức thư cuối cùng ông viết cho Mai. Điều khiến ông lặng người không phải là lá thư còn nguyên, mà là ở mặt sau tờ giấy, có dòng chữ viết vội bằng nét bút quen thuộc: “Em không kịp gửi lại anh. Nhưng em đã mang theo bên mình.” Ông kể đến đây thì dừng lại rất lâu. Trong căn phòng, không ai nói gì. Ông chậm rãi nói tiếp: “Tôi không biết ngày đó cô ấy còn sống hay không. Nhưng tôi tin… nếu còn, cô ấy đã giữ bức thư như một lời hứa. Còn nếu không, thì ít nhất, cô ấy đã đi cùng nó đến tận cuối đường.” Ông gấp lại xấp thư, bàn tay run nhẹ: “Chiến tranh không chỉ có những người hy sinh ngoài mặt trận. Nó còn có những lời yêu chưa kịp nói hết, những lá thư chưa kịp đến nơi, và những người chờ nhau đến hết cả một đời.” Trước khi đoàn ra về, ông chỉ nói thêm một câu rất nhỏ, như nói với chính mình: “Nếu còn có thể, hãy để những lời thương được nói ra khi còn kịp.”