Bức thư từ dòng sông Thạch Hãn và lời hẹn nửa thế kỷ

Đầu năm 1972, giữa những ngày gian khổ của cuộc kháng chiến chống Mỹ, anh sinh viên năm cuối Trường Đại học Xây dựng Lê Văn Huỳnh làm lễ cưới với cô gái làng bên Đặng Thị Xơ tại quê nhà Thái Bình. Hạnh phúc lứa đôi chưa kịp trọn vẹn thì chỉ sau 7 ngày ngắn ngủi, anh nhận lệnh lên đường nhập ngũ, mang theo tình yêu trẻ trung và khát vọng hòa bình vào chiến trường.

Đến mùa hè đỏ lửa năm 1972, Lê Văn Huỳnh cùng đồng đội bước vào trận chiến 81 ngày đêm khốc liệt bảo vệ Thành cổ Quảng Trị. Giữa mưa bom bão đạn bên dòng sông Thạch Hãn, nhận thức rõ sự mỏng mong giữa ranh giới sống và chết, anh đã lặng lẽ viết một bức thư dài 10 trang gửi về cho gia đình, người mẹ già và người vợ trẻ.

Trong thư gửi cho chị Xơ, anh viết những dòng chan chứa tình yêu nhưng vô cùng tỉnh táo và dũng cảm: "Anh biết em sẽ đau đớn lắm nhưng hãy nén đau thương... Nếu có điều kiện, hãy cứ đi bước nữa vì đời em còn trẻ lắm...". Kỳ diệu và xót xa hơn, anh còn đoán trước ngày mình sẽ nằm lại với đất mẹ. Đúng tròn một năm sau ngày cưới (ngày 2 tháng 1 năm 1973), liệt sĩ Lê Văn Huỳnh đã ngã xuống khi đang làm nhiệm vụ chèo thuyền đưa hàng và đồng đội qua sông Thạch Hãn.

Nhận được lá thư cùng giấy báo tử, chị Xơ nuốt nước mắt vào trong. Chị không đi bước nữa như lời anh dặn, mà chọn ở lại phụng dưỡng mẹ chồng, gìn giữ ký ức về người chồng thân yêu và sống một đời thủy chung, vẹn nghĩa. Gần 30 năm sau ngày anh hy sinh, dựa vào những chi tiết tỉ mỉ anh đã phác họa trong bức thư, gia đình và chị Xơ mới tìm lại được hài cốt của anh tại Quảng Trị để đưa anh về nghỉ ngơi nơi quê nhà.

Câu chuyện về người lính Lê Văn Huỳnh và người vợ Đặng Thị Xơ (thường được nhắc đến gắn liền với nhau trong ký ức lịch sử) không chỉ là hình ảnh thu nhỏ của tình yêu thời chiến, mà còn là biểu tượng bất tử cho sự hy sinh cao đẹp của một thế hệ thanh niên Việt Nam vì độc lập, tự do của Tổ quốc.