BỨC THƯ TỪ LÒNG ĐẤT THẠCH HÃN: LỜI TIÊN TRI CỦA NGƯỜI LÍNH SINH VIÊN BÁCH KHOA
Giữa mùa hè đỏ lửa năm 1972 tại chiến trường Quảng Trị, người lính trẻ Lê Văn Huỳnh đã đặt bút viết một lá thư tay gửi về gia đình trước khi ngã xuống. Bức thư ấy không chỉ chứa đựng tình yêu thương da diết mà còn là một "lời tiên tri" kỳ diệu về nơi anh sẽ nằm lại, trở thành một trong những kỷ vật thiêng liêng nhất của lịch sử chiến tranh Việt Nam.
Xếp lại bút nghiên vì lý tưởng Tổ quốc
Lê Văn Huỳnh sinh năm 1949 tại Nam Định (nay là tỉnh Nam Định). Khi đang là sinh viên năm thứ 4 khoa Xây dựng, Trường Đại học Bách khoa Hà Nội — nơi mở ra một tương lai tươi sáng và đầy hứa hẹn — anh nghe theo tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc, xếp lại sách vở để nhập ngũ vào năm 1971.
Chỉ ba ngày trước khi lên đường ra mặt trận, Lê Văn Huỳnh làm lễ cưới giản dị với người con gái cùng quê Đặng Thị Xơ. Cuộc hôn nhân vỏn vẹn 3 ngày hạnh phúc ngắn ngủi ấy đã trở thành hành trang tinh thần vô giá để anh mang vào chiến trường Quảng Trị khốc liệt — "tọa độ chết" của mùa hè đỏ lửa 1972.
Bức thư 10 trang và lời tự sự dự cảm chính xác
Ngày 2/1/1973, trong căn hầm gạt bên bờ sông Thạch Hãn dưới làn mưa bom pháo đạn, Lê Văn Huỳnh đã tỉ mẩn viết một bức thư dài 10 trang gửi về cho mẹ, cho vợ, cùng gia đình. Bức thư ghi rõ dòng chữ: "Thư này tới tay mẹ chắc con không còn nữa".
Điểm chấn động nhất trong bức thư chính là dòng dự cảm chính xác đến ngỡ ngàng về nơi mình sẽ hy sinh và vị trí nằm lại:
"Mẹ kính mưu! Con đi rể lại cho mẹ niềm thương tiếc vô bờ... Nơi con nghỉ gối đầu lên dòng sông Thạch Hãn... Mẹ kính mến, con đi xa mẹ là mất đi một người con trai, nhưng mẹ hãy tự hào vì con đã sống và chiến đấu cho Tổ quốc..."
Không chỉ gửi lời chào vĩnh biệt mẹ và dặn dò người vợ trẻ Đặng Thị Xơ hãy đi bước nữa để tìm kiếm hạnh phúc mới, anh Huỳnh còn dặn kỹ từng mốc lộ trình để sau này hòa bình gia đình có thể vào tìm hài cốt của anh: đi qua thôn Thượng Phước, qua dòng Thạch Hãn, tìm đến nơi anh yên nghỉ.
Chỉ vài ngày sau khi hoàn thành bức thư (ngày 2/1/1973), Liệt sĩ Lê Văn Huỳnh đã anh dũng hy sinh khi đang làm nhiệm vụ chèo thuyền đưa đồng đội và khí tài qua sông Thạch Hãn để tiếp viện cho Thành cổ Quảng Trị.
Hành trình tìm lại người chồng sau hơn 30 năm
Sau khi chiến tranh kết thúc, người vợ Đặng Thị Xơ giữ trọn lời thề thủy chung, một lòng ở vậy phụng dưỡng mẹ chồng và kiên trì tìm kiếm mộ chồng. Đúng 30 năm sau, vào năm 2002, dựa theo từng chỉ dẫn tỉ mỉ trong bức thư gửi từ lòng đất năm xưa, gia đình và đồng đội đã tìm thấy hài cốt của Liệt sĩ Lê Văn Huỳnh nằm đúng vị trí bên bờ sông Thạch Hãn — hệt như dòng chữ "Nơi con nghỉ gối đầu lên dòng sông Thạch Hãn" anh đã viết.
Hiện nay, bức thư gốc của Liệt sĩ Lê Văn Huỳnh đang được trang trọng lưu giữ và trưng bày tại Bảo tàng Thành cổ Quảng Trị. Bức thư ấy không chỉ là kỷ vật tình yêu sâu sắc, mà còn là bản hùng ca về chí khí, sự hy sinh thầm lặng và lý tưởng sống cao đẹp của thế hệ thanh niên Bách khoa nói riêng và thế hệ trẻ Việt Nam nói chung trong "Thời hoa lửa".


