Bức Thư Từ Thành Cổ
Câu chuyện về liệt sĩ Lê Văn Huỳnh – chàng sinh viên hai mươi tuổi đã gác lại giảng đường để vào chiến trường Quảng Trị, và để lại một bức thư viết bằng máu tim gửi gia đình trước khi ngã xuống giữa Thành cổ – trở thành biểu tượng của thế hệ "quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh".
Bức Thư Từ Thành Cổ
Mùa hè năm 1972, Thành cổ Quảng Trị trở thành một trong những chiến trường khốc liệt nhất của cuộc kháng chiến chống Mỹ. Trong 81 ngày đêm từ tháng 7 đến tháng 9, bom đạn Mỹ trút xuống không ngừng, biến vùng đất rộng chưa đầy hai cây số vuông thành một thế giới lửa và khói. Hàng nghìn chiến sĩ đã ngã xuống nơi đây.
Trong số đó có Lê Văn Huỳnh – cậu sinh viên năm thứ hai Đại học Xây dựng Hà Nội, mới hai mươi mốt tuổi khi lên đường ra mặt trận.
Điều đặc biệt không nằm ở cách ông chiến đấu. Điều đặc biệt nằm ở những gì ông để lại.
Bức thư viết trước ngày hy sinh
Ngày 11 tháng 7 năm 1972 – trước khi trận chiến đạt đến đỉnh điểm – Lê Văn Huỳnh ngồi trong chiến hào và viết một bức thư dài gửi gia đình. Ông viết như thể đã biết trước ngày mình ra đi.
Ông viết cho mẹ: "Con đi, mẹ ở lại đừng buồn. Con không bao giờ trở về nữa đâu, mẹ ạ."
Ông viết cho vợ: "Thôi nhé em, hãy sống, đừng vì anh mà tiếc. Hãy lấy chồng đi."
Ông dặn dò từng người thân, dặn cả nơi mình sẽ nằm lại – gần một gốc cây ở phía Tây Thành cổ – để gia đình có thể tìm về sau này.
Bức thư không hề có giọng bi lụy. Nó thẳng thắn, bình thản, và đau đớn theo cách của một người đã chấp nhận tất cả.
Ngày 2 tháng 9 năm 1972, Lê Văn Huỳnh hy sinh đúng như ông đã tiên lượng. Thi hài ông không tìm được. Đến hôm nay, ông vẫn nằm đâu đó dưới lòng đất Quảng Trị.
Người vợ không tái giá
Người vợ ông dặn "hãy lấy chồng đi" – bà Đặng Thị Xơi – đã không nghe lời chồng. Bà ở vậy suốt cuộc đời, giữ bức thư đó như báu vật, mãi đến năm 2002 mới trao lại cho Bảo tàng Quân đội.
Khi bức thư được công bố, cả nước bàng hoàng. Người ta khóc không phải vì sự chết. Người ta khóc vì tình yêu – tình yêu của một chàng trai hiểu rằng mình sẽ không về, nhưng vẫn muốn người thân tiếp tục sống.
Thành cổ – nơi tuổi trẻ hóa thành bất tử
Hôm nay, Thành cổ Quảng Trị là di tích quốc gia đặc biệt. Mỗi năm, hàng chục nghìn lượt khách đến đây thắp hương, thả hoa đăng xuống sông Thạch Hãn – dòng sông đã chở bao liệt sĩ về với lòng đất.
Bức thư của Lê Văn Huỳnh không chỉ là di vật chiến tranh. Đó là bằng chứng sống động nhất về điều con người có thể làm được khi yêu thương và trách nhiệm đặt cao hơn nỗi sợ hãi cái chết.
Trong thời bình, khi đọc lại những dòng chữ ấy, thế hệ trẻ Quảng Trị – và cả nước – không thể không tự hỏi: Chúng ta đang sống có xứng đáng với những người đã ngã xuống không?
