BỨC THƯ TUYỆT MỆNH TRONG VIÊN GẠCH CỦA LIỆT SĨ LÊ VĂN HUỲNH

Trong nghĩa trang liệt sĩ Thành cổ Quảng Trị, có một bức thư được phóng đại và trang trọng đặt trong tủ kính. Đó là bức thư của liệt sĩ Lê Văn Huỳnh – sinh viên năm thứ 4 khoa Cầu đường, Đại học Xây dựng Hà Nội. Bức thư dài 10 trang giấy học trò, được viết bằng tất cả sự bình thản, sáng suốt của một người biết mình sẽ hy sinh vì độc lập dân tộc.

Lê Văn Huỳnh và chị Đặng Thị Xoan là người cùng quê (Kiến Xương, Thái Bình). Họ yêu nhau từ thuở học trò, một tình yêu chân phương và bền chặt. Năm 1972, khi cuộc kháng chiến chống Mỹ bước vào giai đoạn quyết liệt nhất, Lê Văn Huỳnh tạm xếp bút nghiên khi chỉ còn một năm nữa là tốt nghiệp kỹ sư để lên đường nhập ngũ.

Trước ngày hành quân vào Nam, anh được nghỉ phép về thăm nhà. Trong 7 ngày phép ngắn ngủi ấy, hai gia đình đã tổ chức đám cưới cho anh và chị Xoan. Nhưng hạnh phúc chẳng tày gang, họ chỉ kịp ở bên nhau vỏn vẹn 6 ngày đêm. Ngày thứ 7, anh đeo ba lô lên vai, nhìn người vợ trẻ đứng khóc bên hàng hiên, anh hứa: "Hết chiến tranh, anh sẽ về" rồi bước đi không ngoái đầu lại.

Mùa hè năm 1972, Lê Văn Huỳnh có mặt tại "chảo lửa" Quảng Trị, trong trận chiến 81 ngày đêm bảo vệ Thành cổ. Giữa làn mưa bom bão đạn, nơi mà sự sống và cái chết chỉ cách nhau trong gang tấc, anh đã ngồi trong hầm chữ A, dưới ánh đèn dầu leo lét, để viết những dòng sau cùng cho gia đình.

Điều kỳ lạ và xúc động nhất là Lê Văn Huỳnh viết thư với tâm thế của một người đang chuẩn bị cho một chuyến đi xa vĩnh viễn, một cách bình thản đến lạ lùng. Anh viết thư vào ngày 11/9/1972, chỉ vài ngày trước khi hy sinh. Anh biết mình sẽ không trở về, và anh muốn sắp xếp lại hậu sự cho những người ở lại.

Bức thư được chia làm nhiều phần, gửi cho mẹ, cho vợ, cho anh chị và cả cho chính mình.

Gửi mẹ kính yêu: Anh viết những dòng xót xa vì chưa báo đáp được công ơn sinh thành: "Mẹ kính yêu! Con đi lần này là đi mãi mãi... Mẹ đừng quá đau buồn mà ảnh hưởng đến sức khỏe. Mẹ hãy coi con như là một đứa con yêu quý đi làm gậy cho đất nước".

Gửi người vợ trẻ (chị Xoan): Đây là những dòng chữ lấy đi nước mắt của hàng triệu người. Anh thấu hiểu nỗi đau của một người đàn bà góa phụ khi còn quá trẻ. Anh viết:

"Em yêu thương! Mọi lá thư trước anh viết cho em đều mang lại niềm vui, nhưng lá thư này sẽ mang lại cho em nỗi buồn đau nhất... Anh biết em sẽ đau khổ, nhưng hãy nén đau thương để sống tiếp. Em hãy đi bước nữa khi có người khác yêu thương em. Đừng để tuổi xuân trôi qua trong cô độc. Anh không trách em đâu, trái lại anh còn mừng cho em nữa..."

Giữa chiến trường khốc liệt, người lính ấy không hề ích kỷ. Anh yêu vợ đến mức muốn vợ mình được hạnh phúc bên người khác khi anh không còn nữa. Đó là một sự hy sinh cao thượng mà chỉ những tâm hồn vĩ đại mới có thể làm được.

Lời dự ngôn về nơi mình nằm xuống: Một chi tiết thần kỳ là trong thư, anh dặn vợ cách tìm mộ mình: "Em hãy đi tàu vào thị xã Quảng Trị, qua sông Thạch Hãn... nơi anh hy sinh là ở bến sông này. Em hãy nhìn về phía mặt trời mọc, nơi có những hàng cây... anh nằm ở đó". Anh còn vẽ lại sơ đồ sơ bộ nơi anh sẽ hy sinh.

Ngày 2/1/1973 (vài tháng sau khi viết thư), Lê Văn Huỳnh anh dũng hy sinh khi đang chèo xuồng chở vũ khí và chiến sĩ qua sông Thạch Hãn. Thi thể anh được đồng đội mai táng vội vàng bên bờ sông.

Ở quê nhà, chị Xoan vẫn một lòng chờ đợi. Suốt 30 năm, chị không đi bước nữa như lời anh dặn. Chị ở vậy thờ chồng, phụng dưỡng mẹ già, giữ trọn lời thề thủy chung. Chị tin rằng anh vẫn còn ở đâu đó dưới mảnh đất Quảng Trị.

Năm 2002, sau nhiều năm tìm kiếm trong vô vọng, chị Xoan và gia đình cuối cùng đã tìm thấy mộ anh nhờ vào những chỉ dẫn trong bức thư và sự giúp đỡ của những người đồng đội cũ. Điều kỳ diệu là vị trí anh nằm xuống chính xác từng mét so với những gì anh miêu tả trong thư. Khi khai quật lên, người ta tìm thấy viên gạch mà anh đã dùng để đánh dấu, và bên trong là những di vật còn sót lại.

Bức thư của liệt sĩ Lê Văn Huỳnh đã trở thành một bảo vật quốc gia về tinh thần. Nó minh chứng cho: