Bức thư tuyệt mệnh và dự cảm phi thường từ lòng đất Thành cổ"

rong hàng triệu trang sử hào hùng của dân tộc Việt Nam, có những trang được viết bằng máu, và có những bức thư được gửi đi từ ranh giới mong manh giữa sự sống và cái chết. Bức thư tuyệt mệnh của liệt sĩ Lê Văn Huỳnh, viết tại chiến trường Quảng Trị năm 1972, là một trong những chứng tích thiêng liêng và bi tráng nhất về một thế hệ thanh niên "Xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước".

Lê Văn Huỳnh sinh năm 1949 tại Thái Bình. Năm 1971, khi đang là sinh viên năm thứ 4 trường Đại học Xây dựng Hà Nội, anh gác lại giảng đường, gác lại những bản vẽ kỹ thuật dang dở để lên đường nhập ngũ. Ngày tiễn anh ra mặt trận, người vợ trẻ Đoàn Thị Xơ chết lặng trong nước mắt, bởi họ mới chỉ chính thức làm vợ chồng vỏn vẹn... 6 ngày.

Mùa hè năm 1972, Lê Văn Huỳnh cùng đồng đội bước vào chảo lửa Thành cổ Quảng Trị – nơi được ví như chiếc cối xay thịt người với lượng bom đạn trút xuống tương đương 7 quả bom nguyên tử. Giữa đạn pháo cày xới ngày đêm, vào ngày 11/9/1972 (những ngày cuối cùng của chiến dịch 81 ngày đêm lịch sử), anh đã viết một bức thư dài 10 trang gửi về cho gia đình.

Điều làm nên sự vĩ đại và chấn động của bức thư không chỉ là tình yêu quê hương da diết, mà là một sự điềm tĩnh đến phi thường khi đối diện với cái chết. Trong thư, người lính trẻ 23 tuổi ấy đã dự cảm chính xác sự hy sinh của mình. Anh dặn dò mẹ già, khuyên nhủ người vợ trẻ hãy đi bước nữa, và đặc biệt, anh miêu tả chính xác đến từng chi tiết nơi đồng đội sẽ chôn cất mình để gia đình sau này tìm đến:

"Mẹ kính đi thăm con, mẹ đi tàu vào thị xã Quảng Trị, qua sông Thạch Hãn là nơi con đã hy sinh khi đưa hàng qua sông... Từ thị xã qua cầu ngược trở lại, hỏi thăm thôn Nhan Biều 1. Nếu tính xuôi theo dòng nước thì mộ con ở cuối làng..."

Và dặn vợ: "Thôi nhé, em đừng buồn, khi được sống trong hòa bình hãy nhớ tới anh. Nếu thương anh thực sự thì khi hòa bình, có điều kiện vào Nam, hãy mang hài cốt anh về..."

Chưa đầy 4 tháng sau khi viết bức thư ấy, vào ngày 2/1/1973, Lê Văn Huỳnh đã anh dũng hy sinh đúng tại bến đò Nhan Biều bên dòng Thạch Hãn. Bức thư được một người đồng đội cất giữ và mang về trao tận tay gia đình vào năm 1973.