Bức thư viết dở từ Thành cổ Quảng Trị

Nguyễn Văn Thạc sinh ra trong một gia đình thợ thủ công nghèo tại Đan Phượng, Hà Nội. Từ nhỏ, anh đã bộc lộ trí tuệ thiên bẩm, là học sinh giỏi Toán toàn miền Bắc và đoạt giải Nhất học sinh giỏi Văn toàn quốc. Năm 1970, anh đỗ thủ khoa Khoa Toán - Cơ, Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội. Giữa lúc con đường học thuật đang rộng mở rực rỡ, cuộc chiến tranh chống Mỹ bước vào giai đoạn quyết định. Nhhe tiếng gọi của Tổ quốc, Thạc cùng hàng ngàn sinh viên Hà Nội gác lại bút nghiên, xếp lại ước mơ giảng đường để lên đường ra mặt trận.

Tháng 4 năm 1972, đơn vị anh chiến đấu tại mặt trận Quảng Trị – nơi đang diễn ra trận quyết chiến chiến lược 81 ngày đêm tại Thành cổ. Mùa hè đỏ lửa năm ấy, tại chiến trường Quảng Trị, khoảng cách giữa cái sống và cái chết chỉ tính bằng từng giây. Nguyễn Văn Thạc tranh thủ những phút hiếm hoi ngớt tiếng pháo hạm để ghi chép vào cuốn sổ tay mang tên "Mãi mãi tuổi twenty".

Một buổi chiều, đất đá trên bờ hầm văng tung tóe sau đợt oanh tạc của máy bay A-37, Thạc ngồi trong hầm gãi đầu cười xòa, chia nửa củ sắn lùi cho đồng đội. Anh mở cuốn sổ, viết vài dòng gửi về hậu phương cho người bạn gái Như Anh: "Nếu tôi hy sinh, hãy giữ giùm tôi nụ cười của tuổi mười tám... Đêm nay Quảng Trị lại cháy, nhưng chúng tôi không lạnh". Anh tin rằng ngày chiến thắng không còn xa và anh sẽ trở về tiếp tục ngồi trên giảng đường đại học. Nhưng chỉ ít ngày sau đó, ngày 30 tháng 7 năm 1972, Thạc đã ngã xuống sau một trận pháo kích dữ dội khi chưa kịp bước sang tuổi 20