Bức thư viết dưới ánh đèn dầu bên sông Thạch Hãn

Cựu chiến binh Nguyễn Văn Bát (nguyên chiến sĩ Trung đoàn 48, Sư đoàn 320B) hồi tưởng lại những đêm bám chốt trong lòng Thành cổ. Giữa làn mưa bom pháo bầy của địch, cái chết luôn rình rập từng giây phút, nhưng tinh thần lạc quan của những người lính tuổi mười tám, đôi mươi vẫn không bao giờ dập tắt.

Chiến sĩ trẻ Đỗ Xuân Thanh (quê Nam Định) là một sinh viên Đại học Bách khoa xếp bút nghiên lên đường nhập ngũ. Trong một đêm lặng gió hiếm hoi bên dòng sông Thạch Hãn, dưới ánh đèn dầu vặn nhỏ trong hầm âm, Thanh nắn nót viết bức thư gửi về cho mẹ. Trong thư, Thanh viết:

"Mẹ ơi, ở đây bom đạn dữ dội lắm, nhưng mẹ yên tâm, con và các anh em vẫn vững vàng. Con chỉ tiếc là chưa kịp giúp mẹ gặt xong vụ lúa mùa này..."

Sáng hôm sau, trận phản công bằng bộ binh của địch tràn qua cửa tả Thành cổ. Thanh bị thương nặng do mảnh pháo nhưng vẫn kiên cường ghìm súng máy đẩy lùi 3 đợt tấn công của địch. Khi đồng đội băng bó cho anh, Thanh lấy từ túi áo ra bức thư còn đẫm máu gập gọn, thì thầm với tiểu đội trưởng: "Anh giữ hộ em... nếu em không về, nhờ anh gửi cho mẹ...".

Thanh hy sinh chiều hôm đó khi mặt trời lặn dần xuống sông Thạch Hãn. Bức thư ấy được cựu chiến binh Bát trân trọng giữ gìn qua bao mùa chiến dịch và trao tận tay người mẹ già ở quê nhà sau ngày đất nước thống nhất. Giọt nước mắt của người mẹ rơi trên dòng chữ đẫm máu của con trai đã trở thành biểu tượng thiêng liêng về sự hy sinh vô bờ bến của thế hệ trẻ thời chiến.