Bức tranh chim sẻ đậu cành trúc và đòn ngoại giao bằng hành động

Với tài năng văn chương và đối đáp uyên bác, Mạc Đĩnh Chi được triều đình tin tưởng giao trọng trách làm Chánh sứ dẫn đầu phái đoàn sang ngoại giao với nhà Nguyên (Trung Quốc). Kẻ thù phương Bắc bấy giờ cậy thế nước lớn, luôn tìm mọi cách khinh rẻ, thử thách các sứ thần nước Nam.

Một hôm, quan tể tướng nhà Nguyên mời Mạc Đĩnh Chi đến phủ phủ yến tiệc. Trong phòng khách, giặc cho treo một bức tranh quý vẽ một con chim sẻ đậu trên cành trúc rất sống động. Mạc Đĩnh Chi vừa bước vào, nhìn thấy bức tranh liền giả vờ ngỡ là chim thật, ông vội vã lao đến vỗ tay định bắt. Thấy hành động đó của sứ thần nước Nam, các đại thần nhà Nguyên đồng loạt cười rộ lên, chế giễu ông là kẻ quê mùa, thô lậu không biết phân biệt tranh và đời thực.

Mạc Đĩnh Chi chẳng nói không rằng, ông lẳng lặng tiến đến gần bức tranh, dùng tay giật phắt bức tranh xuống rồi xé rách làm đôi trước sự giận dữ, ngơ ngác của quan quân nhà Nguyên. Khi tên tể tướng lồng lộn đòi hỏi lý do, Mạc Đĩnh Chi mới điềm tĩnh, ung dung giải thích bằng tiếng Hán lưu loát: "Tôi nghe người xưa dạy rằng: Trúc là bậc quân tử, chim sẻ là kẻ tiểu nhân. Người họa sĩ vẽ chim sẻ đậu trên cành trúc là đặt kẻ tiểu nhân đứng trên bậc quân tử. Tôi xé bức tranh này là để bảo vệ khí tiết của người quân tử, dẹp bỏ thói tiểu nhân, bảo vệ thanh danh cho triều đình vương quốc các ông, sao các ông lại trách tôi?". Lời lập luận sắc bén, đầy tính triết học của ông đã biến hành động thô bạo thành một đòn ngoại giao chính nghĩa, khiến cả triều đình nhà Nguyên cứng họng, cúi đầu nể phục sát đất.