Để hiểu rõ sức bật của Càng Long trong những năm tháng sau này, chúng ta phải quay về một giai đoạn bản lề đầy thử thách: 1977-1979. Đất nước vừa thống nhất nhưng phải đối mặt với muôn vàn khó khăn: nền kinh tế vốn đã thấp kém lại càng thêm kiệt quệ do hậu quả chiến tranh, thiên tai dồn dập, và sự cấm vận kinh tế-chính trị từ các thế lực thù địch. Đặc biệt, tình hình trở nên vô cùng căng thẳng khi chiến tranh nổ ra ở cả hai đầu biên giới của Tổ quốc.Trong bối cảnh ngặt nghèo đó, Đảng bộ huyện Càng Long đã xác định phương hướng chỉ đạo cốt lõi, trở thành kim chỉ nam cho mọi hành động:
"Đẩy mạnh thực hiện hai nhiệm vụ vừa sản xuất vừa chiến đấu và sẵn sàng chiến đấu".Những trang viết sau đây sẽ phác họa lại bức tranh toàn cảnh về nỗ lực phi thường và những thành tựu bước đầu của Càng Long trên 4 lĩnh vực chính: chính trị, kinh tế, văn hóa - xã hội và an ninh - quốc phòng, qua đó lý giải sức sống mãnh liệt của một giai đoạn lịch sử đầy gian khó nhưng cũng rất đỗi hào hùng.--------------------------------------------------------------------------------
1. Củng cố Hệ thống Chính trị: Đặt nền móng cho Giai đoạn MớiNền tảng cho mọi thắng lợi trong giai đoạn này được đặt ra tại
Đại hội Đảng bộ huyện lần thứ I (vòng 2, tháng 10-1977). Đại hội không chỉ bầu ra Ban Chấp hành nhiệm kỳ mới mà còn vạch ra những phương hướng chiến lược để ổn định và phát triển địa phương. Các hoạt động xây dựng và củng cố hệ thống chính trị được triển khai đồng bộ, tạo nên một khối thống nhất vững chắc.
| Xây dựng Đảng | Xây dựng Chính quyền | Xây dựng Đoàn thể |
| Quán triệt Nghị quyết: Đảng bộ tập trung quán triệt sâu sắc các chủ trương của Trung ương, đặc biệt là Chỉ thị số 28-CT/TW về xóa bỏ tàn tích ruộng đất phong kiến và xây dựng các hình thức hợp tác sản xuất. | Củng cố bộ máy: Thông qua cuộc bầu cử Hội đồng nhân dân khóa II (1979-1980), hệ thống chính quyền từ huyện đến xã được kiện toàn, nâng cao năng lực quản lý và điều hành. | Phát huy sức mạnh quần chúng: Hơn 10.000 hội viên các đoàn thể Nông dân, Thanh niên, Phụ nữ đã trở thành lực lượng nòng cốt, đi đầu trong mọi phong trào hành động cách mạng tại địa phương. |
| Tái lập Trường Đảng huyện (1977): Việc tái lập trường không đơn thuần là một quyết định hành chính, mà là một bước đi chiến lược nhằm vũ trang lý luận, nâng cao năng lực công tác thực tiễn cho đội ngũ cán bộ, đảng viên nòng cốt. | Đề ra các Nghị quyết quan trọng: HĐND huyện ban hành các nghị quyết tập trung vào những nhiệm vụ trọng tâm như cải tạo nông nghiệp, công thương nghiệp, huy động lương thực và phát triển văn hóa-xã hội. | Thực hiện cơ chế "Đảng lãnh đạo, chính quyền quản lý, nhân dân lao động làm chủ": Các đoàn thể đóng vai trò cầu nối, đảm bảo ý chí và nguyện vọng của người dân được hiện thực hóa trong các chính sách. |
Khi nền tảng chính trị đã được kiện toàn, một trận tuyến mới, không kém phần cam go, mở ra trước mắt Đảng bộ và nhân dân Càng Long: phục hồi và phát triển kinh tế từ trong gian khó.--------------------------------------------------------------------------------
2. Phát triển Kinh tế: Nỗ lực Vượt khó và Bước đầu Chuyển mìnhTrên mặt trận kinh tế, Càng Long phải đối mặt với tình trạng sản xuất manh mún, công cụ thô sơ, đất đai bị tàn phá và thiên tai, sâu bệnh hoành hành. Tuy nhiên, với tinh thần quật cường, huyện đã có những bước đi đột phá để từng bước vượt qua khó khăn.
2.1. Nông nghiệp: Mặt trận Hàng đầuCuộc đấu tranh trên mặt trận nông nghiệp được thể hiện rõ nét qua hai nỗ lực song song: đổi mới kỹ thuật và thay đổi quan hệ sản xuất.•
Thách thức ban đầu: Công cụ sản xuất còn rất thô sơ ("con trâu đi trước, cái cày đi sau"), nhiều diện tích đất bị cầm thủy quanh năm do bờ đập bị phá hủy, các giống lúa mùa dài ngày liên tục thất thu do sâu bệnh (tiêm, đọt sần).•
Đột phá kỹ thuật: Huyện đã mạnh dạn thí điểm và nhân rộng các giống lúa mới năng suất cao như "Thần Nông 8" và "Ba Trăng". Tại Nhị Long, nông dân còn thử nghiệm "lúa Thần Nông ngồi" (vì lúa thấp phải ngồi cấy), dần thay thế các giống lúa cũ năng suất thấp.•
Cải tạo quan hệ sản xuất: Phong trào xây dựng các
"tập đoàn sản xuất" được đẩy mạnh. Từ chỗ chỉ là các tổ đoàn kết sản xuất nhỏ lẻ, đến năm 1978, toàn huyện đã xây dựng được
469 tập đoàn và con số này tăng lên
509 tập đoàn vào giữa năm 1979, đưa nông dân vào con đường làm ăn tập thể.
Phong trào làm thủy lợi: Sức mạnh từ "Đôi bàn tay cần cù" Một trong những điểm sáng phi thường nhất của giai đoạn này là phong trào làm thủy lợi toàn dân. Đây không chỉ là một chiến dịch sản xuất mà còn là một cuộc biểu dương ý chí và sức mạnh cộng đồng. Tại công trường kênh Trà Ngoa vào đầu xuân 1978, không khí thật sự là một ngày hội:
"Đâu đâu cũng rợp bóng cờ hoa, băng biển, loa phóng thanh luôn phát những bản nhạc hay nhất thời ấy...". Sức người là chính, nhưng không thiếu những sáng tạo độc đáo. Tại Nhị Long, do sông lớn, người dân đã nghĩ ra cách
"xốc cừ bằng cây dừa" để làm cọc chống đỡ cho các con đập lớn. Phong trào đã sản sinh ra những "kiện tướng" lao động như ông Huỳnh Văn Trương (Sáu Mì), trở thành tấm gương cho toàn dân. Hàng loạt công trình trọng điểm như kênh Trà Ngoa, kênh Tuổi Trẻ, kênh Cả Chương, kênh Trung Thiên được hoàn thành, dẫn nước về tưới mát cho những cánh đồng mênh mông, góp phần quyết định đưa năng suất lúa bình quân toàn huyện tăng lên
3 tấn/ha vào năm 1979.
2.2. Công - Thương nghiệp và Tài chính: Thiết lập Trật tự MớiSong song với nông nghiệp, lĩnh vực công-thương nghiệp và tài chính cũng được cải tạo và xây dựng lại theo định hướng xã hội chủ nghĩa.1.
Cải tạo công thương nghiệp tư nhân: Ngay từ ngày 01-05-1977, huyện đã đồng loạt ra quân kiểm kê tài sản của một số hộ kinh doanh lớn nhằm đưa hoạt động thương mại vào quản lý của nhà nước.2.
Xây dựng mạng lưới quốc doanh: Huyện đã thành lập
Hợp tác xã mua bán ở các xã,
Xí nghiệp quốc doanh cơ khí mộc, và
Công ty lương thực. Các đơn vị này có nhiệm vụ quản lý, phân phối hàng hóa thiết yếu và ổn định thị trường.3.
Thách thức về tài chính và lương thực: Dù đã nỗ lực, lĩnh vực này vẫn đối mặt với nhiều khó khăn. Ngân sách huyện chỉ đáp ứng được
21% nhu cầu chi tiêu. Do ảnh hưởng của thiên tai và sâu bệnh, năm 1978 là năm huy động lương thực đạt mức thấp nhất, chỉ bằng 70% so với năm 1976.Những nỗ lực tái thiết kinh tế sẽ không trọn vẹn nếu thiếu đi sự đầu tư cho con người. Vì vậy, việc xây dựng một đời sống văn hóa-xã hội mới, lành mạnh được xác định là một nhiệm vụ trọng tâm song hành.--------------------------------------------------------------------------------
3. Văn hóa - Xã hội: Xây dựng Con người và Đời sống MớiĐảng bộ huyện xác định rằng, phát triển kinh tế phải đi đôi với nâng cao dân trí, đời sống tinh thần và đảm bảo an sinh xã hội cho người dân.
3.1. Giáo dục: Thắp sáng Tri thứcNăm 1977, một chiến dịch mang tính biểu tượng với tên gọi
"Càng Long quét sạch giặc dốt" được phát động, mở đầu cho một thời kỳ phát triển sôi nổi của sự nghiệp giáo dục.•
Xóa mù chữ: Chiến dịch đã thành công, giúp hàng ngàn người dân trong độ tuổi lao động biết đọc, biết viết.•
Xây dựng trường lớp: Các phòng học tre lá tạm bợ dần được xóa bỏ. Tại xã Nhị Long, một trường cấp I với 5 phòng học cơ bản do UNICEF tài trợ được xây dựng. Khi thiếu gỗ đóng bàn ghế, người dân địa phương đã không quản ngại lặn lội sang tận Cái Mơn (Bến Tre) mua những cây sầu riêng già cỗi về để đóng cho được 40 bộ bàn ghế đúng quy cách cho học sinh.•
Phát triển văn hóa đọc: Huyện đã thành lập 1 thư viện, 1 hiệu sách và hình thành các phòng đọc sách báo tại các hợp tác xã, tạo điều kiện cho người dân tiếp cận tri thức.•
Tôn vinh tinh thần hiếu học: Phong trào giáo dục lan tỏa mạnh mẽ, thể hiện qua những hình ảnh cảm động như các gia đình tự nguyện nuôi giáo viên (tiêu biểu như gia đình bà Nguyễn Thị Thái, ông Sáu Đỏ), hay các thầy cô giáo không quản ngày đêm dạy thêm các lớp bổ túc văn hóa.
3.2. Văn hóa Nghệ thuật và An sinh Xã hộiPhong trào văn nghệ quần chúng phát triển sôi nổi, nhưng sự kiện đáng nhớ nhất là việc thành lập
2 đoàn cải lương chuyên nghiệp (Càng Long I và Càng Long II) vào năm 1979. Đây không chỉ là một quyết sách về văn hóa mà còn là sự hiện thực hóa ước mơ của biết bao người dân. Đó thực sự là
"một món ăn bấy lâu người Càng Long ao ước, đến khi giải phóng bà con mới được tận hưởng". Lần đầu tiên, người dân Càng Long, kể cả ở những vùng sâu vùng xa, được thưởng thức nghệ thuật chuyên nghiệp, góp phần cổ vũ mạnh mẽ tinh thần hăng say lao động sản xuất.Về công tác xã hội, trước tình trạng khoảng
50% hộ dân bị thiếu ăn trong những tháng giáp hạt, Huyện ủy đã phát động phong trào cứu đói, vận động bà con lối xóm san sẻ, giúp đỡ lẫn nhau, đồng thời tập trung chăm lo cho các gia đình chính sách.Tất cả những thành quả kinh tế và văn hóa vừa gầy dựng cần phải được bảo vệ. Trong bối cảnh đất nước có chiến tranh, công tác an ninh và quốc phòng được xem là nhiệm vụ sống còn.--------------------------------------------------------------------------------
4. An ninh - Quốc phòng: Giữ vững Thành trì Cách mạngTrong bối cảnh chiến tranh biên giới đang diễn ra quyết liệt, nhiệm vụ bảo vệ an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội được đặt lên hàng đầu. Đảng bộ đã lãnh đạo thực hiện hiệu quả nhiệm vụ "vừa sản xuất, vừa chiến đấu".
| An ninh | Quốc phòng |
| Giữ gìn trật tự xã hội: Lực lượng công an được củng cố về biên chế, tiến hành lập hồ sơ, quản lý chặt chẽ các đối tượng, đảm bảo an ninh trật tự tại địa phương. | Chi viện cho tiền tuyến: Trong năm 1978, huyện đã tổ chức thành công 3 đợt tuyển quân, hoàn thành chỉ tiêu cấp trên giao, kịp thời bổ sung lực lượng cho các chiến trường. |
| Phá nhiều vụ án quan trọng: Lực lượng an ninh đã phá thành công 4 vụ án lớn, bao gồm các vụ tập hợp vượt biên ở Đức Mỹ và Đại Phước, vụ cướp vàng có vũ trang, giữ vững sự ổn định. | Trực tiếp tham gia chiến đấu: Càng Long đã cử trên 1 đại đội vũ trang địa phương (gồm các trung đội thường trực của xã Mỹ Cẩm và Tân An) ra chi viện, trực tiếp chiến đấu tại biên giới Tây Nam và tham gia nghĩa vụ quốc tế tại Campuchia. |
Nhìn chung, Đảng bộ và nhân dân Càng Long đã hoàn thành một cách xuất sắc nhiệm vụ chiến lược "vừa sản xuất, vừa chiến đấu", góp phần vào thắng lợi chung của cả nước.--------------------------------------------------------------------------------
Tổng kết: Nền tảng cho Tương laiGiai đoạn 1977-1979 là một chặng đường lịch sử đầy cam go nhưng cũng vô cùng vẻ vang của huyện Càng Long. Đối mặt với muôn vàn khó khăn từ kinh tế, thiên tai đến chiến tranh, Đảng bộ và nhân dân trong huyện đã đoàn kết một lòng, vừa kiên cường lao động sản xuất, vừa sẵn sàng chiến đấu bảo vệ Tổ quốc.Những thành tựu đạt được tuy còn khiêm tốn nhưng mang ý nghĩa của một
giai đoạn bản lề quan trọng. Việc củng cố thành công hệ thống chính trị, từng bước phục hồi sản xuất nông nghiệp, xây dựng những nền tảng văn hóa mới và giữ vững thành trì an ninh - quốc phòng đã tạo ra những tiền đề vững chắc, là nền tảng quan trọng cho sự phát triển mạnh mẽ của huyện Càng Long trong các giai đoạn tiếp theo.
