“Bức tường bùn ở Thanh Nê – Kiến Xương”

Những năm đầu kháng chiến chống Pháp, Thanh Nê bị giặc chiếm đóng, chúng dựng một đồn lớn ngay cạnh chợ để kiểm soát lương thực đi qua hướng Kiến Xương. Dân làng bị ép nộp gạo, ép đi làm phu, còn những người bị nghi là nuôi giấu cán bộ thì bị bắt tra khảo. Giữa lúc ấy, đội du kích Thanh Nê quyết định mở một đường bí mật để vận chuyển hàng cho căn cứ.

Để làm được điều này, cả làng đã nghĩ ra một cách tưởng chừng thô sơ nhưng lại rất hiệu quả: đắp một “bức tường bùn” chạy dọc mép sông. Hễ trời tối, có người mang rổ đất, kẻ vác rạ, người lội sông xúc bùn lên đắp cao dần. Ban ngày thì bỏ đó, ngụy trang bằng bụi rậm, giặc đi qua cũng không nghi ngờ.

Chính giữa công việc ấy là ông Ngạn – người nổi tiếng giỏi đắp đê. Ông nhận phần việc khó nhất: ngăn dòng nước xiết ở khúc cua để bức tường không bị cuốn trôi. Có đêm nước sông dâng mạnh, ông bị sóng đánh ngã dúi xuống bùn, nhưng lại chống tay đứng lên, tiếp tục đắp. Các chị phụ nữ thì đốt đuốc bằng rơm khô để soi đường, ánh lửa lập loè trên bãi, tạo nên một khung cảnh vừa thiêng liêng vừa sôi sục.

Sau hơn một tuần, bức tường bùn dài gần trăm mét thành hình. Đêm đầu tiên thử nghiệm, đoàn người gánh hàng lương thực đi sát bờ, có đoạn chỉ cách đồn giặc vài chục mét, nhưng nhờ bức tường che chắn mà không bị phát hiện. Lương thực về căn cứ được kịp thời, góp phần nuôi quân trong giai đoạn khó khăn nhất.

Đến khi giặc phát hiện thì cũng đã muộn. Chúng đào phá nhưng dân làng lại đắp lại, như cuộc chiến của ý chí và đất bùn. Bức tường bùn ấy không chỉ là công trình nhỏ bé, mà còn là minh chứng rằng người dân Thái Bình luôn biết xoay sở, sáng tạo để chiến thắng ngay cả trong điều kiện gian khổ nhất.