Bức tường thép bên bờ kinh Vĩnh Tế

Bức tường thép bên bờ kinh Vĩnh Tế

Chiều dần buông trên bờ kênh Vĩnh Tế, mái ngói của những ngôi nhà bên phường Nhơn Hưng nhuộm một màu cam ấm. Nhưng hơn bốn thập niên trước, vùng đất này không chỉ là làng quê biên giới bình yên — nó là “chốt thép”, bức tường thành kiên cường giữa khói lửa chiến tranh.

Trên một diện tích khoảng 4.400 m², dân quân, du kích và dân quân xã Nhơn Hưng ngày đêm bám trụ trong hệ thống lô cốt, hầm chỉ huy và giao thông hào. Những công sự kiên cố được dựng lên ngay bên bờ kênh, cùng các chốt vệ tinh xung quanh tạo nên một mạng lưới phòng thủ liên hoàn. Khi quân Pol Pot tràn sang biên giới Tây Nam, Nhơn Hưng trở thành mục tiêu đánh chiếm ác liệt.

Kẻ thù bắn phá dữ dội — pháo 105 mm, 155 mm, súng cối liên tục nã vào “chốt thép”. Nhưng trong bóng tối của đêm, lực lượng ta vẫn kiên trung chiến đấu. Những chiến sĩ ít ỏi, nhiều khi chỉ đếm được trên đầu ngón tay, neo chốt giữa bom đạn. Họ tận dụng từng gò đất cao, từng vọng gác tre, từng lỗ châu mai trên tường thành để quan sát kẻ địch, duy trì phòng ngự.

Trận đánh ngày 22/2/1978 in sâu trong lòng người dân. Tiểu đoàn Pol Pot xâm nhập với nhiều mũi tiến công, nhưng dân quân Nhơn Hưng đã dũng cảm đánh trả, phối hợp giữa du kích và dân quân, bẻ gãy thế tấn công, tiêu diệt nhiều sinh lực địch. Những trận đánh sau đó kéo dài, chốt bị tấn công liên tiếp — nhưng Nhơn Hưng không chịu lung lay. Quân dân kiên trì bảo vệ căn cứ, chiến thắng từng trận, đến khi chiến sự lắng xuống mới thấy con số 72 trận, 146 tên địch bị diệt, 56 khẩu súng thu được.

Tổn thất là có — có những đồng chí đã hy sinh để giữ vững bức tường bảo vệ quê hương. Nhưng tinh thần Nhơn Hưng không tàn lụi. Sự quả cảm, mưu trí, và khát vọng sống để bảo vệ đất đai đã trở thành biểu tượng cho thế hệ sau.

Cuối năm 1979, khi tiếng súng biên giới lắng dần, Nhơn Hưng nổi bật: là xã biên giới duy nhất của huyện Tịnh Biên không bị Pol Pot chiếm đóng.

Ngày nay, “Chốt thép Nhơn Hưng” được công nhận là di tích lịch sử cấp tỉnh. Di tích chỉ còn lại phần tường thành và nền móng các giao thông hào, nhưng từng viên gạch, nét gờ cổ kính vẫn như kể chuyện xưa — chuyện về một thời bom rơi, súng nổ, nhưng lòng người kiên cường giữ lấy mảnh đất thiêng liêng.

Trên con đường yên bình hôm nay, khi đoàn viên, thanh niên và cựu chiến binh về thăm chốt, họ đặt biết bao nén hương tưởng nhớ lớp người xưa. “Chốt thép” không chỉ là chứng tích chiến tranh, mà là biểu tượng bất tử cho lòng yêu nước, quyết tâm bảo vệ từng tấc biên cương của Tổ quốc.