Bài viết

Bùi Đình Cư: Cánh Chim Đầu Đàn Của Pháo Binh Việt Nam Và Những Đường Ngắm Bằng Thép

Hưng Yên25/08/2026Chi đoàn trường mầm non Sao Mai (Đạ Tẻh)4 lượt xem0 lượt chia sẻ

Trong lịch sử quân sự thế giới, cuộc đối đầu tại thung lũng Điện Biên Phủ năm 1954 là một bất ngờ lớn đối với các bộ thống soái phương Tây, nơi quân đội Pháp hoàn toàn bị khuất phục bởi hỏa lực pháo binh của Quân đội nhân dân Việt Nam. Để làm nên huyền thoại pháo binh “gầm vang lòng chảo”, ngoài những quyết sách chiến lược sáng suốt, còn có sự đóng góp của những con người bằng xương bằng thịt với ý chí ngoan cường vượt lên mọi giới hạn. Anh hùng liệt sĩ Bùi Đình Cư chính là một người lính pháo binh kiệt xuất như thế — người đã viết nên những trang sử vàng bằng sự mưu trí đỉnh cao và lòng quả cảm vô song.

Người Con Phú Thọ Và Ý Chí Sắt Đá Của Người Lính Pháo Binh

Bùi Đình Cư sinh năm 1927 tại xã Đồng Luận (nay là xã Đồng Trung), huyện Thanh Thủy, tỉnh Phú Thọ. Sinh ra và lớn lên trên mảnh đất trung du giàu truyền thống yêu nước, chàng thanh niên Bùi Đình Cư mang trong mình dòng máu kiên cường của quê hương. Năm 1949, khi cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp bước vào giai đoạn quyết liệt, ông hăng hái lên đường nhập ngũ và được biên chế vào Trung đoàn Pháo binh 675, Đại đoàn 351 — đơn vị pháo binh chính quy đầu tiên của quân đội ta.

Bước vào nghiệp binh đao, Bùi Đình Cư nhanh chóng bộc lộ tư chất thông minh, khả năng tính toán chính xác và tinh thần kỷ luật nghiêm minh. Ông được tin tưởng giao trọng trách Khẩu đội trưởng Sơn pháo. Thời bấy giờ, pháo binh của ta còn thô sơ, thiếu thốn đủ bề, nhưng chính những khó khăn ấy đã tôi luyện nên một Bùi Đình Cư đầy mưu trí, luôn tìm ra lối đi trong những hoàn cảnh ngặt nghèo nhất.

Dùng Đèn Pin Soi Mục Tiêu – Sáng Kiến Quả Cảm Giữa Làn Đạn

Chiến công đầu tiên ghi dấu ấn mạnh mẽ của Bùi Đình Cư diễn ra trong Chiến dịch Quang Trung năm 1951, tại trận đánh công kiên đồn Yên Mô Thượng (Ninh Bình). Đêm hôm đó, trời đổ mưa tầm tã, bóng tối dày đặc bao trùm khiến các pháo thủ không thể nhìn thấy mục tiêu lô cốt địch để lấy cọc tiêu ngắm bắn. Trận đánh có nguy cơ bị bế tắc, bộ binh ta phía dưới đang phải hứng chịu hỏa lực dữ dội từ đồn giặc.

Trong tình thế cấp bách, Bùi Đình Cư đã đưa ra một quyết định táo bạo đến nghẹt thở. Ông một mình ôm chiếc đèn pin, bí mật bò sát qua làn mưa đạn của địch, tiếp cận sát vách lô cốt. Giữa ranh giới mong manh của sự sống và cái chết, ông dũng cảm bật đèn pin soi thẳng vào lỗ châu mai của địch để làm cọc tiêu sống cho khẩu đội phía sau ngắm bắn. Nhờ ánh sáng định vị quả cảm ấy, pháo ta đã nã đạn chính xác, phá tan lô cốt đầu cầu, mở toang cánh cửa cho bộ binh xông lên làm chủ trận địa.

Huyền Thoại Vác Pháo 100kg Và Đường Ngắm Bằng Mắt Thường Tại Điện Biên Phủ

Đỉnh cao sự nghiệp chiến đấu của Khẩu đội trưởng Bùi Đình Cư gắn liền với 56 ngày đêm rực lửa tại Điện Biên Phủ năm 1954. Để đưa được những khẩu pháo vào trận địa vây hãm lòng chảo, quân và dân ta đã phải dùng sức người kéo pháo qua những dốc cao vực thẳm. Nhưng có những đoạn đường thắt nút, pháo nguyên chiếc không thể đi qua, buộc phải tháo rời từng bộ phận để mang vác bộ.

Trong một lần di chuyển để kịp thời chi viện cho mặt trận, bộ phận tháp pháo nặng hơn 100kg cần phải vượt qua đoạn đường rừng núi hiểm trở dài hơn 3km. Không một chút đắn đo, Bùi Đình Cư đã ghé đôi vai gầy của mình, một mình vác bộ khối thép nặng một tạ vượt dốc băng rừng, kịp thời lắp ráp pháo để nhả đạn vào đầu hàng ngũ quân Pháp đúng giờ hiệp đồng.

Trận mở màn Him Lam ngày 13 tháng 3 năm 1954, khẩu sơn pháo của ông được lệnh bắn ngắm trực tiếp để chế áp các ổ đề kháng của địch. Giữa trận chiến ác liệt, một mảnh pháo của địch găm trúng khiến kính ngắm của khẩu pháo bị vỡ nát. Mất kính ngắm đồng nghĩa với việc pháo bị "mù". Không chịu khuất phục, Bùi Đình Cư đã mưu trí áp sát mắt vào nòng pháo trống, ngắm mục tiêu bằng mắt thường. Bằng kinh nghiệm dày dặn và bản lĩnh thép, ông đã chỉ huy khẩu đội bắn liên tiếp 30 quả đạn, tất cả đều trúng đích, đánh sập các lô cốt cố thủ của Pháp tại Him Lam.

Trong các đợt tấn công tiếp theo vào cao điểm đồi C, khẩu đội của ông tiếp tục áp sát trận địa, bắn thẳng đánh sập hoàn toàn đài quan sát trung tâm của quân Pháp, làm tê liệt khả năng điều phối hỏa lực của đối phương, góp phần quan trọng vào chiến thắng chung cuộc ngày 7 tháng 5.

Phần Thưởng Cao Quý Và Sự Tri Ân Của Tổ Quốc

Ghi nhận những chiến công phi thường, tinh thần mưu trí và lòng dũng cảm vô song, ngày 31 tháng 8 năm 1955, Bùi Đình Cư vinh dự được Chủ tịch nước phong tặng danh hiệu cao quý: Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Ông là một trong 16 anh hùng đầu tiên được tuyên dương của chiến dịch Điện Biên Phủ lịch sử.

Anh hùng Bùi Đình Cư qua đời năm 1988 tại quê nhà Phú Thọ, nhưng những giai thoại về người khẩu đội trưởng "vác pháo một tạ", "dùng mắt thường ngắm pháo" vẫn mãi là niềm tự hào kiêu hãnh của Quân chủng Pháo binh Việt Nam. Cuộc đời ông là minh chứng hùng hồn cho tinh thần "quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh", là bài học sâu sắc về sự sáng tạo, ý chí vượt khó mà thế hệ trẻ hôm nay luôn trân trọng và noi theo.

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn