Bùi Kim Đỉnh, tuổi 28 gửi lại Quảng Trị

BÙI KIM ĐỈNH – KHÁT VỌNG SỐNG VÀ YÊU GIỮA MÙA HÈ ĐỎ LỬA

Có những con người đã đi qua chiến tranh bằng tuổi hai mươi của mình, để rồi khi họ nằm xuống, tuổi trẻ ấy trở thành một phần ký ức không thể phai mờ của dân tộc.

NẾU MỘT NGÀY KHÔNG TRỞ VỀ...

Nếu biết ngày mai mình có thể không còn sống, bạn sẽ làm gì?Có lẽ người ta sẽ muốn ôm thật chặt người thân, muốn trở về nhà, muốn nói một lời yêu thương mà trước đây chưa từng nói. Người ta sẽ muốn sống thêm một ngày, một giờ, thậm chí một phút. Nhưng giữa những năm tháng chiến tranh, có một chàng trai đã lựa chọn viết. Anh viết về chiến trường,viết về những người đồng đội, viết về mẹ, về gia đình, về quê hương, viết về tình yêu, và viết về một ngày trở về mà anh luôn mong đợi. Tên anh là Bùi Kim Đỉnh.Anh sinh ngày 3 tháng 6 năm 1944 tại Thanh Miếu, Việt Trì, Phú Thọ. Tháng 8 năm 1964, khi vừa bước qua tuổi đôi mươi, anh lên đường nhập ngũ. Từ một người lính trẻ, anh dần trưởng thành qua những năm tháng chiến đấu, trở thành Trung úy, Chính trị viên Tiểu đoàn, Trợ lý tác huấn Trung đoàn Pháo binh 58, Sư đoàn 308. Nhưng nếu chỉ kể như vậy, Bùi Kim Đỉnh sẽ chỉ là một cái tên trong danh sách những người đã hy sinh. Điều khiến anh sống mãi trong ký ức của nhiều thế hệ lại nằm trong những trang giấy anh để lại.Đó là những trang nhật ký được viết bằng chính tuổi trẻ của mình.

CHÀNG TRAI RỜI THÀNH PHỐ NGÃ BA SÔNG

Bùi Kim Đỉnh lớn lên ở Việt Trì, trong một gia đình đông anh em.Rời quê hương để bước vào quân ngũ, anh mang theo bên mình không chỉ chiếc ba lô của người lính, mà còn mang theo cả ký ức của một chàng trai trẻ.Trong nhật ký, anh nhiều lần nhắc đến gia đình, đến mẹ, đến các em và thành phố Việt Trì thân thuộc.Có những lúc giữa chiến trường xa xôi, nỗi nhớ quê hương trở thành một thứ cảm xúc không thể gọi tên.Anh từng viết về mẹ và các em:«“Mẹ và các em tôi nữa, tôi nhớ rất rõ, tôi nhớ rất lâu.”» Và có những đêm, nỗi nhớ khiến anh chỉ muốn khóc.Đằng sau bộ quân phục là một con người bằng xương bằng thịt.Một người con nhớ mẹ.Một người anh nhớ các em.Một người lính nhớ căn nhà của mình.Một chàng trai nhớ quê hương

TÁM NĂM GIỮA LỬA ĐẠN

Tháng 8 năm 1964, Bùi Kim Đỉnh nhập ngũ.Từ đó, cuộc đời anh gắn với những địa danh mà ngày nay mỗi khi nhắc đến, chúng ta đều cảm nhận được sự khốc liệt của chiến tranh."Khe Sanh,Đường 9,Nam Lào,Quảng Trị". Ở chiến trường, cái chết không phải là điều xa lạ. Nó có thể đến bất cứ lúc nào. Trong một lần máy bay địch ném bom tọa độ, những quả bom rơi cách anh chỉ vài chục mét. Đất đá bắn tung lên, mảnh bom bay qua mũ sắt, Anh sống sót. Và sau lần thoát chết ấy, người lính trẻ viết về mẹ. Không phải một lời than. Không phải sự sợ hãi. Mà là một cảm giác rất con người: anh muốn mẹ biết rằng mình vẫn còn sống. Nhưng chính những dòng nhật ký ấy lại khiến người đọc hôm nay hiểu được chiến tranh khủng khiếp đến mức nào. Bùi Kim Đỉnh không né tránh cái chết. Anh nhìn thẳng vào nó. Có lần, một quả pháo DKZ rơi xuống chỉ cách anh khoảng mười mét nhưng may mắn không phát nổ. Anh đã sống sót thêm một lần. Nhưng không ai có thể biết được mình còn bao nhiêu lần may mắn nữa.

GIỮA CHIẾN TRANH, ANH VẪN KHÁT VỌNG ĐƯỢC SỐNG

Có lẽ đây chính là điều khiến câu chuyện về Bùi Kim Đỉnh trở nên đặc biệt. Anh không phải một con người chỉ biết đến chiến đấu. Anh yêu cuộc sống. Anh yêu quê hương. Anh yêu gia đình. Anh có những rung động của một người trẻ. Anh có những ước mơ. Và anh từng mong sau chiến tranh sẽ trở về, tiếp tục con đường học tập và theo nghề dạy học. Một người lính giữa chiến trường vẫn nghĩ về học sinh, về giáo dục, về một cuộc đời bình thường sau ngày đất nước hòa bình. Đó là một khát vọng giản dị. Nhưng chiến tranh đã không cho anh cơ hội thực hiện. Có lẽ chính vì thế mà tên cuốn nhật ký của anh được đặt là: “Khát vọng sống và yêu.” Một cái tên nghe tưởng như rất bình thường. Nhưng khi biết người viết đã nằm lại nơi chiến trường, bốn chữ ấy trở nên day dứt. Bởi người lính ấy đã từng muốn sống, muốn yêu, muốn trở về. Nhưng cuối cùng, anh đã gửi lại tất cả những ước mơ ấy cho đất nước.

“TA SẼ CÓ MỘT NGÀY VỀ…”

Tháng 10 năm 1971. Ở một nơi rất xa quê nhà, Bùi Kim Đỉnh viết về Tết Trung thu. Ngày mà khi còn nhỏ, anh từng có những ký ức vui vẻ. Nhưng giờ đây, giữa chiến trường, anh chỉ còn biết ngồi nhớ. Anh viết: «“Ta sẽ có một ngày về qua nhà.”» Đó là một câu rất ngắn. Nhưng có lẽ đó cũng là một trong những câu khiến người đọc hôm nay nghẹn lại. Bởi chúng ta biết điều mà người lính năm ấy không thể biết. Anh đã không có ngày trở về.

MÙA HÈ ĐỎ LỬA

Năm 1972. Quảng Trị bước vào những tháng ngày khốc liệt. Bùi Kim Đỉnh cùng đơn vị có mặt tại chiến trường. Bom đạn ngày đêm dội xuống. Những người lính phải chiến đấu, di chuyển và sống giữa một chiến trường mà ranh giới giữa sự sống và cái chết đôi khi chỉ cách nhau vài mét. Và rồi, vào đầu tháng 6 năm 1972, trên vùng đất Quảng Trị, Bùi Kim Đỉnh đã hy sinh khi mới 28 tuổi. Những nguồn tư liệu hiện nay ghi ngày hy sinh của anh là ngày 4 hoặc 5 tháng 6 năm 1972; các tư liệu về cuộc đời anh đều thống nhất rằng anh đã ngã xuống tại chiến trường Quảng Trị trong mùa hè đỏ lửa năm ấy. Một chàng trai 28 tuổi. Một cuộc đời còn rất dài nếu được sống trong thời bình. Một người từng viết: “Ta sẽ có một ngày về qua nhà.” Nhưng ngày về ấy không bao giờ đến.

NHỮNG TRANG GIẤY KHÔNG CHẾT

Bùi Kim Đỉnh nằm lại nơi chiến trường. Nhưng câu chuyện của anh không kết thúc. Những cuốn nhật ký anh để lại được đồng đội mang từ chiến trường trở về trao cho gia đình. Các tư liệu cho biết bộ nhật ký gồm 14 cuốn sổ; trong đó 12 cuốn được sử dụng để biên soạn thành tập Khát vọng sống và yêu. Những trang viết trải dài qua nhiều năm quân ngũ, ghi lại chiến tranh, tình yêu, gia đình, quê hương và những suy nghĩ của một người lính trẻ. Năm 2012, Khát vọng sống và yêu được xuất bản. Một người đã mất gần nửa thế kỷ trước bỗng trở lại với độc giả bằng chính tiếng nói của mình. Không phải qua những lời kể đã được người khác viết lại. Mà bằng những dòng chữ do chính anh viết khi còn sống. Và điều kỳ diệu hơn nữa là khát vọng còn dang dở của Bùi Kim Đỉnh đã được gia đình tiếp tục thực hiện. Anh từng ước mơ sau này được trở thành thầy giáo. Năm 2012, gia đình thành lập quỹ học bổng mang tên anh để tiếp sức cho những học sinh có hoàn cảnh khó khăn. Như vậy, một người lính đã hy sinh ở tuổi 28 vẫn đang giúp những đứa trẻ được đến trường, hơn nửa thế kỷ sau ngày anh nằm xuống.

CÂU CHUYỆN THỜI HOA LỬA

Nếu hỏi tôi Bùi Kim Đỉnh là một anh hùng như thế nào, có lẽ tôi sẽ không bắt đầu bằng những chiến công. Tôi muốn bắt đầu bằng một điều giản dị hơn. Anh là một người trẻ. Một người trẻ cũng biết nhớ nhà,Biết yêu, Biết sợ cái chết, Biết mơ về tương lai. Và chính vì anh cũng giống chúng ta, nên câu chuyện của anh càng khiến chúng ta xúc động. Chiến tranh đã lấy đi của Bùi Kim Đỉnh tuổi trẻ. Nhưng chiến tranh không thể lấy đi những gì anh đã viết. Những dòng nhật ký đã vượt qua thời gian. Từ một chiếc ba lô chiến trường, những trang giấy đã trở về quê nhà. Từ một người lính đã nằm xuống, một câu chuyện đã đến với những thế hệ chưa từng biết chiến tranh. Và từ một ước mơ chưa hoàn thành, những suất học bổng hôm nay đang giúp những người trẻ khác tiếp tục học tập. Đó có lẽ là cách đẹp nhất để một cuộc đời được viết tiếp.

CHÚNG TA ĐANG SỐNG TIẾP TUỔI TRẺ CỦA HỌ

Hôm nay, chúng ta được sống trong hòa bình. Chúng ta có thể trở về nhà sau một ngày làm việc. Có thể gọi điện cho cha mẹ, Có thể học tập, Có thể yêu một người, Có thể lựa chọn nghề nghiệp và tương lai của mình. Những điều tưởng như bình thường ấy đã từng là ước mơ của biết bao người lính trẻ. Trong đó có Bùi Kim Đỉnh. Anh đã không có cơ hội nhìn thấy đất nước ngày thống nhất. Không có cơ hội trở thành người thầy như mình từng mong ước. Không có cơ hội trở về căn nhà ở Việt Trì. Nhưng anh đã để lại cho chúng ta một món quà. Đó là những trang nhật ký. Và trên những trang giấy ấy, tôi không chỉ nhìn thấy một người lính. Tôi nhìn thấy một tuổi trẻ biết yêu cuộc sống nhưng sẵn sàng hiến dâng cuộc sống cho Tổ quốc. Có lẽ “thời hoa lửa” không chỉ là câu chuyện về những người đã ngã xuống. Đó còn là câu chuyện về những người đang sống hôm nay. Bởi mỗi ngày chúng ta sống tốt hơn, học tập tốt hơn, biết yêu thương và có trách nhiệm hơn với quê hương, đất nước… là một lần chúng ta đang viết tiếp những trang nhật ký mà Bùi Kim Đỉnh và thế hệ của anh đã phải khép lại giữa chiến trường.Và nếu một ngày nào đó có người hỏi: “Bùi Kim Đỉnh là ai?” Tôi muốn trả lời rằng: Anh là một người lính đã nằm lại ở Quảng Trị. Nhưng tuổi trẻ của anh thì chưa bao giờ nằm xuống. Nó vẫn đang sống. Trong những trang nhật ký. Trong ký ức của gia đình, trong những người đồng đội,trong những học sinh được tiếp sức đến trường, Và trong mỗi chúng ta – những người đang được sống một cuộc đời bình yên mà thế hệ ấy đã đánh đổi bằng chính tuổi thanh xuân của mình. Bùi Kim Đỉnh – một người lính của thời hoa lửa, một cuộc đời ngắn ngủi, một khát vọng còn dang dở. Nhưng một câu chuyện sẽ còn được kể mãi.