BÙI QUANG THẬN – NGƯỜI CẮM LÁ CỜ CHIẾN THẮNG TRÊN DINH ĐỘC LẬP
BÙI QUANG THẬN – NGƯỜI CẮM LÁ CỜ CHIẾN THẮNG TRÊN DINH ĐỘC LẬP
Bùi Quang Thận sinh ngày 10-10-1948 tại xã Thụy Xuân, huyện Thái Thụy, tỉnh Thái Bình. Tháng 11-1966, khi mới 18 tuổi, ông nhập ngũ và trở thành một trong những cán bộ thuộc thế hệ đầu tiên của lực lượng tăng thiết giáp Việt Nam. Trong quá trình quân ngũ, ông lần lượt đảm nhiệm các cương vị từ trưởng xe, trung đội phó, trung đội trưởng, đại đội trưởng, tiểu đoàn trưởng đến Phó Lữ đoàn trưởng, Lữ đoàn trưởng và Chủ nhiệm Tăng thiết giáp Quân đoàn. Những năm tháng chiến đấu đã giúp ông trưởng thành qua nhiều chiến trường, đặc biệt là trong những chiến dịch lớn của cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước.
Mùa Xuân năm 1975, Bùi Quang Thận giữ cương vị Đại đội trưởng Đại đội 4, Tiểu đoàn 1, Lữ đoàn Xe tăng 203, Quân đoàn 2. Đơn vị của ông tham gia cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân năm 1975, lần lượt tiến công qua nhiều địa bàn từ miền Trung vào phía Nam. Trong Chiến dịch Hồ Chí Minh, Đại đội 4 được giao nhiệm vụ nằm trong đội hình thọc sâu của Quân đoàn 2. Ngày 29-4-1975, đơn vị tham gia trận đánh căn cứ Nước Trong, một vị trí phòng thủ quan trọng trên hướng tiến về Sài Gòn. Sau trận đánh, tuyến phòng thủ của đối phương bị phá vỡ, tạo điều kiện để đội hình quân ta tiếp tục tiến về mục tiêu cuối cùng.
Sáng 30-4-1975, những chiếc xe tăng của Quân đoàn 2 tiếp tục tiến vào Sài Gòn. Trong đội hình đó có xe tăng số hiệu 843 do Đại đội trưởng Bùi Quang Thận trực tiếp chỉ huy. Sau khi vượt qua những chướng ngại và các vị trí kháng cự trên đường tiến quân, xe 843 cùng các xe tăng trong đội hình tiến thẳng về Dinh Độc Lập, nơi đặt cơ quan đầu não của chính quyền Sài Gòn lúc bấy giờ. Đây là một trong những mục tiêu quan trọng nhất của Chiến dịch Hồ Chí Minh.
Khoảng 11 giờ ngày 30-4-1975, xe tăng 843 tiến đến Dinh Độc Lập và húc vào cổng phụ. Chiếc xe bị mắc lại, trong khi xe tăng 390 do Chính trị viên Đại đội Vũ Đăng Toàn chỉ huy tiếp tục lao lên và húc đổ cổng chính. Ngay sau đó, Bùi Quang Thận rời xe, mang theo lá cờ giải phóng và tiến lên nóc Dinh Độc Lập. Ông cắm lá cờ chiến thắng trên nóc dinh, đánh dấu thời khắc đặc biệt của lịch sử: cơ quan đầu não của chính quyền Sài Gòn đã bị chiếm giữ, mở ra thời khắc toàn thắng của Chiến dịch Hồ Chí Minh và giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước.
Hình ảnh người Đại đội trưởng Bùi Quang Thận cắm lá cờ trên nóc Dinh Độc Lập đã trở thành một trong những hình ảnh biểu tượng của ngày 30-4-1975. Tuy nhiên, phía sau khoảnh khắc lịch sử ấy là cả một hành trình chiến đấu lâu dài của ông và đồng đội. Đại đội 4 đã trải qua nhiều trận đánh khốc liệt trước khi tiến đến Sài Gòn. Mỗi bước tiến của đội hình xe tăng đều gắn với sự chiến đấu, hy sinh và đóng góp của nhiều cán bộ, chiến sĩ. Vì vậy, hình ảnh lá cờ tung bay trên nóc Dinh Độc Lập không chỉ gắn với riêng một cá nhân mà còn là biểu tượng cho thắng lợi của cả một thế hệ đã chiến đấu trong suốt những năm tháng chiến tranh.
Sau ngày đất nước thống nhất, Bùi Quang Thận tiếp tục phục vụ trong quân đội và lần lượt đảm nhiệm nhiều cương vị chỉ huy trong lực lượng tăng thiết giáp. Ông dành phần đời còn lại để gắn bó với đơn vị, đồng đội và những ký ức về chiến trường. Những năm sau này, ông còn tham gia kể lại những câu chuyện về hành trình của Đại đội 4 và những người lính xe tăng trong Chiến dịch Hồ Chí Minh, góp phần giúp thế hệ sau hiểu rõ hơn về những ngày tháng chiến đấu dẫn đến ngày đất nước thống nhất.
Bùi Quang Thận từ trần năm 2012. Năm 2013, Nhà nước truy tặng ông danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân vì những thành tích đặc biệt xuất sắc trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước. Chiếc xe tăng T-54B số hiệu 843 do ông chỉ huy ngày 30-4-1975 hiện được lưu giữ tại Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam và đã được công nhận là Bảo vật quốc gia. Cùng với hình ảnh lá cờ chiến thắng trên nóc Dinh Độc Lập, tên tuổi Bùi Quang Thận trở thành một phần của ký ức lịch sử về ngày 30-4-1975 – ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng, non sông thu về một mối.
