BÙI QUANG THẬN: NGƯỜI CẦM LÁ CỜ THỐNG NHẤT VÀ 10 PHÚT NGHẸT THỞ TRÊN NÓC DINH ĐỘC LẬP

Trong ký ức của hàng triệu người dân Việt Nam, hình ảnh chiếc xe tăng 843 húc đổ cổng phụ Dinh Độc Lập và người chiến sĩ xe tăng nhảy xuống, cầm lá cờ giải phóng chạy bộ lên nóc dinh đã trở thành biểu tượng vĩnh cửu của ngày 30/4/1975. Người chiến sĩ ấy là Đại tá Bùi Quang Thận. Gần nửa thế kỷ trôi qua, câu chuyện về "10 phút lịch sử" vẫn được ông kể lại với sự điềm tĩnh của một người lính đã đi qua lằn ranh sinh tử để chạm tay vào hòa bình.

Bùi Quang Thận sinh ra tại Thái Bình, nhập ngũ năm 1966 và trở thành một chiến sĩ xe tăng dạn dày sương gió. Trước khi tiến về Sài Gòn, ông đã cùng đơn vị đi qua những chiến trường khốc liệt nhất từ Đường 9 - Nam Lào đến Quảng Trị. Nhưng chính buổi trưa ngày 30/4 đã khắc tên ông vào lịch sử dân tộc như một nhân chứng sống động nhất cho ngày toàn thắng.

Phóng viên: Thưa Đại tá, khoảnh khắc chiếc xe tăng 843 dừng lại trước cổng Dinh Độc Lập, điều gì đã thôi thúc ông nhảy xuống xe và chạy bộ vào trong, giữa lúc tình hình còn vô cùng hỗn loạn?

Đại tá Bùi Quang Thận: Lúc đó trong đầu tôi không có khái niệm sợ hãi hay tính toán thiệt hơn. Mục tiêu duy nhất là phải cắm được lá cờ này lên vị trí cao nhất của sào huyệt cuối cùng. Khi xe 843 bị kẹt lại ở cổng phụ, tôi chộp lấy lá cờ trên xe, chạy thật nhanh vào trong. Tôi gặp một người mặc sắc phục (sau này biết là Chuẩn tướng Nguyễn Hữu Hạnh), ông ta định dẫn tôi đi thang máy nhưng tôi từ chối, cứ cầu thang bộ mà chạy. Lên đến nóc dinh, tay tôi run run tháo lá cờ của chính quyền Sài Gòn xuống, kéo lá cờ giải phóng lên. Khi nhìn lá cờ đỏ sao vàng bay phấp phới giữa nắng trưa Sài Gòn, tôi biết rằng: Chiến tranh thực sự kết thúc rồi.

Ít ai biết rằng, trước khi thực hiện hành động lịch sử đó, Bùi Quang Thận đã phải trải qua những giờ phút đấu trí căng thẳng trên hành trình tiến quân. Ông kể về những ổ kháng cự cuối cùng trên cầu Tân Cảng, về sự hy sinh của những đồng đội ngay trước cửa ngõ thành phố khi chỉ còn cách vinh quang vài cây số.

Phóng viên: Sau khoảnh khắc huy hoàng đó, ông đã làm gì? Người ta kể rằng ông đã quay lại xe và ăn một bữa cơm hết sức bình thường?

Đại tá Bùi Quang Thận: Đúng vậy. Sau khi cắm cờ và chứng kiến nội các Dương Văn Minh ra hàng, tôi trở về xe. Anh em đồng đội ôm chầm lấy nhau, có người khóc, có người cười. Chúng tôi khui một hộp lương khô, uống chung một ca nước. Bữa cơm đó ngon nhất cuộc đời tôi, vì nó không còn mùi thuốc súng, chỉ có mùi của đất trời tự do. Chúng tôi không nghĩ mình là anh hùng, chúng tôi chỉ thấy mình là những người lính may mắn nhất vì được sống để chứng kiến giây phút này.

Đại tá Bùi Quang Thận qua đời năm 2012 tại quê nhà, nhưng câu chuyện về người thuyền trưởng xe tăng mang lá cờ độc lập vẫn mãi là một chương rực rỡ trong pho sử vàng Việt Nam. Ông không chỉ là một nhân chứng, ông là một phần của lịch sử.