BÙI QUANG THẬN – NGƯỜI CẮM LÁ CỜ TRÊN NÓC DINH ĐỘC LẬP

BÙI QUANG THẬN – NGƯỜI CẮM LÁ CỜ TRÊN NÓC DINH ĐỘC LẬP

Có những bức ảnh chỉ ghi lại một khoảnh khắc.

Nhưng có những khoảnh khắc đủ sức đại diện cho cả một thời đại.

Buổi trưa ngày 30 tháng 4 năm 1975, hình ảnh một người lính đứng trên nóc Dinh Độc Lập, kéo lá cờ giải phóng lên giữa bầu trời Sài Gòn đã trở thành một trong những hình ảnh mang tính biểu tượng của ngày đất nước thống nhất.

Người chiến sĩ ấy là Bùi Quang Thận.

Ông là cán bộ chỉ huy xe tăng 843, thuộc Đại đội 4, Tiểu đoàn 2, Lữ đoàn Xe tăng 203, Quân đoàn 2.

Trong những giờ phút cuối cùng của Chiến dịch Hồ Chí Minh, Bùi Quang Thận đã cùng đồng đội tiến vào Dinh Độc Lập và thực hiện một hành động mà sau này trở thành dấu mốc lịch sử: cắm lá cờ giải phóng trên nóc Dinh Độc Lập.

Nhưng phía sau khoảnh khắc chỉ diễn ra trong ít phút ấy là cả một chặng đường chiến đấu.

Bùi Quang Thận sinh năm 1948, quê tại xã Thụy Xuân, huyện Thái Thụy, tỉnh Thái Bình.

Ông nhập ngũ khi còn trẻ và được đào tạo, công tác trong lực lượng Tăng - Thiết giáp của Quân đội nhân dân Việt Nam.

Những năm tháng chiến tranh đã rèn luyện ông từ một người lính trở thành cán bộ chỉ huy xe tăng.

Đến mùa Xuân năm 1975, ông là Đại đội trưởng Đại đội 4, Tiểu đoàn 2, Lữ đoàn Xe tăng 203, Quân đoàn 2.

Đây là một đơn vị chủ lực tham gia những trận đánh quan trọng trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân năm 1975.

Và rồi, đơn vị của ông nhận nhiệm vụ tiến về Sài Gòn.

Những ngày cuối tháng 4 năm 1975 diễn ra với tốc độ đặc biệt nhanh.

Sau thắng lợi ở Tây Nguyên, Huế và Đà Nẵng, cục diện chiến trường miền Nam thay đổi nhanh chóng.

Các lực lượng chủ lực của Quân đội nhân dân Việt Nam tiến về phía Nam.

Mục tiêu cuối cùng là Sài Gòn.

Ngày 26 tháng 4 năm 1975, Chiến dịch Hồ Chí Minh bắt đầu.

Năm cánh quân lớn từ nhiều hướng đồng loạt tiến công vào khu vực Sài Gòn – Gia Định.

Quân đoàn 2 tiến theo hướng Đông.

Trong đội hình ấy có Lữ đoàn Xe tăng 203.

Những chiếc xe tăng trở thành lực lượng đột kích, phối hợp cùng bộ binh phá vỡ các tuyến phòng thủ trên đường tiến vào thành phố.

Bùi Quang Thận cùng những người lính của mình biết rằng họ đang bước vào những ngày cuối cùng của chiến tranh.

Nhưng chiến trường những ngày cuối vẫn vô cùng khốc liệt.

Ngày 29 tháng 4, lực lượng thuộc Quân đoàn 2 chiến đấu tại khu vực Nước Trong, một cứ điểm quan trọng ở phía Đông Sài Gòn.

Trận đánh diễn ra quyết liệt.

Xe tăng phải phối hợp với bộ binh để phá vỡ các vị trí phòng thủ.

Nhiều phương tiện bị hư hỏng.

Nhiều người lính bị thương và hy sinh.

Nhưng cuối cùng tuyến phòng thủ được mở.

Cánh cửa tiến vào Sài Gòn ngày càng rộng.

Đến sáng 30 tháng 4, các lực lượng từ nhiều hướng đã áp sát trung tâm thành phố.

Buổi sáng hôm ấy, đội hình xe tăng tiến về phía Dinh Độc Lập.

Trong đội hình có xe tăng 843 do Bùi Quang Thận chỉ huy.

Đi cùng ông là các thành viên trong kíp xe.

Chiếc xe tiến vào trung tâm Sài Gòn.

Phía trước là Dinh Độc Lập.

Đây là nơi đặt cơ quan đầu não của chính quyền Việt Nam Cộng hòa.

Nếu Dinh Độc Lập được kiểm soát, cuộc chiến sẽ đi đến hồi kết.

Những chiếc xe tăng tiến nhanh.

Phía trước là cổng Dinh.

Xe 843 tiến đến cổng phụ và húc vào cổng.

Nhưng xe bị mắc lại.

Ngay sau đó, xe tăng 390 do Vũ Đăng Toàn chỉ huy tiến lên và húc đổ cổng chính.

Hai chiếc xe tăng.

Hai hướng tiếp cận.

Hai khoảnh khắc liên tiếp.

Và cả hai đều trở thành một phần của lịch sử.

Khi xe 390 tiến vào sân Dinh Độc Lập, Bùi Quang Thận cùng xe 843 cũng tiến vào khu vực Dinh.

Ông rời xe.

Mang theo lá cờ giải phóng.

Và chạy lên nóc Dinh Độc Lập.

Khoảnh khắc ấy diễn ra rất nhanh.

Nhưng hình ảnh của nó đã được lưu giữ.

Một người lính bước lên nóc một tòa nhà giữa trung tâm Sài Gòn.

Trong tay là lá cờ.

Phía dưới là những chiếc xe tăng.

Xung quanh là những người lính vừa chiến đấu.

Và phía trên là bầu trời của thành phố.

Bùi Quang Thận cắm lá cờ lên nóc Dinh Độc Lập.

Lá cờ tung bay.

Chiến tranh đã đi đến những phút cuối.

Nhưng nếu nhìn kỹ hơn vào khoảnh khắc ấy, chúng ta sẽ thấy phía sau người lính là cả một thế hệ.

Những người lính đã đi hàng nghìn cây số.

Những người đã rời quê hương khi tuổi đời còn rất trẻ.

Những người đã trải qua bom đạn.

Những người từng chứng kiến đồng đội hy sinh.

Những người từng nhiều lần nghĩ rằng có thể mình sẽ không trở về.

Và giờ đây, họ đứng giữa Sài Gòn.

Chiến thắng đã ở trước mắt.

Nhưng trong khoảnh khắc vui mừng ấy, mỗi người lính có lẽ đều có những ký ức riêng.

Nhớ về quê.

Nhớ về mẹ.

Nhớ về những người đã cùng mình đi qua chiến trường.

Và đặc biệt là nhớ đến những người đã không thể đi đến ngày hôm nay.

Sau khi lá cờ được cắm trên nóc Dinh Độc Lập, những giờ phút cuối của chính quyền Việt Nam Cộng hòa diễn ra.

Tổng thống Dương Văn Minh tuyên bố đầu hàng.

Các lực lượng Quân Giải phóng kiểm soát Dinh Độc Lập.

Cuộc chiến tranh kết thúc.

Đất nước bước sang một thời kỳ mới.

Đối với Bùi Quang Thận, khoảnh khắc ấy không chỉ là một chiến công.

Nó là điểm kết thúc của một chặng đường.

Từ một người lính trẻ bước vào quân đội đến một cán bộ chỉ huy xe tăng.

Từ những chiến trường ác liệt đến trung tâm Sài Gòn.

Từ tiếng súng đến sự im lặng của thời khắc chiến thắng.

Nhưng có lẽ ông cũng hiểu rằng chiến thắng ấy được tạo nên bởi rất nhiều người.

Không có những người lính bộ binh mở đường thì xe tăng không thể tiến.

Không có những người lái xe, pháo thủ và thành viên kíp xe thì chiếc xe tăng không thể chiến đấu.

Không có lực lượng hậu cần thì những đoàn quân không thể tiến hàng trăm, hàng nghìn cây số.

Và không có những người dân hậu phương thì cuộc chiến không thể kéo dài đến ngày toàn thắng.

Vì thế, hình ảnh Bùi Quang Thận cắm cờ trên nóc Dinh Độc Lập có thể được nhìn như một hình ảnh đại diện.

Ông là một người.

Nhưng lá cờ ông cắm lên là lá cờ của cả một lực lượng.

Là biểu tượng của một chiến thắng được đánh đổi bằng biết bao hy sinh.

Có một điều rất dễ bị hiểu sai khi nhắc đến ngày 30 tháng 4.

Đó là người ta chỉ nhớ đến khoảnh khắc lá cờ tung bay.

Nhưng một người lính không được tạo nên trong vài phút.

Bùi Quang Thận đã có nhiều năm chiến đấu trước ngày lịch sử ấy.

Ông trưởng thành trong môi trường quân đội.

Ông chiến đấu cùng đồng đội.

Ông chỉ huy một đại đội xe tăng.

Ông phải chịu trách nhiệm trước sinh mạng của những người lính dưới quyền.

Và trong chiến tranh, mỗi mệnh lệnh đều có thể liên quan đến sự sống còn.

Đó mới là phần sâu hơn của câu chuyện.

Đằng sau người chỉ huy xe tăng là một con người.

Một người có quê hương.

Có tuổi trẻ.

Có gia đình.

Có những người thân chờ đợi.

Có những đồng đội cùng chiến đấu.

Và có những ký ức mà chỉ những người từng trải qua chiến tranh mới có thể hiểu hết.

Sau ngày đất nước thống nhất, Bùi Quang Thận tiếp tục công tác trong quân đội.

Ông được biết đến rộng rãi với tư cách một trong những nhân chứng của thời khắc lịch sử ngày 30 tháng 4 năm 1975.

Chiếc xe tăng 843 cũng trở thành một hiện vật lịch sử đặc biệt.

Nó được bảo quản, trưng bày để các thế hệ sau có thể nhìn thấy một phần hiện thực của chiến tranh.

Những chiếc xe tăng ấy không còn chiến đấu.

Nhưng chúng vẫn kể chuyện.

Kể về những người lính từng ngồi bên trong.

Kể về những trận đánh.

Kể về những con đường đã đi qua.

Và kể về ngày chiến tranh kết thúc.

Đối với những người sinh ra trong hòa bình, thật khó hình dung một người lính năm xưa đã cảm thấy thế nào khi bước ra khỏi xe tăng giữa Sài Gòn vào ngày 30 tháng 4.

Nhưng chúng ta có thể hiểu một điều.

Đó là cảm giác của một người vừa đi hết một chặng đường rất dài.

Một chặng đường mà bất cứ lúc nào cũng có thể không trở về.

Ngày nay, mỗi khi nhìn lại bức ảnh người lính cắm cờ trên nóc Dinh Độc Lập, chúng ta không nên chỉ nhìn thấy một chiến thắng quân sự.

Hãy nhìn thấy một con người.

Bùi Quang Thận.

Một người lính của Quân đội nhân dân Việt Nam.

Một cán bộ chỉ huy xe tăng 843.

Một người đã có mặt trong giờ phút cuối cùng của cuộc chiến.

Và một người đã cắm lá cờ lên nóc Dinh Độc Lập trong buổi trưa lịch sử.

Nhưng phía sau ông là hàng vạn người.

Có những người còn sống.

Có những người đã hy sinh.

Có những người nằm lại ở Tây Nguyên.

Có những người nằm lại ở Trị Thiên.

Có những người nằm lại trên đường Trường Sơn.

Có những người hy sinh ngay trong những ngày cuối cùng của tháng 4 năm 1975.

Họ không có mặt trên nóc Dinh Độc Lập.

Nhưng chiến thắng của ngày hôm ấy cũng là một phần của họ.

Bởi vậy, lá cờ trên nóc Dinh Độc Lập không chỉ là biểu tượng của ngày chiến thắng.

Nó còn là lời tưởng niệm dành cho một thế hệ.

Một thế hệ đã đi qua chiến tranh.

Một thế hệ đã gửi lại tuổi trẻ trên những chiến trường.

Một thế hệ đã đánh đổi rất nhiều để đất nước có ngày thống nhất.

Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua.

Bùi Quang Thận đã trở thành một phần của lịch sử.

Chiếc xe tăng 843 trở thành hiện vật.

Dinh Độc Lập trở thành một địa danh lịch sử.

Nhưng ký ức về buổi trưa 30 tháng 4 năm 1975 vẫn còn nguyên giá trị.

Bởi đó là ký ức về ngày đất nước thống nhất.

Và cũng là ký ức về những con người đã làm nên lịch sử.

Nếu một ngày nào đó, một người trẻ đứng trước chiếc xe tăng 843 và hỏi:

“Ai đã ngồi trên chiếc xe này?”

Câu trả lời không chỉ là một cái tên.

Đó là câu chuyện về một thế hệ.

Một thế hệ đã đi qua chiến tranh bằng tuổi trẻ của mình.

Và trong thế hệ ấy có Bùi Quang Thận – người chiến sĩ đã bước lên nóc Dinh Độc Lập trong buổi trưa 30 tháng 4 năm 1975, mang theo lá cờ của chiến thắng, để rồi trở thành một trong những nhân chứng của thời khắc đất nước bước sang trang sử mới.

Lá cờ năm ấy đã tung bay trên nóc Dinh Độc Lập. Nhưng phía sau lá cờ là những con người đã đi qua bom đạn. Và phía sau những con người ấy là cả một dân tộc đã chờ đợi ngày hòa bình.