Bùi Quang Thận – người lính đi qua cánh cổng Dinh Độc Lập

Ngày 30/4/1975, chiến dịch Hồ Chí Minh đi đến thời khắc quyết định. Những chiếc xe tăng của Quân Giải phóng tiến vào trung tâm Sài Gòn, kết thúc cuộc chiến kéo dài nhiều thập kỷ. Bùi Quang Thận, người lính xe tăng thuộc Lữ đoàn 203, trở thành một trong những nhân vật gắn với khoảnh khắc lá cờ được kéo lên trên nóc Dinh Độc Lập.

Bùi Quang Thận sinh năm 1948 tại Thái Bình và nhập ngũ khi còn trẻ. Ông được đào tạo trong lực lượng tăng thiết giáp, một lực lượng còn khá mới của Quân đội nhân dân Việt Nam. Những năm chiến tranh, ông cùng đồng đội tham gia nhiều chiến dịch, tiến dần từ miền Bắc vào chiến trường miền Nam. Đến mùa xuân năm 1975, ông là Đại đội trưởng Đại đội 4, Tiểu đoàn 1, Lữ đoàn xe tăng 203, Quân đoàn 2.

Ngày 30/4, đơn vị của ông tiến vào Sài Gòn. Những chiếc xe tăng vượt qua các tuyến đường trong thành phố, tiến về Dinh Độc Lập. Theo các tư liệu lịch sử, xe tăng 843 do Bùi Quang Thận chỉ huy là một trong những chiếc xe tiến đến cổng Dinh. Sau khi xe dừng lại, ông mang lá cờ của Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam lên nóc dinh và cắm cờ tại đây.

Khoảnh khắc lá cờ tung bay trên nóc Dinh Độc Lập trở thành một trong những hình ảnh nổi tiếng nhất của ngày 30/4/1975. Chỉ ít lâu sau, Tổng thống Việt Nam Cộng hòa Dương Văn Minh tuyên bố đầu hàng. Chiến tranh kết thúc, miền Nam được giải phóng và đất nước bước vào thời kỳ thống nhất.

Điều đặc biệt là Bùi Quang Thận không phải một nhân vật chính trị hay một vị tướng nổi tiếng. Ông chỉ là một người lính xe tăng đã thực hiện nhiệm vụ của mình trong một ngày mà lịch sử dân tộc thay đổi. Nhưng chính vì thế, câu chuyện của ông trở nên gần gũi: lịch sử không chỉ được tạo nên bởi những người đứng trên bục phát biểu, mà còn bởi những người lính trực tiếp đưa bánh xe tiến về phía trước.

Sau ngày đất nước thống nhất, Bùi Quang Thận tiếp tục phục vụ trong quân đội rồi nghỉ hưu. Ông qua đời năm 2012. Chiếc xe tăng 843 sau này được lưu giữ tại Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam như một hiện vật gắn với thời khắc đặc biệt của lịch sử.

Năm 1975, Bùi Quang Thận mới 27 tuổi. Nếu sống trong thời bình, đó có thể là quãng thời gian một người trẻ đang bắt đầu xây dựng sự nghiệp và nghĩ về tương lai. Nhưng ông và nhiều đồng đội đã bước vào Sài Gòn sau nhiều năm chiến đấu, mang theo phía sau mình những đồng đội đã hy sinh trên những chặng đường trước đó.

Ngày nay, mỗi khi nhìn hình ảnh chiếc xe tăng tiến qua cổng Dinh Độc Lập, chúng ta thường chỉ nhìn thấy vài giây cuối cùng của một cuộc chiến. Nhưng để có khoảnh khắc ấy là hàng chục năm chiến tranh, là những đoàn quân hành quân qua Trường Sơn, là những người đã ngã xuống trên đường đi và là vô số gia đình đã trải qua những năm tháng chờ đợi.

Bởi vậy, câu chuyện về Bùi Quang Thận không chỉ là câu chuyện về một lá cờ trên nóc Dinh Độc Lập. Đó còn là câu chuyện về một người lính trẻ đã đi qua chiến tranh để chứng kiến ngày đất nước thống nhất.

Và với thế hệ sinh ra trong hòa bình, có lẽ điều đáng quý nhất khi nhìn lại ngày 30/4 không phải là chỉ nhớ một chiến thắng, mà là hiểu rằng phía sau khoảnh khắc đất nước thống nhất ấy là cả một chặng đường dài với rất nhiều con người đã dành tuổi trẻ của mình cho một ngày mà họ tin nhất định sẽ đến.