BÙI QUANG THẬN – NGƯỜI LÍNH MANG LÁ CỜ CHIẾN THẮNG LÊN NÓC DINH ĐỘC LẬP

BÙI QUANG THẬN – NGƯỜI LÍNH MANG LÁ CỜ CHIẾN THẮNG LÊN NÓC DINH ĐỘC LẬP

Ký sự chân dung lịch sử | Chiến dịch Hồ Chí Minh, tháng 4/1975

Trưa 30/4/1975, khi những chiếc xe tăng của Quân giải phóng tiến vào Dinh Độc Lập, Trung úy Bùi Quang Thận đã mang lá cờ lên nóc Dinh. Khoảnh khắc ấy trở thành một hình ảnh tiêu biểu của ngày kết thúc chiến tranh ở Việt Nam. Phía sau lá cờ là hành trình chiến đấu của người lính quê Thái Bình và của những đồng đội cùng tiến vào Sài Gòn trong Chiến dịch Hồ Chí Minh.

TỪ QUÊ LÚA ĐẾN ĐỘI HÌNH XE TĂNG

Bùi Quang Thận sinh năm 1948 tại Thụy Xuân, Thái Thụy, Thái Bình (địa danh theo tư liệu thời kỳ trước). Ông nhập ngũ năm 1966. Đến mùa Xuân năm 1975, ông là Trung úy, Đại đội trưởng Đại đội 4, Tiểu đoàn 1, Lữ đoàn Tăng thiết giáp 203, Quân đoàn 2.

Trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân 1975, đơn vị ông tham gia chiến đấu trên hành trình tiến về Sài Gòn. Ngày 29/4, Đại đội 4 tham gia đánh vào tuyến phòng thủ Nước Trong, góp phần mở đường cho lực lượng tiến công từ hướng Đông. Đến ngày 30/4, đội hình xe tăng của Lữ đoàn 203 tiến về Dinh Độc Lập.

Ảnh 1. Xe tăng T-54B số hiệu 843, hiện vật được trưng bày tại Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam

TRƯA 30/4: HAI CHIẾC XE TĂNG VÀ LÁ CỜ TRÊN NÓC DINH

Xe tăng T-54B số hiệu 843 do Bùi Quang Thận làm trưởng xe đi đầu. Kíp xe gồm Thái Bá Minh, Nguyễn Văn Kỷ và Lữ Văn Hỏa. Theo tư liệu giới thiệu hiện vật của Báo Quân đội nhân dân, xe 843 húc vào cổng phụ Dinh Độc Lập rồi chết máy. Xe tăng T-59 số hiệu 390 do Vũ Đăng Toàn chỉ huy đi sau đã vượt lên, húc đổ cổng chính.

Sau khi lực lượng tiến vào Dinh, Bùi Quang Thận mang cờ lên nóc tòa nhà. Lá cờ của Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam được kéo lên, đánh dấu thời khắc lịch sử của ngày 30/4/1975. Nhiều tư liệu ghi mốc khoảng 11 giờ 30 phút; một số bài viết đưa mốc khác về thời điểm xe đến cổng Dinh. Vì vậy, bản thảo không đồng nhất giờ xe húc cổng với giờ kéo cờ.

Nhìn lại thời khắc ấy, không thể tách hình ảnh người cắm cờ khỏi những đồng đội trong hai kíp xe 843 và 390, lực lượng bộ binh cùng tiến vào Dinh và toàn bộ chiến dịch. Mỗi vị trí chiến đấu là một phần của nỗ lực tập thể đã đưa cuộc chiến đến hồi kết.

Ảnh 2. Ảnh tư liệu xe tăng 843 gắn với sự kiện Dinh Độc Lập.

MỘT CUỘC ĐỜI TIẾP NỐI SAU CHIẾN TRANH

Sau năm 1975, Bùi Quang Thận tiếp tục phục vụ trong quân đội, đảm nhiệm các cương vị chỉ huy của lực lượng tăng thiết giáp. Ông mang quân hàm Đại tá trước khi nghỉ hưu năm 2000, trở về quê hương. Ông qua đời ngày 24/6/2012.

Trong những lần gặp gỡ đồng đội và giao lưu với thế hệ trẻ, ký ức của những người lính từng tiến vào Dinh Độc Lập tiếp tục được nhắc lại. Các câu chuyện ấy giúp lịch sử hiện lên không chỉ qua những mốc thời gian, mà còn qua con người thật, hành động thật và những kỷ vật còn được lưu giữ.

Ảnh 3. Ảnh Đại tá Bùi Quang Thận giao lưu với thế hệ trẻ

GIỮ GÌN KÝ ỨC, TRÂN TRỌNG HÒA BÌNH

Nhiều thập kỷ đã trôi qua kể từ ngày 30/4/1975. Những chiếc xe tăng lịch sử nay được gìn giữ như hiện vật, còn tên tuổi Bùi Quang Thận gắn với lá cờ được kéo lên trên nóc Dinh Độc Lập. Nhắc lại câu chuyện của ông là nhắc đến một con người cụ thể trong sự kiện lớn của dân tộc, đồng thời ghi nhớ công sức và sự hy sinh của biết bao người đã đi qua chiến tranh.

Đối với thế hệ hôm nay, giá trị của câu chuyện không nằm ở những lời ca ngợi dài dòng. Chính sự thật lịch sử – về một kíp xe, một cánh cổng, một lá cờ và một thời khắc – đã đủ để nhắc chúng ta trân trọng hòa bình, gìn giữ tư liệu và kể lại quá khứ với tinh thần trách nhiệm.