Bùi Quang Thận – Người lính xe tăng và khoảnh khắc lá cờ tung bay giữa mùa Xuân 1975

Lá cờ trên nóc Dinh Độc Lập

Trong những ngày cuối tháng 4 năm 1975, chiến trường miền Nam bước vào những ngày quyết định. Sau những thắng lợi liên tiếp của quân và dân ta, các lực lượng tiến công từ nhiều hướng cùng hướng về Sài Gòn. Ngày 30/4/1975, Chiến dịch Hồ Chí Minh bước vào thời khắc cuối cùng.

Giữa đội hình ấy có một người lính quê Thái Bình: Bùi Quang Thận.

Ông sinh ngày 10/10/1948, tại Thụy Xuân, Thái Thụy, Thái Bình. Tháng 11/1966, ông nhập ngũ và sau đó trở thành một trong những cán bộ thuộc thế hệ đầu của Lữ đoàn Xe tăng 203. Trong quá trình công tác, ông lần lượt đảm nhiệm nhiều cương vị, từ trưởng xe, trung đội phó, trung đội trưởng, đại đội trưởng đến tiểu đoàn trưởng, phó lữ đoàn trưởng và lữ đoàn trưởng.

Mùa Xuân năm 1975, Bùi Quang Thận giữ cương vị Đại đội trưởng Đại đội xe tăng 4. Đơn vị của ông được giao tham gia đội hình thọc sâu của Quân đoàn 2, tiến về Sài Gòn trong Chiến dịch Hồ Chí Minh.

Ngày 30/4, từ nhiều hướng, các lực lượng của Quân đội nhân dân Việt Nam đồng loạt tiến vào Sài Gòn. Theo tư liệu của Bảo tàng Lịch sử Quốc gia, lúc 10 giờ 45 phút, xe tăng 843, do Trung úy Bùi Quang Thận – Đại đội trưởng Đại đội 4 – chỉ huy, cùng xe tăng 390 và Trung đoàn 66 tiến đánh Dinh Độc Lập.

Những chiếc xe tăng mang trên mình dấu vết của một chặng đường dài tiến về Sài Gòn. Phía trước là mục tiêu cuối cùng của chiến dịch. Đội hình xe tăng 843 tiến vào khu vực Dinh Độc Lập trong thời khắc mà cuộc chiến đã đi đến hồi kết.

Và rồi, một hình ảnh đã trở thành biểu tượng của ngày 30/4/1975.

Bùi Quang Thận xông lên cắm lá cờ chiến thắng trên nóc phủ Tổng thống lúc 11 giờ 30 phút. Theo Báo Quân đội nhân dân, hành động ấy báo hiệu Chiến dịch Hồ Chí Minh thắng lợi, miền Nam hoàn toàn giải phóng.

Cũng trong thời khắc ấy, chính quyền Sài Gòn tuyên bố đầu hàng không điều kiện. Bảo tàng Lịch sử Quốc gia ghi nhận việc các lực lượng tiến vào Dinh Độc Lập, bắt sống toàn bộ chính quyền Sài Gòn và buộc Tổng thống Dương Văn Minh tuyên bố đầu hàng không điều kiện.

Từ một người lính quê Thái Bình nhập ngũ khi tuổi đời còn rất trẻ, Bùi Quang Thận đã có mặt trong một thời khắc đặc biệt của lịch sử dân tộc. Chiếc xe tăng 843 mà ông chỉ huy cũng trở thành một hiện vật lịch sử đặc biệt; xe tăng T54B số hiệu 843 được công nhận là Bảo vật quốc gia, gắn với Chiến dịch Hồ Chí Minh và sự kiện tiến vào Dinh Độc Lập trưa 30/4/1975.

Năm tháng đã lùi xa. Chiến tranh đã kết thúc, những đoàn quân năm nào đã trở về với cuộc sống đời thường. Nhưng hình ảnh chiếc xe tăng tiến vào Dinh Độc Lập và lá cờ chiến thắng tung bay trên nóc tòa nhà vào trưa 30/4/1975 vẫn được lưu giữ như một biểu tượng của Đại thắng mùa Xuân 1975.

Trong dòng chảy của lịch sử ấy, Bùi Quang Thận không chỉ được nhớ đến với tư cách người chỉ huy xe tăng 843. Tên tuổi ông còn gắn với một khoảnh khắc mà cả dân tộc đã chờ đợi qua nhiều năm tháng chiến tranh: lá cờ chiến thắng tung bay trên nóc Dinh Độc Lập, báo hiệu miền Nam hoàn toàn giải phóng, đất nước đi đến ngày thống nhất.

Đó là một khoảnh khắc của mùa Xuân 1975, nhưng cũng là một dấu son của thời hoa lửa – nơi những người lính trẻ đã đi qua chiến tranh và để lại phía sau mình những trang sử mà các thế hệ sau vẫn còn nhắc nhớ.