BÙI THỊ CÚC – ĐÓA HOA GIỮA VÙNG ĐỊCH TẠM CHIẾM

BÙI THỊ CÚC – ĐÓA HOA GIỮA VÙNG ĐỊCH TẠM CHIẾM

Nguồn truyện: Các tư liệu về Anh hùng LLVT nhân dân Bùi Thị Cúc, trong đó có các bài viết nhân chứng và tư liệu lịch sử về nữ cán bộ công an hoạt động trong vùng địch tạm chiếm.

Năm 1947, Hưng Yên là một vùng đất mà chiến tranh đã len vào từng làng quê.

Ban ngày, những con đường có thể có lính địch đi qua.

Ban đêm, những cán bộ cách mạng phải tìm cách liên lạc, truyền tin và xây dựng cơ sở.

Trong hoàn cảnh ấy, một cô gái trẻ tên Trần Thị Lan bắt đầu bước vào cuộc chiến.

Sau này, bà được biết đến với tên Bùi Thị Cúc.

Bà sinh năm 1930 tại làng Vân Mạc, huyện Ân Thi, Hưng Yên. Sau Cách mạng Tháng Tám, bà tham gia các hoạt động đoàn thể tại địa phương. Năm 1947, bà được kết nạp vào Đảng và làm cán sự Hội Phụ nữ huyện Ân Thi. Từ công tác vận động quần chúng, bà dần bước vào hoạt động bí mật trong vùng địch kiểm soát.

Công việc của một cán bộ hoạt động trong vùng địch tạm chiếm không giống một trận đánh ngoài chiến trường.

Không có chiến hào để trú ẩn.

Không có quân phục để nhận diện đồng đội.

Không có một ranh giới rõ ràng giữa nơi an toàn và nơi nguy hiểm.

Người cán bộ có thể bước ra khỏi nhà vào buổi sáng với tư cách một người dân bình thường, nhưng chỉ một sơ suất nhỏ cũng có thể khiến thân phận bị bại lộ.

Bùi Thị Cúc hoạt động trong hoàn cảnh ấy.

Bà làm công tác dân vận, địch vận và sau đó trở thành cán bộ công an cách mạng. Công việc đòi hỏi phải nắm tình hình, bảo vệ cơ sở và giữ bí mật cho những người đang hoạt động.

Đó là một cuộc chiến mà nhiều khi người chiến sĩ không được phép để người khác biết mình là ai.

Càng hoạt động lâu, nguy hiểm càng lớn.

Bởi vùng địch tạm chiếm luôn có mạng lưới kiểm soát, do thám và truy bắt.

Đến năm 1950, Bùi Thị Cúc bị bắt.

Từ đây, cuộc chiến của bà chuyển từ những con đường làng sang một nơi khác: nhà giam.

Địch muốn biết tổ chức cách mạng hoạt động ra sao.

Muốn biết ai là người liên lạc.

Muốn biết cơ sở ở đâu.

Muốn biết những người nào đang giúp đỡ cán bộ.

Nhưng nếu một người bị bắt khai ra đồng đội, rất nhiều người khác có thể bị bắt theo.

Bởi vậy, đối với người hoạt động bí mật, giữ được bí mật không chỉ là bảo vệ mình.

Đó là bảo vệ cả một mạng lưới.

Bùi Thị Cúc đã phải chịu những cuộc tra tấn để buộc khai báo. Các tư liệu về bà ghi nhận rằng bà nhận phần trách nhiệm về mình nhằm bảo vệ cán bộ và cơ sở cách mạng.

Một người phụ nữ trẻ đứng trước một lựa chọn nghiệt ngã.

Nói ra để giảm đau đớn cho mình, nhưng có thể khiến nhiều người khác bị bắt.

Hay im lặng và tiếp tục chịu đựng.

Bùi Thị Cúc đã chọn im lặng.

Ngày 15 tháng 5 năm 1950, bà bị kẻ thù sát hại.

Bà mới tròn 20 tuổi.

Hai mươi tuổi.

Đó là tuổi mà một con người mới chỉ bắt đầu bước vào cuộc đời trưởng thành.

Nhưng cuộc đời Bùi Thị Cúc đã bị chiến tranh cắt ngang.

Điều còn lại không chỉ là ngày bà hy sinh.

Đó là những việc bà đã làm trước ngày ấy.

Một cô gái trẻ tham gia công tác phụ nữ.

Rồi làm dân vận.

Rồi làm địch vận.

Rồi trở thành cán bộ công an cách mạng.

Từng bước, bà đi sâu hơn vào vùng nguy hiểm.

Mỗi bước đi đều có nghĩa là trách nhiệm lớn hơn.

Và cuối cùng, khi bị bắt, bà vẫn không để sự an toàn của bản thân đặt cao hơn sự an toàn của đồng đội.

Tên Bùi Thị Cúc về sau được nhắc lại trong nhiều tài liệu về lực lượng công an cách mạng. Câu chuyện của bà cũng trở thành một phần của lịch sử địa phương Hưng Yên và lịch sử lực lượng Công an nhân dân.

Điều làm câu chuyện ấy có sức lay động không phải ở những lời ca ngợi quá lớn.

Mà ở tuổi đời rất trẻ của người đã hy sinh.

Hai mươi tuổi.

Một cuộc đời chưa kịp đi qua những điều bình thường nhất.

Chưa kịp có một gia đình riêng trọn vẹn.

Chưa kịp sống những năm tháng hòa bình.

Nhưng trong những năm tháng đất nước chưa có hòa bình, Bùi Thị Cúc đã lựa chọn đứng ở nơi mà trách nhiệm đòi hỏi.

Vì vậy, khi kể lại câu chuyện của bà, không nên chỉ nhớ đến một người phụ nữ bị bắt và hy sinh.

Hãy nhớ đến một cô gái đã trưởng thành trong chính thử thách của chiến tranh.

Một người hiểu rằng công việc của mình có thể rất âm thầm, không ai biết đến.

Một người hiểu rằng chỉ cần một lời khai sai hoặc một phút yếu lòng, những người khác có thể gặp nguy hiểm.

Và một người cuối cùng đã giữ bí mật ấy đến cùng.

Đó là cách một con người bình thường bước vào lịch sử.