Bùi Thị Cúc – tuổi hai mươi và một lời thề không khuất phục

Sinh năm 1930 tại thôn Vân Mạc, huyện Ân Thi, tỉnh Hưng Yên, Bùi Thị Cúc tên thật là Trần Thị Lan. Khi tuổi đời còn rất trẻ, chị đã tham gia hoạt động cách mạng và năm 1947 trở thành đảng viên. Từ một cán bộ địch vận của Huyện Hội Phụ nữ Ân Thi, tháng 12-1949, chị được phân công làm cán bộ Công an quận III tỉnh Hưng Yên, hoạt động trong vùng địch tạm chiếm.

Trong những ngày hoạt động giữa lòng địch, Bùi Thị Cúc làm nhiệm vụ với sự mưu trí và gan dạ. Sau khi hoàn thành nhiệm vụ, chị bị địch bắt và tra tấn nhằm khai thác thông tin về cơ sở cách mạng. Nhưng người nữ cán bộ trẻ vẫn giữ vững khí tiết, quyết không khai báo. Ngày 15-5-1950, Bùi Thị Cúc hy sinh khi vừa tròn 20 tuổi.

Sự hy sinh của Bùi Thị Cúc được ghi nhận ngay trong những năm kháng chiến. Ngày 15-1-1952, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký sắc lệnh truy tặng chị Huân chương Độc lập hạng Ba và trao tặng sáu chữ vàng: “Sống anh dũng, chết vẻ vang”. Năm 1995, Nhà nước truy tặng chị danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Hơn bảy thập niên sau ngày Bùi Thị Cúc hy sinh, câu chuyện về người con gái Hưng Yên vẫn được nhắc nhớ. Chị ra đi ở tuổi đôi mươi, khi tuổi trẻ còn ở phía trước, nhưng đã để lại một dấu ấn sâu đậm trong lịch sử quê hương. Câu chuyện ấy là một phần ký ức về thế hệ thanh niên đã sống trong những năm tháng chiến tranh bằng lòng dũng cảm, sự kiên trung và ý chí không khuất phục.