Bùi Tiến Hợp – Người lái xe thiết giáp lao thẳng vào đội hình địch
Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, có những chiến công được làm nên không chỉ bởi hỏa lực của vũ khí mà còn bởi sự gan dạ và quyết đoán của người lính trong những thời khắc sinh tử. Bùi Tiến Hợp là một người như thế. Từ một chàng trai quê Vĩnh Phúc mới 17 tuổi tình nguyện nhập ngũ, ông trở thành người lái xe thiết giáp từng bị thương vẫn nhấn ga lao thẳng vào xe địch, góp phần mở đường cho quân ta tiến vào giải phóng Tam Kỳ. Với những chiến công đặc biệt xuất sắc, ông được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Chàng trai 17 tuổi lên đường ra trận
Bùi Tiến Hợp sinh trưởng tại xã Thượng Trưng, huyện Vĩnh Tường, tỉnh Vĩnh Phúc. Gia đình ông có truyền thống cách mạng; cha ông từng bị thực dân Pháp bắt, tra tấn và hy sinh trong nhà tù của địch.
Năm 1971, khi mới 17 tuổi, Bùi Tiến Hợp tình nguyện lên đường nhập ngũ. Ông được bổ sung vào lực lượng Tăng – Thiết giáp, rồi được đưa vào chiến trường miền Nam chiến đấu.
Tuổi đời còn rất trẻ nhưng môi trường chiến đấu nhanh chóng tôi luyện người lính quê Vĩnh Phúc. Những chiếc xe thiết giáp trở thành người bạn đồng hành của ông trên những cung đường đầy bom đạn.
Không chỉ đơn thuần làm nhiệm vụ điều khiển phương tiện, người lái xe thiết giáp phải đưa cả kíp chiến đấu vượt qua những trận địa nguy hiểm, cơ động dưới hỏa lực của đối phương và sẵn sàng xử trí tình huống trong từng giây phút.
Trận đánh đầu tiên và bản lĩnh của người lính trẻ
Tháng 1/1973, trong trận đánh chiếm ngã ba Đồng Tranh (Phú Bình), chiếc xe đi đầu của ta bất ngờ bị hỏa lực chống tăng của địch bắn trúng và bốc cháy.
Trong tình thế nguy hiểm, Bùi Tiến Hợp điều khiển chiếc xe 056 vượt lên, trực tiếp tiêu diệt hỏa điểm của đối phương, tạo điều kiện để bộ binh và xe tăng ta tiếp tục xuất kích giành thắng lợi.
Đó là một trong những trận đánh để lại dấu ấn về sự táo bạo của người lái xe trẻ. Trên chiến trường, chỉ một khoảnh khắc chần chừ cũng có thể khiến đội hình bị chặn đứng. Bùi Tiến Hợp đã lựa chọn tiến lên.
Những kinh nghiệm từ các trận đánh ấy sau này trở thành hành trang để ông bước vào những trận chiến ác liệt hơn.
Bị thương vẫn nhấn ga lao thẳng vào xe địch
Ngày 24/3/1975, trong cuộc tiến công mở màn Chiến dịch Xuân – Hè của Quân khu 5, Bùi Tiến Hợp cùng đồng đội nhận nhiệm vụ tiến công theo hướng vu hồi từ phía nam vào thị xã Tam Kỳ, Quảng Nam.
Trên chiếc xe thiết giáp 056, Bùi Tiến Hợp làm lái xe; đồng chí Nguyễn Quốc Vinh là trưởng xe và Đào Văn Minh là pháo thủ. Khi đội hình tiến qua cầu Tam Kỳ, hỏa lực địch từ nhiều hướng lập tức dội xuống.
Trận chiến diễn ra vô cùng quyết liệt.
Pháo thủ Đào Văn Minh hy sinh. Bùi Tiến Hợp cũng bị thương.
Nhưng thay vì dừng lại, người lái xe vẫn giữ bình tĩnh, nhấn ga cho xe tăng tốc, lao thẳng vào một chiếc xe thiết giáp của địch.
Cú húc mạnh khiến chiếc xe đối phương văng xuống vệ đường. Bốn binh lính địch từ trong xe hoảng hốt bước ra đầu hàng.
Đó là chiếc thiết giáp đầu tiên mà đơn vị của ông bắt sống trên chiến trường Khu 5. Chưa dừng lại, Bùi Tiến Hợp tiếp tục điều khiển xe 056 dùng xích sắt đè bẹp hai xe Jeep, húc đổ nhiều xe GMC, mở đường cho lực lượng ta tiến vào giải phóng Tam Kỳ.
Chiến công ấy thể hiện rõ phẩm chất của người lính Tăng – Thiết giáp: đã ra trận là tiến công, đã nhận nhiệm vụ là quyết tâm hoàn thành.
Từ Tam Kỳ đến ngày toàn thắng
Sau những trận chiến trên chiến trường miền Trung, Bùi Tiến Hợp tiếp tục cùng đơn vị tham gia các chiến dịch giải phóng những địa bàn quan trọng ở Khu 5.
Đến Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử, ông có mặt trong đội hình quân chủ lực tiến về Sài Gòn. Những người lính xe tăng, thiết giáp ngày ấy tiến về phía trước với khí thế thần tốc, góp phần tạo nên thắng lợi cuối cùng của cuộc kháng chiến.
Nhưng chiến tranh cũng để lại trong ông những ký ức không thể nào quên, đặc biệt là sự hy sinh của những người đồng đội đã cùng ông chiến đấu.
Một trong số đó là Đào Văn Minh, người pháo thủ đã hy sinh trong trận đánh ở Tam Kỳ.
Sau chiến tranh, Bùi Tiến Hợp vẫn không quên người đồng đội năm xưa.
Hơn 20 năm đi tìm người bạn chiến đấu
Sau ngày đất nước thống nhất, Bùi Tiến Hợp rời quân ngũ khi tuổi đời còn rất trẻ. Ông trải qua nhiều công việc khác nhau rồi đi lao động ở nước ngoài, sau đó trở về lập nghiệp.
Nhưng trong lòng ông vẫn đau đáu một điều: người bạn chiến đấu Đào Văn Minh đã nằm lại ở đâu?
Năm 1999, ông tìm về quê của liệt sĩ Đào Văn Minh, kể lại câu chuyện về sự hy sinh của người đồng đội và để lại địa chỉ, nhắn gia đình rằng khi nào đi tìm mộ hãy báo để ông cùng đi.
Sau đó, ông nhiều lần trở lại Quảng Nam tìm kiếm nhưng chưa có kết quả.
Mãi đến năm 2012, sau khi có thêm thông tin về một phần mộ tại Nghĩa trang liệt sĩ xã Tam Xuân, Bùi Tiến Hợp cùng gia đình liệt sĩ tiến hành các thủ tục xác minh.
Mẫu sinh phẩm được gửi đi giám định ADN.
Kết quả cho thấy mẫu hài cốt hoàn toàn phù hợp với thân nhân liệt sĩ Đào Văn Minh.
Ngày 22/7/2012, Bùi Tiến Hợp cùng gia đình người đồng đội lên đường về Tam Xuân, đưa hài cốt Đào Văn Minh trở về quê nhà.
Hành trình ấy kéo dài hơn 30 năm kể từ ngày người bạn chiến đấu hy sinh.
Đối với ông, đó có lẽ là một trong những việc quan trọng nhất mà một người lính có thể làm cho đồng đội của mình.
Chiếc Huân chương tìm chủ sau gần một phần tư thế kỷ
Một câu chuyện khác gắn với cuộc đời người lính Bùi Tiến Hợp là chiếc Huân chương Chiến công giải phóng hạng Nhất.
Sau những chiến công trên chiến trường, ông được đề nghị khen thưởng. Quyết định trao tặng huân chương được ký ngày 15/10/1975. Tuy nhiên, do quá trình công tác thay đổi, ông chuyển về Binh chủng Tăng – Thiết giáp rồi xuất ngũ nên chiếc huân chương bị thất lạc. Mãi 24 năm sau, chiếc huân chương mới tìm được người chủ thực sự.
Câu chuyện ấy phần nào cho thấy sự giản dị của người lính sau chiến tranh. Những phần thưởng dù cao quý vẫn không phải điều ông nhắc đến nhiều nhất. Điều ông luôn nhớ là những trận đánh và những người đồng đội đã cùng mình đi qua chiến tranh.
Từ người lính trở thành người lập nghiệp
Rời quân ngũ khi mới 21 tuổi, Bùi Tiến Hợp bước vào cuộc sống đời thường với hành trang gần như chỉ là những năm tháng chiến đấu.
Ông từng làm nhiều nghề, sau đó có thời gian lao động ở nước ngoài. Trở về, ông bắt đầu gây dựng sự nghiệp từ những nguồn vốn ít ỏi.
Ông tìm hiểu nghề thủ công mỹ nghệ, rồi thành lập Công ty TNHH Hợp Long, hoạt động trong lĩnh vực sơn mài, trang trí nội thất, thủ công mỹ nghệ, chạm khảm... Cơ sở sản xuất sau đó phát triển, mở rộng đến Khu công nghiệp An Khánh, tạo việc làm cho hàng trăm lao động.
Từ người lính chỉ quen với vô lăng xe thiết giáp giữa chiến trường, Bùi Tiến Hợp tiếp tục chứng minh bản lĩnh của mình trên một “mặt trận” khác – mặt trận lao động và xây dựng cuộc sống sau chiến tranh.
Người lính năm xưa vẫn nặng nghĩa với đồng đội
Dù trở thành một doanh nhân, Bùi Tiến Hợp vẫn giữ những thói quen và tình cảm của người lính.
Hằng năm, ông vẫn tham gia các cuộc gặp mặt bạn chiến đấu. Những người từng cùng ông đi qua chiến tranh vẫn là những người bạn đặc biệt trong cuộc đời.
Có lẽ chính những năm tháng sống chết bên nhau đã tạo nên thứ tình cảm không dễ gì phai nhạt theo thời gian.
Với Bùi Tiến Hợp, chiến tranh đã kết thúc từ lâu, nhưng nghĩa tình đồng đội thì chưa bao giờ kết thúc.
Người lái xe thiết giáp và những trang sử không thể quên
Ngày 30/10/2013, Bùi Tiến Hợp được Nhà nước tuyên dương danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân vì những thành tích đặc biệt xuất sắc trong kháng chiến chống Mỹ. Trước đó, ông đã được trao Huân chương Chiến công hạng Nhất.
Nhìn lại cuộc đời Bùi Tiến Hợp, có thể thấy một hành trình đặc biệt: từ chàng trai 17 tuổi rời quê hương nhập ngũ, đến người lính lái xe thiết giáp giữa chiến trường, rồi trở thành một cựu chiến binh dành nhiều năm tìm lại hài cốt đồng đội và một người làm kinh tế sau ngày đất nước hòa bình.
Chiến công ngày 24/3/1975 ở Tam Kỳ vẫn là một dấu son trong cuộc đời ông. Giữa làn đạn của đối phương, một người lính đã bị thương nhưng vẫn nhấn ga, dùng chính chiếc xe của mình lao thẳng vào xe địch, mở đường cho đồng đội tiến lên.
Nhưng có lẽ điều làm nên vẻ đẹp trọn vẹn của người lính ấy không chỉ nằm ở khoảnh khắc chiến đấu.
Đó còn là hơn 30 năm không quên người bạn đã hy sinh, là hành trình tìm kiếm và đưa hài cốt đồng đội trở về quê hương, là việc vẫn giữ trọn tình cảm với những người từng cùng mình sống chết giữa chiến trường.
Bùi Tiến Hợp – người lái xe thiết giáp Anh hùng – đã đi qua chiến tranh bằng lòng dũng cảm, đi qua hòa bình bằng nghĩa tình. Và câu chuyện của ông nhắc nhớ rằng, phía sau mỗi chiến công của chiến tranh luôn có những con người bình dị đã sống, chiến đấu và hy sinh bằng tất cả tuổi trẻ của mình.
