Bước Chân Áo Vải Của Vị Phật Hoàng Nơi Trần Thế
Vị hoàng đế dép lốp, áo vải và bài học cứu độ chúng sinh từ những điều giản dị... Từ bỏ đỉnh cao quyền lực khi đất nước đang thanh bình thịnh trị để lên núi tu hành, Trần Nhân Tông đã làm một điều độc nhất vô nhị trong lịch sử. Nhưng ông không lên núi để trốn tránh cuộc đời hay tìm sự an nhàn cho bản thân. Trở thành Đệ nhất Tổ của Thiền phái Trúc Lâm, hành trình "tu hành" của vị cựu hoàng Đại Việt lại chính là những bước chân vạn dặm lội bùn, lội suối để đi vào lòng nhân dân. Hãy cùng theo châ
Bước Chân Áo Vải Của Vị Phật Hoàng Nơi Trần Thế
Năm 1299, sau khi đã nhường ngôi cho con và sắp xếp vẹn toàn việc nước, cựu hoàng Trần Nhân Tông chính thức lên núi Yên Tử xuống tóc đi tu, lấy đạo hiệu là Điều ngự Giác hoàng.
Người đời bấy giờ ngỡ ngàng khi thấy vị hoàng đế từng thét ra lửa, từng khiến hàng vạn quân Nguyên Mông kinh hồn bạt vía, nay chỉ khoác trên mình bộ quần áo sồng nâu giản dị, chân đi dép cỏ, tay mang gậy trúc, ngày ngày thiền định bên am vắng. Nhưng am thiền Yên Tử không giữ chân ông được lâu. Với triết lý "Cư trần lạc đạo" (Sống giữa cõi trần mà vui với đạo), Trần Nhân Tông hiểu rằng đạo Phật không nằm ở việc gõ mõ tụng kinh trên đỉnh núi cao, mà phải đi vào đời sống để cứu khổ cho muôn dân.
Ông bắt đầu những chuyến đi bộ vạn dặm dọc theo chiều dài đất nước. Vị cựu hoàng không dùng kiệu hoa, không có cấm vệ quân theo hầu, ông hòa mình vào dòng người nghèo khổ, đi đến những vùng làng quê hẻo lánh, những nơi còn chịu ảnh hưởng của hủ tục và đói nghèo.
Có lần, ông đi qua một ngôi làng nhỏ ở vùng duyên hải. Nơi đây vừa trải qua một trận thiên tai, mùa màng thất bát, người dân đói khổ, bệnh tật triền miên. Đáng buồn hơn, vì mê muội, dân làng nghe theo lời một gã thầy cúng gian manh, gom góp những đồng tiền ít ỏi cuối cùng để làm lễ tế thần hoàng, mong tai qua nạn khỏi.
Biết chuyện, Trần Nhân Tông không dùng quyền lực của một cựu hoàng để ra lệnh bắt giam gã thầy cúng, cũng không dùng những giáo lý thâm sâu để trách mắng người dân. Ông lặng lẽ bước vào giữa ngôi làng, cùng các đệ tử xắn tay áo giúp người dân dọn dẹp nhà cửa, tìm nguồn nước sạch và bốc thuốc chữa bệnh cho những người đang nằm liệt giường.
Buổi tối, ông tập hợp dân làng lại dưới bóng một cây đa lớn. Không ngồi trên bục cao, vị Phật hoàng ngồi bệt xuống đất cùng bà con. Ông dùng những lời lẽ mộc mạc, dễ hiểu nhất để giảng giải:
"Thần Phật ở tại tâm ta, thương người như thể thương thân chính là đạo Phật. Thần linh không ăn lễ vật của những người đang đói khổ, cũng không bắt các ngươi phải nhịn ăn để cúng tế. Muốn hết bệnh tật, các ngươi phải giữ sạch nguồn nước, ăn chín uống sôi. Muốn hết nghèo đói, phải chăm chỉ cày cấy, giúp đỡ lẫn nhau lúc hoạn nạn."
Nhìn ánh mắt ấm áp, nghe giọng nói từ bi và chứng kiến những việc làm nghĩa tình của vị tu sĩ áo vải, dân làng bừng tỉnh. Họ nhận ra gã thầy cúng kia chỉ là kẻ lừa đảo. Người dân đồng lòng dẹp bỏ các hủ tục miếu thần hoang đường, bảo nhau làm theo những lời dặn dò thực tế của ông. Ngôi làng nhỏ từ đó dần phục hồi, cuộc sống ấm no trở lại.
Trần Nhân Tông cứ đi như thế, từ làng này sang bản khác. Ông khuyên người dân bãi bỏ các dâm miếu (nơi thờ cúng nhảm nhí), dạy họ thực hành "Thập thiện" (mười điều thiện) và đặc biệt là lan tỏa tinh thần tự lực, tự cường.
Lời kết: Hành trình tu hành của Phật hoàng Trần Nhân Tông là minh chứng sống động nhất cho tinh thần Phật giáo nhập thế Việt Nam. Khi đất nước có giặc, ông mặc chiến bào cầm gươm ra trận để bảo vệ giang sơn. Khi đất nước thanh bình, ông mặc áo sồng đi vào ngõ tối để cứu vớt những cuộc đời lầm than.
Ông đã chứng minh một chân lý trường tồn: Vĩ đại nhất không phải là ngồi trên ngai vàng cao sang để thiên hạ sùng bái, mà là biết bước xuống vũng bùn để nâng đỡ những kiếp người khốn khổ. Hào khí Đông A dưới bóng áo nâu của Phật hoàng Trần Nhân Tông đã hóa thành dòng chảy nhân văn sâu sắc, nuôi dưỡng linh hồn và sức mạnh của dân tộc suốt hàng trăm năm lịch sử.
