Bước chân đầu tiên vào con đường cách mạng

Sài Gòn những năm ấy vừa rực rỡ ánh đèn vừa chất chứa nhiều nỗi bất an. Dưới những hàng me xanh, người ta vẫn đi lại tấp nập, hàng quán vẫn mở đến khuya, nhưng trong lòng nhiều thanh niên trí thức, câu hỏi về tương lai đất nước ngày càng trở nên day dứt.

Nguyễn Thị Bình khi ấy còn là một cô giáo trẻ.

Ban ngày cô lên lớp, chấm bài, trò chuyện với học trò. Ban đêm, cô đọc sách, đọc báo và suy nghĩ rất lâu về những điều đang diễn ra quanh mình.

Từ nhỏ, cô đã được nuôi dưỡng bằng những câu chuyện yêu nước của gia đình. Tuổi học trò giúp cô hiểu thêm nỗi đau của một dân tộc mất độc lập. Nghề dạy học lại khiến cô càng gần hơn với cuộc sống của những người nghèo và những đứa trẻ thiếu cơ hội học tập.

Tất cả những điều ấy âm thầm dẫn cô đến một ngã rẽ của cuộc đời.

Một buổi chiều, sau giờ dạy, cô nhận được lời nhắn từ một người bạn cũ:

– Tối nay có buổi gặp mặt, nếu Bình muốn nghe chuyện về tương lai đất nước thì đến.

Câu nói ngắn gọn nhưng khiến cô suy nghĩ suốt cả buổi chiều.

Tối đến, cô bước vào một căn nhà nhỏ nằm sâu trong con hẻm yên tĩnh. Trong phòng chỉ có vài người trẻ tuổi. Họ nói chuyện rất nhỏ, nhưng ánh mắt ai cũng sáng lên khi nhắc đến độc lập, tự do và trách nhiệm của thanh niên.

Nguyễn Thị Bình lặng lẽ ngồi nghe.

Một người hỏi:

– Theo cô, người trí thức nên làm gì trong lúc này?

Cô hơi bất ngờ, rồi chậm rãi đáp:

– Không thể chỉ đứng nhìn và lo cho cuộc sống riêng của mình.

Căn phòng im lặng vài giây.

Người thanh niên gật đầu:

– Chúng tôi cũng nghĩ như vậy.

Cuộc trò chuyện kéo dài đến khuya. Không có những lời hô hào lớn tiếng. Chỉ là những suy nghĩ chân thành về đất nước và về con đường mà mỗi người phải tự lựa chọn.

Khi ra về, người bạn cũ đi bên cô trong con hẻm tối.

– Bình có sợ không?

Cô thành thật:

– Có.

– Vậy vì sao vẫn đến?

Cô nhìn lên bầu trời đêm rồi đáp:

– Vì mình không muốn sống mà mãi tự hỏi lẽ ra mình phải làm gì.

Câu trả lời ấy cũng là lời cô nói với chính mình.

Đêm hôm đó, cô ngồi rất lâu bên bàn học. Ngọn đèn dầu cháy lặng lẽ. Trước mặt cô là cuốn sổ tay đã theo mình từ những năm học trò.

Cô viết:

“Có những lúc im lặng cũng là một sự lựa chọn. Nhưng nếu đất nước cần, mình phải chọn đứng về phía nhân dân.”

Đó chưa phải một quyết định lớn lao trong mắt người khác.

Chỉ là bước chân đầu tiên.

Nhỏ bé nhưng không thể quay lại như trước.

Từ sau buổi gặp ấy, Nguyễn Thị Bình bắt đầu tham gia nhiều hoạt động yêu nước hơn. Cô giúp chuyển tài liệu, liên lạc giữa những người cùng chí hướng và tham gia các công việc tổ chức trong giới học sinh, giáo viên và thanh niên.

Mỗi việc đều đòi hỏi sự thận trọng.

Mỗi cuộc gặp đều có thể tiềm ẩn nguy hiểm.

Nhưng càng dấn thân, cô càng cảm thấy mình đang đi đúng con đường mà trái tim đã lựa chọn.

Một lần, mẹ nhìn con gái về muộn rồi hỏi:

– Con có mệt không?

Cô mỉm cười:

– Có mệt, nhưng lòng con thấy yên hơn trước.

Mẹ không hỏi thêm.

Bà chỉ lặng lẽ đặt chén nước xuống bàn.

Có lẽ người mẹ đã hiểu rằng con gái mình đang bước vào một con đường không còn chỉ thuộc về riêng gia đình nữa.

Nhiều năm sau, khi trở thành nhà hoạt động cách mạng rồi nhà ngoại giao nổi tiếng của Việt Nam, người ta thường nhớ đến Nguyễn Thị Bình trong những thời khắc lớn của lịch sử.

Nhưng mọi hành trình lớn đều bắt đầu từ một bước chân đầu tiên.

Với bà, bước chân ấy không phải giữa tiếng vỗ tay hay ánh hào quang.

Nó bắt đầu trong một căn phòng nhỏ, giữa những con người trẻ tuổi đang nói về tương lai đất nước bằng giọng nói rất khẽ.

Nó bắt đầu từ sự trăn trở của một cô giáo yêu học trò và yêu quê hương.

Và nó bắt đầu từ quyết định giản dị nhưng sâu sắc:

Không đứng ngoài vận mệnh của dân tộc mình.

Từ khoảnh khắc ấy, cuộc đời Nguyễn Thị Bình đã gắn với con đường cách mạng, với nhân dân và với khát vọng độc lập của đất nước.

Bước chân đầu tiên ấy có thể nhỏ bé.

Nhưng chính nó đã mở ra cả một cuộc đời cống hiến về sau.