Bước chân vào lửa đạn

Năm 1965, khi vừa tròn 20 tuổi, chàng thanh niên Nguyễn Phương Châm tạm biệt quê hương để tham gia đội thanh niên xung phong (TNXP) đặc biệt của T.Ư Đoàn mang tên Đội K53. Đây cũng là đội TNXP duy nhất của Đoàn thanh niên được cử vào làm nhiệm vụ ở chiến trường miền Nam.
Ngày 16.8, Đội K53 gồm 343 đoàn viên, thanh niên xuất phát từ Trường đoàn Cầu Giấy lên đường với nhiệm vụ làm công tác thanh vận ở khu giải phóng miền Tây Trị-Thiên. Ban đầu, ông và đồng đội làm giao liên, đưa đón thương binh từ chiến trường miền Nam ra miền Bắc và dẫn đường cho các đoàn cán bộ từ miền Bắc vào miền Nam. Đó là công việc đòi hỏi lòng dũng cảm, sự thông thuộc địa hình và tinh thần thép.

Ông Châm nhớ lại: "Lúc đó tôi vừa học xong, đang tham gia hợp tác xã ở địa phương thì được tuyển chọn. Chúng tôi là những thanh niên xung phong xuất sắc, được chọn vào lớp đầu tiên của T.Ư Đoàn để làm nhiệm vụ đặc biệt này".

Một trong những ký ức sâu đậm nhất của ông là những ngày tháng đóng quân tại Quảng Trị, trên trục đường 14. Ông kể thời gian đầu vô cùng gian khổ, chiến tranh ác liệt, việc vận chuyển lương thực từ miền Bắc vào rất khó khăn. "Thiếu lương thực, chúng tôi phải vào các bản làng của đồng bào dân tộc xin ngô về ăn. Phần nhiều là ăn rau môn thục, rau tàu bay, thiếu cả muối", ông nhớ lại.

Chính trong tình cảnh gian lao đó, tình quân dân càng thêm thắm thiết. Ông và đồng đội đã nhận được sự cưu mang, đùm bọc của đồng bào Vân Kiều, những người đã san sẻ từng củ khoai, hạt gạo, thậm chí cả những con lợn, con gà để bồi dưỡng cho bộ đội.

Kỷ niệm khiến ông day dứt nhất là trong một chuyến tải thương trên đường dây Bắc Sơn, đơn vị của ông đã bị trúng bom. Ông Châm nghẹn ngào kể lại: "Trong trận bom ấy, chúng tôi đã mất 3 người, 7 người bị thương, trong đó có cả TNXP và các anh em thương binh. Anh em thương binh đã bị thương rồi lại bị thương tiếp". Dù trong hoàn cảnh hiểm nghèo, những người lính trẻ vẫn không quản ngại hy sinh, băng bó, cứu chữa và đưa đồng đội về nơi an toàn.