Bước ngoặt của cuộc kháng chiến

Lịch sử dân tộc có những thời điểm mà chỉ một chiến thắng cũng có thể làm thay đổi vận mệnh của cả cuộc chiến. Với cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, nhiều cựu chiến binh thường gọi Chiến dịch Biên giới năm 1950 là một trong những bước ngoặt lớn nhất của cuộc kháng chiến.

Tôi từng hỏi một cựu chiến binh già:

— Vì sao các bác gọi đó là bước ngoặt?

Ông nhìn xa về phía những dãy núi rồi chậm rãi đáp:

— Vì từ đó chúng tôi không chỉ nghĩ đến việc giữ được mình nữa, mà bắt đầu tin rằng sẽ đánh thắng được địch.

Câu trả lời ấy khiến tôi nhớ mãi.

Trước năm 1950, cuộc kháng chiến trải qua vô vàn khó khăn. Bộ đội còn thiếu súng đạn, thuốc men và lương thực. Nhiều đơn vị phải hành quân bằng đôi chân trần trên những con đường rừng lầy lội.

Địch kiểm soát nhiều vị trí quan trọng và tìm mọi cách cô lập căn cứ Việt Bắc.

Một chiến sĩ trẻ thời ấy từng viết trong nhật ký:

"Chúng tôi tin vào thắng lợi, nhưng con đường đi đến thắng lợi vẫn còn rất xa."

Niềm tin có đó, nhưng phía trước vẫn là muôn vàn thử thách.

Rồi mùa thu năm 1950 đến.

Chiến dịch Biên giới được mở màn bằng trận đánh Đông Khê. Những ngày chiến đấu ác liệt diễn ra giữa núi rừng Cao Bằng.

Tiếng súng vang dội khắp các sườn núi.

Dân công nối nhau gùi gạo vượt dốc.

Liên lạc chạy ngày đêm mang mệnh lệnh.

Bộ đội chiến đấu bằng tất cả ý chí của mình.

Khi Đông Khê được giải phóng, nhiều người hiểu rằng đây không chỉ là một chiến thắng đơn thuần.

Một cánh cửa đang mở ra.

Người cựu chiến binh kể với tôi rằng sau chiến thắng, điều làm ông vui nhất không phải là chiến lợi phẩm thu được.

Đó là hình ảnh những đoàn tiếp tế bắt đầu đi qua con đường đã được khai thông.

Những bao gạo.

Những thùng thuốc.

Những hòm đạn.

Tất cả đang hướng về tiền tuyến.

Ông nói:

— Nhìn đoàn gùi hàng đi qua, chúng tôi biết cuộc kháng chiến đã có thêm sức mạnh.

Điều đặc biệt hơn nữa là từ sau chiến dịch, bộ đội chủ lực trưởng thành rất nhanh.

Những người lính từng chiến đấu ở Việt Bắc năm 1947 giờ đã dày dạn kinh nghiệm hơn.

Những cán bộ chỉ huy hiểu rõ hơn cách tổ chức chiến dịch lớn.

Những đơn vị phối hợp với nhau nhịp nhàng hơn.

Một chiến sĩ kể:

— Chúng tôi không còn cảm giác chỉ chống đỡ nữa. Chúng tôi bắt đầu học cách tiến công.

Đó chính là sự thay đổi quan trọng nhất.

Nhưng bước ngoặt ấy không chỉ diễn ra trong quân đội.

Nó còn diễn ra trong lòng nhân dân.

Tại các bản làng Việt Bắc, khi nghe tin chiến thắng, nhiều người dân thức trắng đêm vì vui mừng.

Các bà mẹ chuẩn bị thêm cơm nắm cho bộ đội.

Thanh niên hăng hái tham gia dân công.

Những người từng lo lắng nay vững tin hơn vào ngày thắng lợi.

Một cụ già người Tày nói:

— Nếu Đông Khê thắng được, rồi sẽ còn thắng nữa.

Niềm tin ấy lan từ bản này sang bản khác như ngọn lửa được truyền tay.

Tôi đặc biệt xúc động khi đọc những dòng hồi ký của các chiến sĩ tham gia chiến dịch.

Họ không nói nhiều về bản thân.

Điều họ nhắc đến nhiều nhất là đồng đội, là nhân dân, là những người đã hy sinh để mở con đường mới cho cuộc kháng chiến.

Bởi ai cũng hiểu rằng bước ngoặt nào cũng được tạo nên bằng mồ hôi, máu và sự hy sinh.

Nhiều năm sau, khi đất nước đã hòa bình, một cựu chiến binh trở lại Đông Khê.

Ông đứng rất lâu trên ngọn đồi từng diễn ra trận đánh năm xưa.

Xung quanh là màu xanh của cây cối và tiếng trẻ em nô đùa.

Ông khẽ nói:

— Chính từ nơi này, chúng tôi nhìn thấy tương lai rõ hơn.

Khi kể lại câu chuyện “Bước ngoặt của cuộc kháng chiến”, tôi hiểu rằng lịch sử không thay đổi trong một khoảnh khắc ngẫu nhiên.

Nó được tạo nên bởi hàng vạn con người bình dị: người lính nơi trận địa, cô dân công trên đường gùi gạo, người mẹ chờ tin con, người cán bộ thức trắng đêm bên tấm bản đồ.

Chiến dịch Biên giới năm 1950 đã mở ra một bước ngoặt lớn của cuộc kháng chiến chống Pháp. Từ đó, thế và lực của cách mạng ngày càng phát triển, đưa dân tộc tiến gần hơn tới những thắng lợi lớn lao sau này.

Và giữa những ngọn núi biên cương mùa thu năm ấy, một niềm tin mạnh mẽ đã được khẳng định:

Dân tộc Việt Nam không chỉ có thể đứng vững trước kẻ thù, mà nhất định sẽ đi tới thắng lợi cuối cùng.

Tôi thích phản hồi này hơn