Bước ngoặt đăng cơ năm 1278 gánh vác vận nước Đại Việt

Năm 1278, khi vừa tròn hai mươi tuổi, Trần Khâm được vua cha Trần Thánh Tông nhường ngôi, lấy hiệu là Trần Nhân Tông. Sự kiện này diễn ra trong bối cảnh nhà Nguyên ở phương Bắc ngày càng gây sức ép, đòi Đại Việt phải thần phục và cho mượn đường đánh xuống phía Nam. Đối với một vị vua trẻ, việc tiếp nhận ngai vàng không chỉ là vinh quang mà còn là gánh nặng của cả dân tộc.

Bước ngoặt lớn nhất trong giai đoạn này là sự chuyển biến từ vai trò học hỏi sang vai trò quyết đoán. Trần Nhân Tông vừa tiếp tục tôn kính Thái thượng hoàng, vừa từng bước khẳng định bản lĩnh của bậc quân vương. Ông chăm lo kiện toàn quân đội, cử các tướng tài trấn giữ biên cương, đồng thời khéo léo ứng xử ngoại giao để kéo dài thời gian chuẩn bị. Sự phối hợp ăn ý giữa hai cha con đã tạo nên thế vững chắc cho triều đình.

Trước nguy cơ chiến tranh, nhà vua chú trọng đoàn kết nội bộ triều đình và phát huy sức mạnh toàn dân. Ông lắng nghe ý kiến của các vương hầu và tướng lĩnh dày dạn kinh nghiệm, đặc biệt là Trần Hưng Đạo. Hội nghị Bình Than và sau này là hội nghị Diên Hồng đều có dấu ấn chỉ đạo của ông trong việc tập hợp lòng người. Tinh thần cả nước một lòng được nuôi dưỡng ngay từ những năm đầu trị vì.

Nhìn lại bước ngoặt đăng cơ năm 1278, có thể thấy Trần Nhân Tông đã trưởng thành nhanh chóng trong thử thách. Từ một hoàng tử nhân hậu, ông trở thành vị vua kiên định, biết lấy dân làm gốc và lấy hòa hiếu làm trọng nhưng không hề nhu nhược. Chính bản lĩnh sớm hình thành ấy đã giúp Đại Việt đứng vững trước hai cuộc xâm lăng quy mô lớn của quân Nguyên Mông vào các năm 1285 và 1287.