BƯỚC NGOẶT LỊCH SỬ: TỪ LÁN NÀ NƯA ĐẾN QUÂN LỆNH SỐ 1 - BỐI CẢNH VÀ THỜI CƠ TỔNG KHỞI NGHĨA THÁNG TÁM 1945

Ký sự: Thời cơ ngàn năm có một

Phần 1: Sự sụp đổ của Phát xít và bước chuẩn bị ở chiến khu Những ngày tháng 5 năm 1945, thế giới chứng kiến sự sụp đổ hoàn toàn của chủ nghĩa phát xít ở châu Âu. Ngày 9/5/1945, Tổng tư lệnh quân đội Đức ký văn bản đầu hàng không điều kiện trước Liên Xô và các nước Đồng minh. Cùng lúc đó, tại Việt Nam, làn sóng cách mạng đang bùng lên mạnh mẽ.

Trước đó, vào tháng 4/1945, Trung ương Đảng đã triệu tập Hội nghị Quân sự Cách mạng Bắc Kỳ, quyết định thống nhất các lực lượng vũ trang thành Việt Nam Giải phóng quân. Đến ngày 26/4/1945, Tổng bộ Việt Minh ra chỉ thị thành lập Ủy ban Dân tộc Giải phóng các cấp. Cao trào kháng Nhật cứu nước lan rộng khắp cả nước.

Đầu tháng 5/1945, từ Cao Bằng, Bác Hồ chuyển về Tuyên Quang, chọn Tân Trào làm căn cứ chỉ đạo cách mạng cả nước và chuẩn bị cho Đại hội Quốc dân.

Phần 2: Bí ẩn Lán Nà Nưa và quyết tâm đổi lấy độc lập Tọa lạc giữa rừng núi thiêng nước độc, Lán Nà Nưa trở thành đại bản doanh chỉ đạo cách mạng của Lãnh tụ Hồ Chí Minh. Trong điều kiện sống vô cùng thiếu thốn và gian khổ, Bác Hồ bị lâm bệnh nặng, nhiều lúc lâm vào hôn mê.

Trong cơn bạo bệnh tưởng chừng không qua khỏi, Bác Hồ vẫn giữ được sự sáng suốt phi thường. Nhận định thời cơ cách mạng đã đến rất gần, Bác kiên quyết dặn dò đồng chí Võ Nguyên Giáp:

“Lúc này thời cơ thuận lợi đã tới, dù hi sinh tới đâu, dù phải đốt cháy cả dãy Trường Sơn cũng phải cương quyết giành cho được độc lập!”

Giữa lúc bệnh tình nguy kịch, một cụ lang người Tày đã vào rừng đào rễ cây thuốc dại, đem đốt cháy rồi hòa vào cháo loãng cho Bác uống. Nhờ bài thuốc dân gian kỳ diệu ấy, Bác dần hồi phục. Sau khi cách mạng thành công, nhiều người đã cống cống đi tìm cụ lang năm xưa để tri ân, nhưng thông tin về cụ vẫn là một ẩn số chưa có lời giải của lịch sử.

Phần 3: Nhật Hoàng đầu hàng và Lệnh Tổng khởi nghĩa Ngày 14/8/1945, Nhật Hoàng tuyên bố đầu hàng Đồng minh không điều kiện, Chiến tranh thế giới thứ hai chính thức kết thúc. Thời cơ “ngàn năm có một” cho các dân tộc bị áp bức tại Đông Nam Á bùng lên.

Theo thỏa thuận của các nước Đồng minh, sau khi Nhật đầu hàng, quân đội Anh và Tưởng Giới Thạch sẽ tiến vào Đông Dương để giải giáp quân Nhật. Đứng trước tình thế khẩn cấp “một mất một còn”, ngày 13/8/1945, Trung ương Đảng và Tổng bộ Việt Minh tức tốc thành lập Ủy ban Khởi nghĩa Toàn quốc do Tổng Bí thư Trường Chinh trực tiếp phụ trách, cùng các đồng chí Võ Nguyên Giáp, Lê Thanh Nghị, Trần Đăng Ninh, Chu Văn Tấn.

Đúng 23 giờ ngày 13/8/1945, Ủy ban Khởi nghĩa ra Quân lệnh số 1, chính thức phát lệnh Tổng khởi nghĩa trên toàn quốc:

“Hỡi các tướng sĩ và đội viên Quân giải phóng Việt Nam! Dưới mệnh lệnh của Ủy ban khởi nghĩa, các bạn hãy tập trung lực lượng, kịp đánh vào các đô thị và trọng trấn của quân địch... Đạp qua muôn trùng trở lực, các bạn hãy kiên quyết tiến!”

Mệnh lệnh lịch sử đã phát ra, mở đầu cho cuộc Tổng khởi nghĩa Tháng Tám vĩ đại, đập tan ách đô hộ hàng thập kỷ, khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.