BƯỚC NGOẶT VƯƠN RA BIỂN LỚN – THỦ PHỦ TÔM GIỐNG HÒA THẠNH VÀ DẤU ẤN CHỦ TỊCH QUỐC HỘI NÔNG ĐỨC MẠNH (1996 – 2000) DƯỚI GÓC NHÌN ĐỒNG CHÍ TRẦN THANH SƠN
Trong tâm khảm của người cán bộ cách mạng Trần Thanh Sơn, đi qua những năm tháng tuổi trẻ súng đạn khói lửa, từng quen với màu xanh ngắt của những cánh đồng lúa hai vụ ven sông Dinh, giàn nho trĩu quả ở Phước Dân hay bóng tháp PôRôMê trầm mặc, tôi chưa bao giờ hình dung được rằng: dải cát trắng hoang vu, bạc màu gió rát ở vùng biển An Hải lại có ngày trở thành "mỏ vàng" thủy sản của cả nước.
Trước năm 1996, khu vực Hòa Thạnh (xã An Hải) chỉ là vùng cồn cát hoang vắng, quanh năm chịu cảnh gió cát mịt mù. Đời sống bà con ngư dân nghèo khó, chủ yếu đi thúng lộng bắt cá gần bờ hoặc làm vài sào hành tỏi bấp bênh theo nước trời.
Thế nhưng, chính cái nắng gắt, lượng mưa ít và đặc biệt là độ mặn nước biển ven bờ rất cao, nguồn nước biển trong vắt không bị phù sa bồi lắng lại là "thiên thời, địa lợi" độc nhất vô nhị. Nắm bắt được quy luật ấy, Nghị quyết Đảng bộ huyện giai đoạn 1996 – 2000 đã táo bạo mở hướng: Đưa thủy sản nước lợ và công nghệ tôm giống thành ngành kinh tế mũi nhọn, biến cồn cát cằn cỗi thành trung tâm sản xuất giống thủy sản quốc gia.
1. Hòa Thạnh (An Hải): Từ dải cát trắng thành "Thủ phủ tôm giống"
Chủ trương phát triển thủy sản của huyện đã mở đường cho các dòng vốn tư nhân, các kỹ sư thủy sản và những người nông dân dám nghĩ dám làm đổ về Hòa Thạnh lập nghiệp:
Quy mô bứt phá 80 trại giống:
Chỉ trong vòng 5 năm (1996 – 2000), trên những đồi cát mênh mông xã An Hải, hệ thống 80 trại sản xuất tôm giống hiện đại với mái che kiên cố, bể ươm compozit, hệ thống lọc nước cơ học và sục khí oxy hoạt động ngày đêm đã mọc lên san sát.
Huyện đã tạo mọi điều kiện về thủ tục đất đai mặt nước, phối hợp với ngành điện kéo đường dây trung thế ra tận bờ biển, đưa khoa học công nghệ vào khâu thuần hóa tôm bố mẹ và nuôi dưỡng ấu trùng bằng tảo tươi.
Cán mốc 450 triệu con giống P15:
Đến năm 2000, các trại giống tại Hòa Thạnh đã sản xuất và cung ứng ra thị trường tới 450 triệu con tôm giống P15 (postlarvae 15).
Tôm giống Ninh Phước nổi tiếng khắp cả nước nhờ sức đề kháng cao, lớn nhanh, sạch bệnh; từng chuyến xe lạnh ngày đêm nối đuôi nhau chở con giống tỏa đi các vùng nuôi tôm trọng điểm ở Bến Tre, Cà Mau, Bạc Liêu, Quảng Ngãi... Khẳng định vị thế Hòa Thạnh chính là chiếc nôi sản xuất tôm giống lớn nhất và uy tín nhất vùng duyên hải miền Trung lúc bấy giờ.
2. Nuôi tôm thịt nước lợ và nghề rong sụn: Tấc đất tấc vàng
Song song với việc ươm tạo giống, huyện Ninh Phước đẩy mạnh quy hoạch vùng nuôi tôm thương phẩm và đa dạng sinh kế biển:
89 ha đầm nuôi tôm thịt:
Vùng đất trũng ngập mặn ven đầm, ven lạch được cải tạo thành 89 ha ao đầm nuôi tôm nước lợ (chủ yếu là tôm sú chất lượng cao).
Bà con áp dụng quy trình nuôi bán thâm canh, kiểm soát chặt chẽ thức ăn và dịch bệnh. Sản lượng thu hoạch năm 2000 đạt tới 180 tấn tôm thương phẩm/năm, xuất bán cho các nhà máy chế biến đông lạnh xuất khẩu thu về nguồn ngoại tệ lớn.
Mô hình trồng rong sụn trên 12 ha:
Để khai thác mặt nước bãi rạn ven bờ và giải quyết việc làm cho lao động nữ, huyện đã đưa mô hình trồng 12 ha rong sụn vào sản xuất. Rong sụn dễ trồng, chi phí thấp, vừa làm sạch môi trường nước vừa là nguồn nguyên liệu quý cho công nghiệp chế biến thực phẩm, đem lại nguồn thu nhập phụ vững chắc cho các hộ gia đình bãi ngang.
Hiệu quả kinh tế kỷ lục: 156 tỷ đồng/năm:
Đến năm 2000, tổng giá trị ngành nuôi tôm toàn huyện đã chạm con số khổng lồ 156 tỷ đồng/năm – tăng trưởng vọt bậc 76,3% so với năm 1995. Ngành thủy sản đã thực sự trở thành "cỗ máy in tiền", làm thay đổi căn bản cơ cấu kinh tế địa phương, đưa hàng trăm hộ gia đình từ cảnh chạy ăn từng bữa trở thành những triệu phú, tỷ phú làng cát.
3. Dấu ấn khó quên: Chủ tịch Quốc hội Nông Đức Mạnh về thăm và thị sát Hòa Thạnh
Sự chuyển mình thần kỳ của vùng cát Hòa Thạnh và bước nhảy vọt của ngành tôm giống Ninh Phước đã thu hút sự quan tâm đặc biệt của lãnh đạo Đảng và Nhà nước:
Chuyến thị sát thực tế của Chủ tịch Quốc hội:
Vào thời điểm mô hình đang nở rộ, đồng chí Nông Đức Mạnh – khi ấy là Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Quốc hội nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam – đã dẫn đầu đoàn công tác Trung ương về thăm và khảo sát thực tế tại vùng sản xuất tôm giống Hòa Thạnh (xã An Hải).
Đồng chí Chủ tịch Quốc hội đã trực tiếp bước vào các phân xưởng ươm giống, tận mắt quan sát từng bể nuôi ấu trùng tôm qua kính hiển vi, ân cần trò chuyện với các kỹ sư và bà con chủ trại giống.
Đánh giá cao tư duy sáng tạo của huyện:
Chủ tịch Quốc hội Nông Đức Mạnh nhiệt liệt biểu dương Đảng bộ và nhân dân huyện Ninh Phước đã có tầm nhìn chiến lược, biết tìm ra "chìa khóa" mở lối làm giàu từ chính dải cát khô cằn tưởng chừng như bỏ đi.
Đồng chí căn dặn lãnh đạo tỉnh Ninh Thuận và huyện Ninh Phước: Phải giữ gìn nguồn nước biển sạch như giữ con ngươi mắt mình; phải gắn sản xuất giống với bảo vệ môi trường biển bền vững; tiếp tục đầu tư hạ tầng điện, giao thông để biến Ninh Phước thành trung tâm giống thủy sản kiểu mẫu của cả nước.
Chuyến thăm và những lời chỉ đạo sâu sát của Chủ tịch Quốc hội là nguồn cổ vũ tinh thần to lớn, khẳng định hướng đi đúng đắn của huyện nhà trong công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa.
Ý NGHĨA LỊCH SỬ BẤT TỬ
Chiêm nghiệm lại bước ngoặt phát triển thủy sản mũi nhọn giai đoạn 1996 – 2000, người cán bộ cách mạng Trần Thanh Sơn luôn khẳng định:
Đó là bản trường ca về ý chí chinh phục biển cả và tư duy bứt phá ngoạn mục của Đảng bộ, quân và dân huyện Ninh Phước:
Hoàn thiện thế chân kiềng kinh tế: Nếu như nội đồng có lúa hai vụ và giàn nho Phước Dân, vùng gò đồi có 465 trang trại bò dê cừu, thì dải ven biển An Hải với 80 trại tôm giống và doanh thu 156 tỷ đồng đã hoàn tất bức tranh cơ cấu kinh tế hoàn chỉnh: Nông nghiệp – Chăn nuôi – Thủy sản công nghệ cao.
Khẳng định vị thế quốc gia: Sự thành công của tôm giống Hòa Thạnh không chỉ giải quyết bài toán giảm nghèo cho xã An Hải mà còn nâng tầm vị thế huyện Ninh Phước trên bản đồ thủy sản cả nước, sẵn sàng cùng tỉnh nhà bước vào thế kỷ XXI với tư thế của một "Thủ phủ tôm giống" vươn xa ra biển lớn.


