Buổi sáng cuối cùng của đôi giày vải trắng

Ở mặt trận Quảng Nam năm 1969 có một chiến sĩ đặc công tên Trụ, nổi tiếng nhất đơn vị vì… đôi giày vải trắng. Ngày nào đi hành quân, anh cũng cố giữ cho chúng sạch nhất có thể, dù chỉ là một chút. Đồng đội hay trêu:

— Giày trắng thế này địch nó thấy từ xa đấy!

Trụ cười:
— Sạch để nhắc mình sống cho tử tế, chứ không phải để đẹp đâu.

Một buổi sáng, đơn vị nhận nhiệm vụ tập kích vào cứ điểm địch. Trụ được phân công mở đường tiếp cận. Trước khi đi, anh tháo đôi giày, giấu vào hốc cây, nói với người bạn thân:
— Nếu tao không về… giữ giúp tao. Đừng để nó bẩn.

Trụ đi mà không quay lại nữa. Mặt đất hôm ấy rung chuyển vì đạn pháo. Đồng đội tìm được anh sau trận đánh, nằm nép bên bờ tường, tay vẫn giữ sợi dây nổ đã hoàn thành nhiệm vụ.

Bạn của Trụ mang đôi giày về đơn vị. Anh lau bụi từng ngày, cất trong ba lô như giữ một phần anh bạn thân.

Nhiều năm sau hòa bình, đôi giày ấy được tặng cho bảo tàng tỉnh. Mỗi khi có học sinh đến tham quan, người hướng dẫn thường nói:
— Đây là đôi giày không đi hết cuộc đời của một người, nhưng đã đi hết lòng với Tổ quốc.

Và giữa vô số kỷ vật chiến tranh, đôi giày vải trắng nhỏ bé ấy lại khiến nhiều người đứng thật lâu, lặng nhìn.