Buổi sáng hòa bình trên bến Châu Đốc
Sáng ngày 30 tháng 4 năm 1975, thị xã Châu Đốc thức dậy trong một bầu không khí khác thường. Từ nhiều ngày trước, những tin tức về thắng lợi của quân giải phóng ở các chiến trường liên tiếp truyền về vùng biên giới Tây Nam. Người dân nghe tin Huế được giải phóng, rồi đến Đà Nẵng, Xuân Lộc… Ai cũng linh cảm rằng ngày hòa bình đã đến rất gần.
Đêm 29 rạng sáng 30 tháng 4, các đơn vị của lực lượng vũ trang An Giang cùng bộ đội chủ lực triển khai lực lượng áp sát thị xã Châu Đốc. Trong nhiều tháng trước đó, các cơ sở cách mạng trong nội ô đã bí mật nắm tình hình, chuẩn bị điều kiện để phối hợp khi thời cơ đến.
Buổi sáng hôm ấy, tin Sự kiện 30 tháng 4 năm 1975 lan nhanh khắp các tuyến phố. Khi biết Tổng thống Dương Văn Minh tuyên bố đầu hàng vô điều kiện, nhiều đơn vị của chính quyền Sài Gòn tại Châu Đốc buông súng, không tiếp tục chống cự.
Lực lượng cách mạng nhanh chóng tiến vào tiếp quản các cơ quan hành chính, đồn cảnh sát, kho tàng và những vị trí trọng yếu trong thị xã. Nhờ sự chuẩn bị từ trước và tình hình chung trên toàn miền Nam, việc tiếp quản diễn ra nhanh chóng, hạn chế tối đa thương vong và thiệt hại.
Trên bến sông Châu Đốc, những chiếc ghe chở đầy hàng hóa vẫn neo đậu, nhưng không còn không khí căng thẳng như những ngày trước. Người dân từ các khu phố, các làng ven sông lần lượt đổ ra đường. Có người cầm lá cờ đã cất giữ từ nhiều năm trước. Có người ôm chầm lấy người thân sau bao năm xa cách. Tiếng cười xen lẫn những giọt nước mắt hạnh phúc.
Những cán bộ cách mạng từng hoạt động bí mật trong thị xã nay công khai xuất hiện giữa vòng tay của đồng bào. Nhiều người đã trải qua hàng chục năm bám cơ sở, sống trong hiểm nguy, nay mới được trở về với danh nghĩa của người chiến thắng.
Ngay trong ngày đầu tiếp quản, chính quyền cách mạng khẩn trương ổn định trật tự, bảo vệ tài sản công, vận động nhân dân yên tâm sinh sống và khôi phục các hoạt động thiết yếu. Các chợ được mở cửa trở lại, bệnh viện tiếp tục khám chữa bệnh, trường học chuẩn bị cho một giai đoạn mới trong hòa bình.
Đối với người dân Châu Đốc, buổi sáng 30 tháng 4 không chỉ là ngày chiến tranh kết thúc mà còn là ngày mở ra hy vọng về một cuộc sống không còn tiếng súng. Những gia đình từng chia ly bắt đầu đoàn tụ. Những người con xa quê có cơ hội trở về. Những cánh đồng ven sông Hậu và sông Châu Đốc lại rộn ràng tiếng người lao động.
Nửa thế kỷ đã trôi qua, Châu Đốc hôm nay đã trở thành một đô thị phát triển, là trung tâm thương mại, du lịch và văn hóa của vùng biên giới Tây Nam. Những đoàn khách tấp nập đến viếng Miếu Bà Chúa Xứ Núi Sam, tham quan chợ Châu Đốc hay ngắm dòng sông Hậu hiền hòa. Nhưng với những người từng sống trong mùa xuân năm 1975, ký ức về buổi sáng hòa bình đầu tiên vẫn còn nguyên vẹn.
Đó là buổi sáng không có tiếng súng, không còn nỗi lo chạy giặc, không còn những cuộc chia ly. Chỉ còn niềm vui thống nhất đất nước và niềm tin vào tương lai. Chính khoảnh khắc ấy đã khép lại một chặng đường chiến tranh kéo dài hàng chục năm và mở ra trang sử mới cho Châu Đốc, cho An Giang và cho cả dân tộc Việt Nam.
